Bị liệt do thoái hóa đốt sống cổ là biến chứng nghiêm trọng tuy nhiên nhiều người thường chủ quan không điều trị sớm. Khi thoái hóa nghiêm trọng, các gai xương hoặc đĩa đệm thoát vị chèn ép tủy sống gây tê yếu tay chân, thậm chí liệt chi. Vậy các dấu hiệu cảnh báo thoái hóa đốt sống cổ gây liệt, cách điều trị thế nào, bài viết dưới đây sẽ giải đáp cụ thể.
Bị liệt do thoái hóa đốt sống cổ là tình trạng suy giảm một phần hoặc mất hoàn toàn khả năng vận động của tay, chân do tổn thương ở cột sống cổ gây chèn ép tủy sống hoặc các rễ thần kinh. Đây là biến chứng nghiêm trọng và nguy hiểm nhất của thoái hóa đốt sống cổ, xảy ra khi bệnh tiến triển trong thời gian dài không được phát hiện và điều trị.
Khi đốt sống cổ thoái hóa có thể hình thành gai xương hoặc đĩa đệm bị thoát vị, chèn ép tủy sống và dây thần kinh làm suy giảm chức năng dẫn truyền thần kinh khiến người bệnh xuất hiện các triệu chứng như tê bì, yếu cơ, giảm khả năng vận động và cầm nắm.
Liệt do thoái hóa đốt sống cổ có thể xảy ra do các tác động như:
Đây là nguyên nhân phổ biến và nghiêm trọng nhất dẫn đến liệt do thoái hóa đốt sống cổ. Khi các đốt sống bị thoái hóa, gai xương phát triển hoặc đĩa đệm bị phình lồi, thoát vị sẽ làm thu hẹp không gian trong ống sống và chèn ép trực tiếp lên tủy sống cổ.
Tủy sống là cơ quan đảm nhiệm việc truyền tín hiệu thần kinh từ não bộ đến các cơ quan trong cơ thể. Khi bị chèn ép kéo dài, người bệnh có thể gặp tình trạng yếu tay chân, giảm khả năng phối hợp vận động, đi lại khó khăn và có nguy cơ bị liệt tứ chi trong những trường hợp nặng.
Thoái hóa đốt sống cổ còn có thể gây chèn ép các rễ thần kinh đi ra từ cột sống cổ. Tình trạng này thường gây đau cổ lan xuống vai, cánh tay và bàn tay kèm theo cảm giác tê bì, châm chích hoặc yếu cơ.
Nếu chèn ép kéo dài mà không được can thiệp, chức năng thần kinh có thể bị tổn thương nghiêm trọng, làm giảm khả năng vận động của chi trên và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày của người bệnh.
Hẹp ống sống cổ là hậu quả của quá trình thoái hóa kéo dài, khi các gai xương, dây chằng bị cứng và dày lên hoặc đĩa đệm thoái hóa làm thu hẹp đường đi của tủy sống. Không gian dành cho tủy sống ngày càng bị hạn chế khiến áp lực lên các cấu trúc thần kinh tăng lên.
Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như mất thăng bằng, đi đứng loạng choạng, yếu chân tay và giảm khả năng cầm nắm. Trường hợp nghiêm trọng, hẹp ống sống cổ có thể gây tổn thương thần kinh không hồi phục và dẫn đến liệt. (1)
Các triệu chứng thoái hóa đốt sống cổ có thể diễn biến từ từ, từ tê bì, yếu tay chân, đau mỏi vùng cổ vai gáy đến giảm hoặc mất khả năng vận động, cầm nắm. Một số dấu hiệu cảnh báo liệt do thoái hóa đốt sống cổ như:
Dấu hiệu nhận biết liệt do thoái hóa đốt sống cổ có thể nhận thấy giảm sức mạnh của tay, thậm chí lan xuống chân. Tay giảm hoặc mất khả năng cầm nắm, thực hiện các vận động tinh như cài cúc áo, cầm bút viết, đánh máy tính… Khả năng phối hợp và đi lại gặp nhiều khó khăn.
Do chèn ép rễ thần kinh và tủy sống cổ có thể gây ra cảm giác tê bì, kiến bò hay châm chích, nóng rát ở tay, ngón tay, đôi khi lan xuống chân. Một số trường hợp có thể xuất hiện tình trạng giảm cảm giác hoặc mất cảm giác ở một số vùng dây thần kinh chi phối.
Đau cổ vai gáy kéo dài là triệu chứng thường gặp ở người thoái hóa đốt sống cổ. Cơn đau có thể xuất phát từ vùng cổ dưới lan xuống vai, bả vai, cánh tay và bàn tay theo đường đi của dây thần kinh bị chèn ép. Người bệnh có thể đau cổ vai gáy tăng lên khi xoay cổ, cúi đầu hoặc vận động mạnh.
Đây là trường hợp tủy sống cổ bị chèn ép nghiêm trọng dẫn đến khó giữ thăng bằng khi đứng, dễ té ngã, thậm chí rối loạn chức năng bàng quang ruột. Người bệnh có thể bị tiểu tiện không tự chủ, cần được cấp cứu để tránh biến chứng nguy hiểm nhất là liệt hoàn toàn.
Người bệnh cần chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo liệt do thoái hóa đốt sống cổ. Trong đó:
Nên thăm khám chuyên khoa Cơ xương khớp, Thần kinh – Cột sống trong trường hợp các triệu chứng kéo dài như:
Người bệnh cần đến cơ sở cấp cứu ngay khi có triệu chứng nghi ngờ chèn ép tủy sống cổ bao gồm:
Đây là tình trạng cần được cấp cứu và điều trị khẩn cấp nhằm giảm tổn thương thần kinh vĩnh viễn, hạn chế nguy cơ liệt và bảo tồn chức năng vận động cho người bệnh.
Có. Bị liệt do thoái hóa đốt sống cổ là biến chứng nguy hiểm và nghiêm trọng, thường liên quan đến chèn ép tủy sống do gai xương, thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống. Khi tủy sống bị tổn thương, người bệnh có nguy cơ rối loạn vận động và cảm giác, thậm chí để lại di chứng:
Để chẩn đoán tình trạng thoái hóa đốt sống cổ có gây liệt không, bác sĩ sẽ tiến hành các bước thăm khám và chẩn đoán hình ảnh (2):
Bác sĩ có thể khám tổng quát để kiểm tra các khối u, cục bất thường ở cổ, đồng thời kiểm tra độ linh hoạt của cổ, sức mạnh cơ bắp, phản xạ ở tay, cánh tay hoặc chân và các rối loạn cảm giác. Ngoài ra có thể kiểm tra dáng đi để đánh giá mức độ tổn thương thần kinh ảnh hưởng đến chân và vận động toàn thân.
Dựa trên các triệu chứng lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp như:
Trong một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định đo điện cơ (EMG) và tốc độ dẫn truyền thần kinh để đánh giá chức năng hoạt động của các dây thần kinh. Phương pháp này phân biệt chèn ép thần kinh do thoái hóa đốt sống cổ và các bệnh lý thần kinh ngoại biên khác.
Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm máu hoặc thăm dò khác để loại trừ các nguyên nhân gây yếu liệt.
Tùy thuộc vào mức độ yếu liệt, tổn thương thần kinh hoặc các triệu chứng đặc trưng của thoái hóa đốt sống cổ, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp như:
Điều trị nội khoa kiểm soát triệu chứng là liệu pháp được ưu tiên để giảm đau, giảm viêm và hỗ trợ cải thiện chức năng vận động cho người bệnh. Một số loại thuốc điều trị thoái hóa đốt sống cổ như:
Các bài tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng góp phần cải thiện sức mạnh cơ bắp, sự linh hoạt của cột sống và tăng khả năng vận động, phục hồi chức năng thần kinh. Tùy vào mức độ tổn thương, người bệnh có thể được hướng dẫn các bài tập cá thể hóa.
Ngoài ra, một số phương pháp trị liệu như nhiệt trị liệu, điện trị liệu, kéo giãn cột sống có thể được áp dụng để hỗ trợ giảm đau và cải thiện khả năng vận động.
Trường hợp chèn ép tủy sống điều trị nội khoa không hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật. Loại phẫu thuật phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra liệt do thoái hóa đốt sống cổ. Một số phương pháp phẫu thuật như:
Bị liệt do thoái hóa đốt sống cổ có phục hồi được không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian chèn ép tủy sống, mức độ tổn thương thần kinh, tình trạng sức khỏe cũng như phương pháp điều trị.
Trường hợp chèn ép thần kinh hoặc tủy sống mới xảy ra, chưa gây tổn thương vĩnh viễn, việc điều trị tích cực có thể cải thiện dần sức mạnh cơ và chức năng cột sống. Nếu các tổn thương thần kinh kéo dài và nghiêm trọng, khả năng phục hồi vận động thường hạn chế.
Để phòng ngừa thoái hóa đốt sống cổ cũng như ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng, bạn nên chủ động điều chỉnh lối sống, chế độ dinh dưỡng, vận động và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như:
Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ liệt do thoái hóa đốt sống cổ, người bệnh cần chủ động thăm khám sớm. Một số lưu ý tránh thực hiện như:
Người bệnh nên theo dõi các dấu hiệu cần cấp cứu như liệt đột ngột, mất khả năng đi lại, bí tiểu, rối loạn đại tiểu tiện.
Để đặt lịch thăm khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng vui lòng liên hệ:
Bị liệt do thoái hóa đốt sống cổ là biến chứng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, nhiều trường hợp có thể cải thiện khả năng vận động. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ yếu liệt do thoát vị đĩa đệm, người bệnh nên đến các chuyên khoa cơ xương khớp, ngoại thần kinh cột sống để thăm khám và điều trị sớm.
