Tinh hoàn lạc chỗ và tinh hoàn ẩn đều là tình trạng tinh hoàn không nằm trong túi bìu, xảy ra phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nếu không được phát hiện và có hướng xử trí, can thiệp phù hợp, bệnh sẽ để lại nhiều hệ quả sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt là sức khoẻ sinh sản.
Tinh hoàn ẩn (tinh hoàn chưa xuống bìu) là tình trạng tinh hoàn chưa di chuyển từ ổ bụng xuống bìu. Tinh hoàn vẫn còn nằm lại trên đường di chuyển xuống bìu, có thể nằn ở trong bụng hoặc ống bẹn, có thể gặp ở một hoặc cả hai tinh hoàn. Trẻ sinh càng non tháng, nguy cơ bị tinh hoàn ẩn càng cao. Ước tính khoảng 20% trẻ nam bị tinh hoàn ẩn và tinh hoàn này sẽ hạ xuống bìu trong vòng 6 tháng đầu mà không cần phẫu thuật.
Tinh hoàn lạc chỗ là dị tật bẩm sinh hiếm gặp. Khác với tinh hoàn ẩn, tinh hoàn lạc chỗ là tình trạng tinh hoàn nằm ở vị trí bất thường so với đường di chuyển vốn có từ bụng xuống bìu, tinh hoàn có thể nằm ở khoang bụng, trên xương mu, mặt trong đùi, góc dương vật, đáy chậu… Khác với tinh hoàn ẩn, tinh hoàn lạc chỗ không thể tự hạ xuống bìu và dễ bị tổn thương.
ThS.BS.CKII Dương Quang Huy cho biết tinh hoàn lạc chỗ và tinh hoàn ẩn đều là dị tật bẩm sinh liên quan đến quá trình di chuyển bất thường của tinh hoàn trong giai đoạn bào thai. Đây là lý do hai tình trạng này dễ bị nhầm lẫn với nhau.
Tinh hoàn ẩn và tinh hoàn lạc chỗ giống nhau ở đặc điểm không tìm thấy tinh hoàn trong túi bìu, tức túi bìu trống rỗng khi thăm khám lâm sàng. Để đưa ra chẩn đoán chính xác tình trạng tinh hoàn ẩn hay tinh hoàn lạc chỗ, bác sĩ cần dựa trên vị trí thực tế của tinh hoàn qua thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng.
Ngoài ra, cả 2 trường hợp dị tật tinh hoàn bẩm sinh này đều không thể tự hạ xuống bìu bằng tay và đều có nguy cơ gây biến chứng sức khỏe lâu dài như giảm khả năng sinh tinh, thiếu hụt hormone nam testosterone, tăng nguy cơ ung thư tinh hoàn…
Cách phân biệt tinh hoàn lạc chỗ và tinh hoàn ẩnMặc dù có nhiều điểm tương đồng song tinh hoàn lạc chỗ và tinh hoàn ẩn là hai tình trạng bệnh khác biệt nhau hoàn toàn.
| Sự khác biệt | Cơ chế và vị trí | Khả năng sờ thấy | Nguy cơ biến chứng | Khả năng tự khỏi và hướng điều trị |
| Tinh hoàn lạc chỗ | Tinh hoàn đã rời ổ bụng nhưng lệch khỏi đường di chuyển bình thường, nằm tại các vị trí bất thường như đùi, bẹn, đáy chậu, tầng sinh môn, thậm chí bìu đối diện. | Khoảng 80% tinh hoàn lạc chỗ có thể sờ thấy. |
|
Hiếm khi tự hạ xuống bìu, cần can thiệp đưa tinh hoàn về bìu. |
| Tinh hoàn ẩn | Tinh hoàn dừng lại dọc đường di chuyển bình thường từ ổ bụng xuống bìu. | Có thể sờ thấy ở ống bẹn, nhưng nếu tinh hoàn nằm trong ổ bụng thì không sờ được. |
|
Khoảng 80% tinh hoàn tự hạ xuống bìu trong 3 tháng đầu đời. Nếu tinh hoàn không hạ, cần phẫu thuật đưa tinh hoàn về bìu khi trẻ khoảng 12 tháng tuổi. |
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những thông tin giúp phân biệt tinh hoàn lạc chỗ và tinh hoàn ẩn. Nếu nghi ngờ trẻ nam bị tinh hoàn ẩn hoặc tinh hoàn lạc chỗ, cần nhanh chóng đến bệnh viện kiểm tra, theo dõi để có hướng xử trí phù hợp. Nam giới trưởng thành, nếu phát hiện không có đủ 2 tinh hoàn bên dưới bìu cũng cần khám để đánh giá khả năng sinh sản và kiểm tra nguy cơ ung thư.
