Nhiễm trùng rốn có nguy hiểm không? [Chuyên gia giải đáp]

Nhiễm trùng rốn sơ sinh là tình trạng rốn của trẻ bị nhiễm trùng do sự xâm nhập của vi khuẩn trong giai đoạn sơ sinh (30 ngày đầu tính từ khi trẻ được sinh ra). Staphylococcus aureus là chủng vi khuẩn gây bệnh thường gặp nhất; ngoài ra, còn có một số chủng vi khuẩn gram âm và vi khuẩn kỵ khí. Vậy nhiễm trùng rốn có nguy hiểm không?

Nhiễm trùng rốn có nguy hiểm không?

Nhiễm trùng rốn sơ sinh là một tình trạng sức khỏe nguy hiểm, cần được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đúng cách. Trẻ sơ sinh có sức đề kháng non nớt, hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện nên khi bị nhiễm trùng, tình trạng này có thể nhanh chóng trở nên nghiêm trọng hơn, gây biến chứng và đe dọa tính mạng của trẻ.

Nhiễm trùng rốn ở trẻ sơ sinh có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân như kẹp cắt rốn không đúng cách, chăm sóc rốn không đảm bảo điều kiện vệ sinh… Ban đầu, nhiễm trùng rốn ở trẻ sơ sinh diễn ra ở mức độ nhẹ, khu trú với các triệu chứng thường gặp như rốn ướt, tấy đỏ, có thể rỉ dịch mủ, mùi hôi. Nhiễm trùng lan rộng có thể gây sưng viêm mạch bạch huyết da thành bụng và các mô mềm xung quanh. Trẻ có thể có triệu chứng toàn thân như sốt cao, mệt mỏi, lừ đừ, bú kém hoặc bỏ bú.

Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách, kịp thời là yếu tố rất quan trọng trong điều trị và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm do bệnh gây ra. Do vậy, bên cạnh việc chăm sóc trẻ đúng cách, bố mẹ cần thường xuyên quan sát vùng rốn của trẻ cũng như các biểu hiện khác nhằm phát hiện sớm khi trẻ có bất thường.

Biến chứng nhiễm trùng rốn

Một số biến chứng có thể xảy ra do nhiễm trùng rốn ở trẻ sơ sinh:

• Viêm mô tế bào: Viêm mô tế bào là biến chứng thường gặp do nhiễm trùng rốn, xảy ra khi trẻ bị nhiễm trùng nghiêm trọng, lan rộng gây viêm nhiễm ở các mô xung quanh. (1)
• Áp xe: Vi khuẩn xâm nhập vào vùng rốn, gây viêm nhiễm và tích tụ mủ tạo thành ổ áp xe, kèm theo các triệu chứng như đỏ, sưng, nóng, đau nhức quanh vùng rốn và có một khối sưng chứa đầy dịch mủ bên trong.
• Nhiễm trùng huyết: Nhiễm trùng huyết xảy ra khi vi khuẩn có thể xâm nhập vào mạch máu và lan rộng khắp cơ thể, gây các triệu chứng toàn thân nghiêm trọng như sốt cao, ớn lạnh, nhịp tim nhanh, thở nhanh, hạ huyết áp. Đây là một biến chứng nguy hiểm, gây sốc nhiễm trùng, tổn thương đa cơ quan và mô trên cơ thể, đe dọa tính mạng của trẻ. (2)
• Viêm màng não: Vi khuẩn gây nhiễm trùng rốn có thể xâm nhập vào máu, di chuyển đến màng não và gây viêm màng não ở trẻ. Trẻ gặp phải biến chứng này sau khi được cứu chữa vẫn có nguy cơ phải đối mặt với nhiều di chứng nặng nề, ảnh hưởng đến cuộc sống và sự phát triển về sau.

Ngoài ra, nhiễm trùng rốn ở trẻ sơ sinh có thể gây biến chứng viêm cân hoại tử, hoại tử cơ, viêm tĩnh mạch, biến chứng vùng bụng…

Biện pháp phòng ngừa biến chứng nhiễm trùng rốn sơ sinh

Tuân thủ đúng chỉ định điều trị của bác sĩ và chăm sóc trẻ đúng cách là biện pháp hiệu quả để ngăn ngừa biến chứng của nhiễm trùng rốn sơ sinh. Nếu trẻ nhiễm trùng rốn nhẹ, bố mẹ thường sẽ được bác sĩ hướng dẫn chăm sóc, điều trị và theo dõi tình trạng nhiễm trùng rốn ở trẻ tại nhà. Thuốc kháng sinh đường uống hoặc bôi tại chỗ sẽ được bác sĩ chỉ định với liều dùng phù hợp. Trẻ cần được đưa đến bệnh viện khám ngay nếu các triệu chứng nhiễm trùng rốn trở nên nghiêm trọng hơn như:

• Rốn chảy máu nhiều.
• Quầng đỏ ở vùng da quanh rốn có đường kính trên 2cm.
• Trẻ sốt, li bì, bú kém hoặc bỏ bú.

Lưu ý, thuốc điều trị nhiễm trùng rốn cũng như các sản phẩm bôi, đắp lên vùng rốn của trẻ phải được dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý điều trị nhiễm trùng rốn ở trẻ sơ sinh bằng các phương pháp dân gian như đắp lá, đắp gạo… Bởi điều này không chỉ không giúp cải thiện tình trạng nhiễm trùng mà còn có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn, gây khó khăn trong điều trị và làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm cho trẻ.

Nếu nhiễm trùng rốn nặng, trẻ sẽ được chỉ định nhập viện để bác sĩ theo dõi và điều trị tích cực, ngăn ngừa biến chứng. Trẻ sẽ được nhân viên y tế vệ sinh rốn định kỳ và điều trị bằng thuốc kháng sinh truyền tĩnh mạch theo chỉ định của bác sĩ trong khoảng 7-10 ngày. Nếu trẻ đã gặp phải biến chứng, dẫn lưu áp xe hoặc phẫu thuật có thể được thực hiện để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng hơn, bảo vệ tính mạng của trẻ.

Cách chăm sóc rốn bé sơ sinh bị nhiễm trùng

Rốn bị nhiễm trùng cần được giữ khô ráo, sạch sẽ, tránh để bị ẩm ướt. Bố mẹ vệ sinh rốn cho trẻ với nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn theo chỉ dẫn của bác sĩ 1-2 lần/ngày. Các bước vệ sinh rốn bị nhiễm trùng ở trẻ sơ sinh bao gồm:

• Rửa tay sạch với nước và xà phòng để tránh lây nhiễm vi khuẩn.
• Dùng nước sạch hoặc nước muối sinh lý nhẹ nhàng rửa trôi mủ và các lớp vảy đóng ở vùng rốn của trẻ (nếu có).
• Dùng gạc hoặc tăm bông vô trùng nhẹ nhàng lau khô rốn cho trẻ.
• Nhẹ nhàng bôi thuốc sát khuẩn lên vùng rốn.
• Để rốn thoáng.
• Rửa lại tay với nước và xà phòng.

Rốn của trẻ cần được để thông thoáng, sạch sẽ để vết thương nhanh khô và lành lại. Việc quấn băng hoặc mặc bỉm, quần áo chật, bó sát vào vùng rốn có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, khiến nhiễm trùng nghiêm trọng hơn. Bố mẹ nên cho trẻ mắc quần áo thoáng mát, có độ thấm hút tốt và không phủ lên vùng rốn của trẻ. Bố mẹ nên để dây rốn của trẻ rụng tự nhiên, không kéo hay tác động lực lên rốn để đẩy nhanh quá trình rụng rốn.

Trong giai đoạn bị nhiễm trùng rốn, bố mẹ không cho trẻ tắm bồn hoặc để nước bẩn dính vào vùng rốn. Nếu rốn của trẻ bị ướt, cần nhanh chóng vệ sinh rốn theo hướng dẫn của bác sĩ và lau khô rốn.

Nhiễm trùng rốn có nguy hiểm không? Nhiễm trùng rốn ở trẻ sơ sinh là một tình trạng nguy hiểm, cần được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, kịp thời. Bố mẹ nên chủ động phòng ngừa và trang bị các kiến thức về nhiễm trùng rốn sơ sinh để chăm sóc và bảo vệ trẻ an toàn, hiệu quả hơn.