Thói quen uống nước ngọt nhiều có bị vô sinh không?

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, thói quen uống nước ngọt thường xuyên không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản ở cả nam và nữ. Vậy uống nước ngọt nhiều có bị vô sinh không? ThS.BS Phan Hà Minh Hạnh Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Quận 8 giải đáp trong bài viết sau.

Uống nước ngọt nhiều có bị vô sinh không?

Nhiều nghiên cứu y khoa đã cảnh báo về mối liên hệ giữa tiêu thụ quá nhiều nước ngọt sẽ làm giảm khả năng sinh sản ở cả nam và nữ, tăng nguy cơ vô sinh. Điển hình là nghiên cứu năm 2018 của Trường Y tế Công cộng Đại học Boston (Boston University School of Public Health) khảo sát trên 3.800 phụ nữ (21-45 tuổi) và hơn 1.000 nam giới Mỹ và Canada chỉ ra rằng, cả nam và nữ uống nhiều hơn 1 ly nước ngọt/ngày làm giảm 20% khả năng thụ thai tự nhiên so với nhóm không uống. Phụ nữ uống từ 1 lon soda/ngày có khả năng mang thai thấp hơn 25%, trong khi nam giới có mức tiêu thụ tương tự thì khả năng thụ thai của cặp đôi giảm 33%.

Nhìn chung, thói quen uống nhiều nước ngọt phổ biến hiện nay có thể tác động âm thầm nhưng rõ rệt đến sức khỏe sinh sản, làm giảm cơ hội có con của nhiều cặp đôi đang mong con.

Vì sao uống nhiều nước ngọt lại ảnh hưởng đến khả năng sinh sản?

Nhiều bằng chứng y khoa cho thấy hấp thụ nhiều đường tinh luyện ở mức cao gây ra nhiều tác động bất lợi đến sức khỏe sinh sản, cụ thể:

• Gây rối loạn hormone sinh sản: Nước ngọt chứa aspartame và các chất tạo ngọt nhân tạo có thể tác động lên hoạt động nội tiết của cơ thể, gây tối loạn hai loại hormone quan trọng trong sinh sản là estrogen và testosterone. Ở nữ giới, rối loạn estrogen khiến trứng suy giảm chất lượng, chu kỳ rụng trứng không đều. Trong khi đó ở nam giới, sự suy giảm testosterone dẫn đến giảm ham muốn, rối loạn quá trình sinh tinh.
• Tăng nguy cơ béo phì và kháng insulin: Thói quen sử dụng nước ngọt thường xuyên có thể khiến mức insulin tăng cao, dẫn đến kháng insulin và rối loạn chuyển hoá glucose. Cơ chế này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của trục hạ đồi – tuyến yên – cơ quan sinh dục, làm giảm chức năng buồng trứng và tinh hoàn.
• Tổn thương tinh trùng: Lượng đường cao trong nước ngọt thúc đẩy quá trình sản sinh các gốc tự do ROS, gây tổn thương DNA và giảm khả năng di động của tinh trùng, từ đó giảm tỷ lệ thụ tinh thành công.

Không những vậy, nước ngọt chứa nhiều đường, các chất phụ gia, chất tạo màu, chất bảo quản… Nếu không kiểm soát thói quen uống nước ngọt có thể thể dẫn đến tăng cân quá mức, béo phì, tiêu hoá kém, đái tháo đường tuýp 2. Đây là những yếu tố nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe sinh sản ở cả nam và nữ.

Uống nước ngọt thế nào để tránh ảnh hưởng đến sinh lý?

Để hạn chế sự ảnh hưởng của các loại nước ngọt đến sức khỏe sinh sản, cần lưu ý:

• Hạn chế uống nước ngọt, không uống quá 1-2 lon/tuần và không uống nhiều ngày liên tiếp.
• Tránh uống nước ngọt khi bụng đói hoặc trước khi ngủ, nên uống sau bữa ăn khoảng 30 phút.
• Không dùng nước ngọt thay thế nước lọc, tăng cường bù nước sau khi dùng thức uống nhiều đường.
• Giảm dần sự phụ thuộc vào nước ngọt, cân nhắc thay thế bằng các loại nước uống lành mạnh như nước ép trái cây không đường, trà xanh không đường, nước dừa…
• Không lạm dụng nước ngọt không đường, hoặc chứa các chất tạo ngọt nhân tạo.

Trên đây là những thông tin giải đáp về vấn đề uống nước ngọt nhiều có bị vô sinh không. Bác sĩ Phan Hà Minh Hạnh khuyến cáo các cặp đôi đang lên kế hoạch mang thai nên cân nhắc giảm tiêu thụ nước ngọt và các thực phẩm giàu chất béo bão hòa, được chiên rán nhiều dầu mỡ. Thay vào đó, cần duy trì lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống giàu rau xanh, trái cây tươi, rau củ quả kết hợp luyện tập thể dục thường xuyên. Đồng thời, các cặp đôi nên chủ động đến BVĐK Tâm Anh thăm khám sức khỏe sinh sản định kỳ để được tư vấn lộ trình mang thai an toàn và phù hợp.