Tư vấn: Làm sao để tránh ung thư tuyến giáp?

Thưa bác sĩ, dạo gần đây tôi nghe nói tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp ngày càng tăng, đặc biệt ở phụ nữ. Tôi khá lo lắng vì trong gia đình tôi có người từng bị bệnh này. Bác sĩ cho tôi hỏi: Làm sao để phòng tránh ung thư tuyến giáp hiệu quả ạ?
THS.BS.CKII ĐOÀN MINH TRÔNG
THS.BS.CKII ĐOÀN MINH TRÔNG
Bác sĩ Khoa Ngoại Vú - Đầu Mặt Cổ
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM

Ung thư tuyến giáp là bệnh lý ác tính, nguy cơ mắc bệnh ở phụ nữ cao gấp 3 lần so với nam giới. Bệnh thường xảy ra ở phụ nữ trong độ tuổi 40 – 50 và nam giới trong độ tuổi 60 – 70 (1). Vậy làm sao để tránh ung thư tuyến giáp? Dưới đây là các thông tin giúp bạn đọc giải đáp thắc mắc này.

làm sao để tránh ung thư tuyến giáp

Làm sao để tránh ung thư tuyến giáp?

Không thể phòng ngừa hoàn toàn ung thư giáp, nhưng bạn có thể áp dụng những lưu ý sau để giảm nguy cơ mắc bệnh:

1. Bổ sung iốt phù hợp với nhu cầu cơ thể

Iốt là vi chất dinh dưỡng quan trọng và là thành phần thiết yếu cho quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp. Tuy nhiên, chỉ nên bổ sung đủ lượng iốt, không thừa, không thiếu. Dư thừa iốt có liên quan đến ung thư dạng nhú và làm tăng biểu hiện đột biến BRAF (1 trong những đột biến có nguy cơ gây ra một số loại ung thư).

Nghiên cứu chỉ ra rằng so với người bệnh u tuyến giáp lành tính, chỉ số iốt niệu của người bệnh có xu hướng ở mức < 300μg/L và ≥ 2.500μg/L, cho thấy hấp thụ ít hay quá nhiều iốt đều có thể liên quan đến ung thư.

Nên hấp thụ iốt qua các thực phẩm giàu iốt như: tảo biển, rong biển, hải sản, chế biến món ăn với muối iốt… Ngoài ra, cần thận trọng khi sử dụng các loại thuốc chứa iốt như thuốc cản quang, thuốc điều trị tim mạch chứa hoạt chất amiodarone…; không tự ý dùng thuốc nếu không có chỉ định của bác sĩ.

bổ sung iốt phù hợp với nhu cầu cơ thể
Nên hấp thụ đủ iốt từ thực phẩm, thiếu hụt hoặc dư thừa vi chất này đều có thể làm rối loạn hoạt động của tuyến giáp.

2. Tránh xa các bức xạ có hại

Phơi nhiễm bức xạ liều cao, đặc biệt ở trẻ em, là 1 trong những yếu tố nguy cơ chính gây ung thư tuyến giáp. Bức xạ y tế là nguyên nhân phổ biến nhất gây phơi nhiễm, thường ở vùng đầu, cổ, mặt hoặc ngực khi điều trị các bệnh ung thư khác (u lympho, ung thư vú…). (2)

Một số người cũng bị phơi nhiễm do tính chất nghề nghiệp, như kỹ thuật viên chụp X-quang, người làm việc ở các khu mỏ khoáng có chất phóng xạ… Do đó, những người này cần tuân thủ nghiêm ngặt quy định về an toàn lao động như:

  • Mặc quần áo bảo hộ lao động và các trang bị phòng hộ khác.
  • Nên mang theo máy đo liều phóng xạ.
  • Khi thao tác với chất phóng xạ cần đeo tấm chì, mang găng tay cao su pha chì, mặc quần áo không thấm nước và tắm giặt ngay sau giờ làm việc.

3. Xây dựng thói quen sống khoa học

Khi nói đến vấn đề làm sao để tránh ung thư tuyến giáp, một trong những yếu tố quan trọng không thể bỏ qua là lối sống khoa học. Việc xây dựng thói quen sống lành mạnh sẽ giúp bạn phòng ngừa được nhiều bệnh tuyến giáp và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Dưới đây là những điều bạn cần làm:

  • Kiểm soát căng thẳng.
  • Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
  • Uống đủ nước.
  • Không hút thuốc lá.
  • Vận động thường xuyên.
vận động thường xuyên góp phần phòng ngừa ung thư tuyến giáp
Vận động thường xuyên giúp cải thiện tâm trạng, tăng cường thể lực, nâng cao đề kháng…, góp phần phòng ngừa bệnh.

4. Chế độ ăn uống hợp lý

Chế độ ăn uống cũng góp phần duy trì sức khỏe nói chung và phòng ngừa ung thư tuyến giáp. Một số lưu ý bạn nên tuân thủ như:

  • Bổ sung đủ lượng iốt qua muối iốt và các thực phẩm giàu iốt tự nhiên.
  • Ưu tiên thực phẩm giàu protein chất lượng cao, chất béo lành mạnh như thịt nạc, cá, trứng, sữa, quả bơ, dầu ô liu…
  • Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, chất chống oxy hóa như: rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt…
  • Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, thực phẩm chứa nhiều đường, dầu mỡ, đồ nướng cháy khét…
  • Hạn chế uống rượu, bia, đồ uống chứa chất kích thích.

Lưu ý, béo phì cũng liên quan đến nhiều bệnh mạn tính và làm tăng nguy cơ ung thư. Do đó, nên duy trì chế độ ăn uống và vận động, nghỉ ngơi khoa học để kiểm soát cân nặng hợp lý, giảm nguy cơ mắc bệnh. (3)

5. Kiểm tra vùng cổ thường xuyên

Phần lớn ung thư diễn tiến âm thầm, không gây triệu chứng, do đó rất khó phát hiện. Bạn có thể tự kiểm tra vùng cổ tại nhà để phát hiện các bất thường ở tuyến giáp hoặc hạch bạch huyết:

  • Bước 1: Đứng trước gương hoặc dùng gương cầm tay, hướng vào phía trước cổ. Quan sát phần giữa vùng dưới cổ, phía trên xương đòn và dưới thanh quản.
  • Bước 2: Nhẹ nhàng ngửa cổ ra sau. Nâng cằm lên hướng về trần nhà.
  • Bước 3: Nuốt 1 ngụm nước nhỏ. Quan sát và tìm dấu hiệu bất thường ở vùng cổ khi nuốt, như u, vùng sưng to hoặc lồi ra…
  • Bước 4: Chạm nhẹ vào vùng trên xương đòn và dưới thanh quản (với nam giới là yết hầu) để cảm nhận sự bất thường hoặc u, bướu.

Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trong quá trình kiểm tra, người bệnh nên nhanh chóng thăm khám để được tầm soát, xét nghiệm và chẩn đoán kịp thời.

người bệnh được thăm khám tuyến giáp
Người bệnh được thăm khám tuyến giáp tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

6. Đưa người bệnh đi khám sức khỏe định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ rất quan trọng trong phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh, đặc biệt là với những người có yếu tố nguy cơ như tiền sử cá nhân và gia đình rối loạn chức năng tuyến giáp, phơi nhiễm phóng xạ…

Bác sĩ sẽ ghi nhận bệnh sử và tìm hiểu các triệu chứng lâm sàng người bệnh đang gặp phải, đồng thời kết hợp siêu âm tuyến giáp, xét nghiệm hormone (hormone tuyến giáp, hormone kích thích tuyến giáp) để đánh giá hoạt động của tuyến. Qua đó có thể phát hiện sớm các nhân giáp hoặc bất thường cấu trúc, từ đó can thiệp kịp thời.

Ngoài ra, theo dõi định kỳ còn giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị, điều chỉnh lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ lâu dài. Do đó, khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp bảo vệ tuyến giáp mà còn phòng ngừa, phát hiện sớm, ngăn ngừa tái phát.

Trên đây là các thông tin giúp bạn đọc giải đáp thắc mắc: làm sao để tránh ung thư tuyến giáp. Chế độ dinh dưỡng, lối sống khoa học, lành mạnh, tránh xa các nguồn phóng xạ có hại và thường xuyên đến bệnh viện để khám sức khỏe định kỳ là những cách giúp giảm nguy cơ ung thư nói chung và ung thư tuyến giáp nói riêng.

Đánh giá bài viết:

ĐẶT CÂU HỎI VỚI CHUYÊN GIA NGAY




ĐĂNG KÝ NHẬN TIN

ĐỐI TÁC BẢO HIỂM