U não ác tính có chữa được không? Yếu tố ảnh hưởng điều trị

Nhiều người bệnh băn khoăn liệu khối u não ác tính có chữa được không hay bệnh u não ác tính có chữa được không? Yếu tố nào ảnh hưởng đến khả năng chữa trị căn bệnh này?

Lưu ý: Bài viết linh hoạt dùng “ung thư não” và “u não ác tính” để gần gũi theo cách hiểu hoặc tìm kiếm thông tin của người dân.

Bệnh u não ác tính là gì?

U não ác tính (hay ung thư não) là loại u não có chứa các tế bào ung thư ác tính phân chia một cách nhanh chóng, mất kiểm soát của cơ thể. U não ác tính dễ tấn công, di căn đến những vùng mạnh khỏe lân cận hoặc thậm chí di căn xa. Bệnh lý có thể phát triển nhanh chóng, có nguy cơ tái phát cao và trực tiếp ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh.

U não ác tính (ung thư não) bao gồm 2 loại chính: ung thư não nguyên phát và ung thư não thứ phát (di căn từ nơi khác đến, chẳng hạn như đại trực tràng, phổi, vú…). Tùy vào vị trí, kích thước, bản chất của khối u, u não ác tính sẽ được chia thành những cấp độ khác nhau và biểu hiện các triệu chứng khác nhau. Vậy khối u não ác tính có chữa được không hay bệnh u não ác tính có chữa được không?

U não ác tính có chữa được không?

U não ác tính có thể điều trị, kiểm soát được nếu phát hiện, chẩn đoán sớm. Thế nhưng khối u thường tái phát và đôi khi không thể loại bỏ hoàn toàn được. U não ác tính có chữa được không còn phụ thuộc vào một số yếu tố, chẳng hạn như loại khối u não ác tính, giai đoạn, cấp độ, vị trí, kích thước của khối u não ác tính. Ngoài ra, mức độ, tốc độ di căn của khối u não ác tính, mức độ đáp ứng điều trị của khối u, tuổi tác và sức khỏe tổng quát của người bệnh… cũng ảnh hưởng đến khả năng hay hiệu quả điều trị căn bệnh này.

Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng điều trị bệnh u não ác tính

Như đã đề cập ở trên, khối u não ác tính có chữa được không hay chữa đến mức nào còn phụ thuộc vào một số yếu tố. Những yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến khả năng chữa trị thành công, cụ thể gồm có: (1)

1. Loại khối u não ác tính

Một số loại u não ác tính ít xâm lấn, phát triển chậm hơn hoặc có thể dễ dàng được cắt bỏ thông qua những phương pháp phẫu thuật. Điều này giúp gia tăng tỷ lệ chữa trị thành công, kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

2. Giai đoạn và cấp độ khối u

Giai đoạn và cấp độ của khối u là thước đo mức độ nguy hiểm của bệnh ung thư nói chung. Các khối u não nói chung ở cấp độ 1 và 2 đa phần là dạng khối u não có khả năng lành tính cao hơn. Những khối u não cấp độ 3, 4 có xu hướng là dạng ác tính. Thế nhưng trong một số trường hợp, u não cấp độ 2 có thể phát triển, chuyển thành khối u ác tính. Các khối u não có thể diễn tiến theo chiều hướng xấu cũng như thay đổi cấp độ. Ví dụ, khối u não cấp độ 2 có thể diễn tiến nặng, chuyển thành khối u não cấp độ 3. Nếu khối u ở mức độ thấp, giai đoạn sớm thì tiên lượng chữa trị thành công sẽ khả quan hơn.

Khả năng tái phát sau khi tiến hành điều trị các khối u não ác tính giai đoạn 3, 4 là rất cao. Vì ở những giai đoạn này, mầm mống của khối u đã di căn sâu cũng như có thể tái phát bất kỳ lúc nào.

3. Vị trí khối u não ác tính

Vị trí của khối u não ác tính giúp bác sĩ đánh giá, xác định xem người bệnh có thể phẫu thuật được hay không, liệu khối u có được loại bỏ an toàn không. Những khối u nằm sâu bên trong não, ở những vị trí khó, nguy hiểm hay dính vào các cấu trúc lành xung quanh nhiều thường sẽ khó phẫu thuật hơn các khối u nằm ở vị trí dễ như màng não. Khối u xuất hiện ở những phần não khác nhau có mức độ nghiêm trọng khác nhau đồng thời để lại di chứng khác nhau, chẳng hạn như: khối u não tại thùy đỉnh khiến người bệnh khó giao tiếp, khó nói; khối u não ở thùy thái dương khiến người bệnh bị mất trí nhớ ngắn hạn tạm thời, hay quên, lãng tai; khối u tại vùng tiểu não khiến người bệnh mất thăng bằng khi đi đứng.

4. Kích thước khối u

Kích thước khối u cũng là yếu tố giúp bác sĩ xác định xem có phẫu thuật, loại bỏ khối u an toàn được hay không. Một số khối u phát triển kích thước rất nhanh, chỉ sau vài tháng, thậm chí vài tuần. Nhưng cũng có các khối u não phát triển chậm, kích thước chỉ gia tăng 2 – 3 mm/năm.

Kích thước khối u càng lớn sẽ gây ra càng nhiều áp lực nội sọ, làm gia tăng nguy cơ để lại tai biến, rủi so sau khi tiến hành chữa trị. Khối u càng lớn càng có nhiều nguy cơ tác động đến chức năng não. Những khối u lớn cũng có thể đè lên các mô não xung quanh, làm gia tăng áp lực xung quanh não, gây ra các triệu chứng từ nhẹ đến nặng như buồn ngủ, buồn nôn, đau đầu, thị lực giảm, yếu liệt…

5. Mức độ và tốc độ di căn của khối u

U não ác tính có chữa được không, có điều trị thành công không còn phụ thuộc vào mức độ và tốc độ di căn của khối u. Khối u được phát hiện sớm, mức độ di căn vẫn còn nằm trong tầm kiểm soát, chưa nguy hiểm đến tính mạng sẽ có cơ hội điều trị thành công cao hơn. Khối u di căn với tốc độ nhanh, mức độ di căn sâu rộng sẽ làm giảm hiệu quả của phác đồ điều trị.

6. Mức độ đáp ứng điều trị của khối u

Một số khối u não đáp ứng với kỹ thuật hóa trị, xạ trị rất tốt nhưng cũng có trường hợp kháng thuốc, làm giảm hiệu quả chữa trị. Lúc này, việc chữa trị u não ác tính sẽ khó khăn, tốn kém hơn, dễ gây ra nhiều tác dụng phụ.

7. Sức khỏe tổng quát của người bệnh

Người bệnh có thể trạng mạnh khỏe có khả năng chữa bệnh, hồi phục hiệu quả hơn so với người bệnh có sức khỏe tổng quát kém, có tiền sử mắc nhiều bệnh lý nội khoa khác.

8. Tuổi tác

Nhóm người trên 40 tuổi thường có tiên lượng chữa trị hiệu quả thấp hơn. Do nhóm người bệnh này có khả năng đáp ứng điều trị kém hơn và khả năng hồi phục sức khỏe sau điều trị cũng thấp hơn. Tỷ lệ sống sót lâu dài của người bị u não ác tính có xu hướng giảm hơn ở người bệnh cao tuổi.

9. Yếu tố khác

• Người bệnh có thể phẫu thuật được có tiên lượng phục hồi tốt hơn người bệnh không thể làm phẫu thuật. Điều này ảnh hưởng đến tỷ lệ sống còn và khả năng đáp ứng các phương pháp chữa trị khác.
• Nếu chữa trị u não ác tính bằng cách phẫu thuật thì công nghệ cũng như thiết bị y tế hiện đại sẽ góp phần quyết định hiệu quả điều trị.
• Tiên lượng về hiệu quả điều trị thường tốt hơn nếu khối u được loại bỏ hoàn toàn khi phẫu thuật. Nếu vẫn còn tế bào ung thư sau phẫu thuật thì tiên lượng về hiệu quả chữa trị sẽ kém tích cực hơn.
• Sự hiện diện của một số sự thay đổi di truyền nhất định có thể là báo hiệu cho thấy u não ác tính có thể tiến triển nghiêm trọng hơn, có nhiều khả năng tái phát sau điều trị.

Tiên lượng khả năng sống còn của bệnh nhân u não ác tính

Chúng ta đã biết bệnh u não ác tính có chữa được không, vậy tiên lượng về khả năng sống của người bệnh u não ác tính cụ thể như thế nào? Tiên lượng sống của người bệnh u não ác tính phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như loại u não ác tính, cấp độ, vị trí và kích thước của khối u, tuổi tác, khả năng đáp ứng phác đồ chữa trị, tình trạng sức khỏe thể chất/tinh thần…

Thống kê của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ trong giai đoạn 2015 – 2019 cho thấy:

• Người bệnh u não ác tính có tỷ lệ sống sau 5 năm là khoảng gần 36%, tỷ lệ sống còn sau 10 năm là khoảng hơn 30%. (2)
• Khoảng 75% nhóm người bệnh dưới 15 tuổi có tỷ lệ sống còn sau 5 năm. Tỷ lệ sống sau 5 năm ở nhóm người bệnh từ 15 – 39 tuổi là khoảng gần 72%. Tỷ lệ này với nhóm người trên 40 tuổi chỉ còn khoảng 21%.

Theo thống kê của Viện Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh trong giai đoạn 2013 – 2017, tỷ lệ sống còn sau 10 năm với người bệnh bị ung thư não nguyên phát như sau:

• Kể từ lúc nhận chẩn đoán bị u não ác tính, khoảng 11,2% người bệnh sống tiếp từ 10 năm trở lên.
• Kể từ lúc nhận chẩn đoán bị u não ác tính, khoảng 40% người bệnh (ở độ tuổi 15 – 44 tuổi) sống tiếp từ 10 năm trở lên.
• Kể từ lúc nhận chẩn đoán bị u não ác tính, khoảng 2,2% người bệnh (ở độ tuổi 65 – 74 tuổi) sống tiếp từ 10 năm trở lên.

Khối u não ác tính được điều trị như thế nào?

Bên cạnh câu hỏi bệnh u não ác tính có chữa được không hay khối u não ác tính có chữa được không, nhiều người bệnh cũng thắc mắc khối u não ác tính được chữa trị như thế nào? Nguyên tắc chữa trị bệnh ung thư não nguyên phát và ung thư não thứ phát có sự khác biệt. Việc lựa chọn cách chữa trị của bác sĩ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như: tình trạng sức khỏe tổng thể, bệnh lý kèm theo, tình trạng dinh dưỡng, cấp độ khối u, giải phẫu bệnh, nguyện vọng và tinh thần của người bệnh…

Hiệu quả chữa trị ung thư não có sự đóng góp quan trọng của việc phối hợp nhiều liệu pháp chữa trị, chẳng hạn như hóa trị, xạ trị, phẫu thuật… (còn được gọi là chữa trị đa mô thức). Đồng thời, việc đề ra kế hoạch chữa trị chi tiết còn phụ thuộc vào từng trường hợp người bệnh cụ thể (cá thể hóa). Theo đó, những cách chữa trị u não ác tính có thể được bác sĩ áp dụng bao gồm: (3)

• Phẫu thuật: Mục tiêu của phương pháp phẫu thuật là loại bỏ khối u mà không khiến cơ quan lành lân cận bị tổn thương. Tùy vào vị trí của khối u, sâu hay nông, có giới hạn rõ hay không… bác sĩ sẽ chỉ định làm phẫu thuật cắt bỏ một phần/hoàn toàn khối u não.
• Xạ trị: Xạ trị dùng các chùm tia năng lượng cao nhằm tiêu diệt những tế bào ung thư. Xạ trị thường được áp dụng nhằm mục đích tiêu diệt những tế bào ung thư còn lại sau khi làm phẫu thuật hoặc tiêu diệt các khối u ác tính ở sâu không phẫu thuật được.
• Hóa trị: Đây là phương pháp dùng thuốc để giúp tiêu diệt những tế bào ung thư trong não, giúp làm giảm kích thước khối u. Hóa trị thường được dùng hỗ trợ sau khi xạ trị/phẫu thuật.
• Liệu pháp nhắm trúng đích: Dùng những loại thuốc có tác dụng vào những yếu tố tăng sinh mạch, tác dụng vào protein (bevacizumab…) và gen.
• Vật lý trị liệu: Trong và sau quá trình chữa trị ung thư não, người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định cho thực hiện các bài tập phục hồi chức năng, giúp cải thiện cũng như nâng cao chất lượng sống.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là đơn vị uy tin có chuyên khoa sâu  phẫu thuật thần kinh, ứng dụng nhiều trang thiết bị hiện đại bậc nhất, chuyên dụng cho ngành thần kinh như robot mổ não MOdus V Synaptive ứng dụng trí tuệ nhân tạo, kính vi phẫu tích hợp chức năng chụp huỳnh quang 3D hiện đại, định vị thần kinh AI mới nhất…, giúp điều trị, phẫu thuật các loại u não hiệu quả vượt trội.

Chẩn đoán u não sớm giúp tăng tỷ lệ điều trị thành công

Ngoài việc tìm hiểu u não ác tính có chữa được không, người bệnh cần biết những phương pháp, kỹ thuật chẩn đoán u não sớm để giúp gia tăng tỷ lệ điều trị thành công. Nếu người bệnh gặp triệu chứng nghi ngờ có khối u não, bác sĩ sẽ tiến hành khai thác bệnh sử (mức độ của triệu chứng, thời điểm xuất hiện triệu chứng…), tiền sử bệnh lý của bản thân người bệnh và gia đình. Tiếp đó, bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh làm các kỹ thuật cận lâm sàng để xác định cũng như đánh giá tình trạng bệnh, điển hình như:

• Xét nghiệm dịch não tủy: Mục đích của hình thức xét nghiệm này là kiểm tra tình trạng dịch não tủy, đo áp lực dịch…, từ đó bác sĩ có thể chẩn đoán, tiên lượng, chữa trị.
• Chụp CT scan (chụp cắt lớp vi tính): Chụp CT giúp bác sĩ xác định kích thước, vị trí và mức độ xâm lấn của khối u, đánh giá tình trạng tăng áp lực nội sọ, phù não.
• Chụp MRI (chụp cộng hưởng từ): Chụp MRI cho ra hình ảnh cấu trúc chi tiết hơn so với kỹ thuật chụp CT. Chụp MRI giúp bác sĩ đánh giá một cách chính xác vị trí, sự tương quan của khối u cũng như những tổ chức lân cận.
• Chụp động mạch não: Hình chụp động mạch não ghi nhận sự tăng sinh, xô đẩy mạch máu bên trong não, nhờ đó gián tiếp cho bác sĩ thấy sự xuất hiện của khối u não.
• Điện não đồ: Kỹ thuật này giúp ghi nhận các sóng não bất thường.
• Chụp PET/CT: Kỹ thuật này được thực hiện để giúp bác sĩ đánh giá khối u não cùng những khối u toàn thân khác.
• Sinh thiết não: Sinh thiết não giúp bác sĩ đánh giá bản chất của khối u, xác định khối u là ác tính hay u não lành tính.

Trung tâm Khoa học Thần kinh, BVĐK Tâm Anh ứng dụng các thiết bị, máy móc hiện đại bậc nhất như máy chụp CT 768 và 1975 lát cắt, máy chụp MRI 1,5 – 3 Tesla, máy chụp mạch DSA hiện đại… hỗ trợ bác sĩ đánh giá, chẩn đoán nhanh chóng, chính xác các dạng bệnh u não, từ đó đề ra phác đồ điều trị phù hợp, tối ưu.

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Thắc mắc bệnh u não ác tính có chữa được không đã phần nào được giải đáp. Ngay khi gặp triệu chứng nghi ngờ có khối u não, người bệnh cần đến cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa thần kinh thăm khám càng sớm càng tốt.