Tinh trùng yếu là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến vô sinh ở nam giới. Tình trạng chất lượng tinh trùng suy giảm ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ tinh và sức khỏe sinh sản. Liệu rằng có hy vọng nào cho trường hợp nam giới bị tinh trùng yếu không? Tinh trùng yếu có con được không? Những thắc mắc này sẽ được ThS.BSNT Nguyễn Xuân Anh Duy, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội giải đáp chi tiết trong bài viết sau.
Nam giới bị tinh trùng yếu vẫn có thể có con bằng phương pháp thụ tinh tự nhiên, tuy nhiên tỷ lệ tinh binh di chuyển đến trứng để thụ tinh thành công thấp hơn bình thường. Đối với trường hợp người vợ mắc các vấn đề sức khỏe sinh sản, tỷ lệ thụ tinh thành công càng suy giảm.
Bác sĩ Duy cho biết sau cơn cực khoái, tinh trùng của người chồng sẽ nằm trong âm đạo người vợ. Do môi trường âm đạo có tính axit nên chỉ những tinh trùng khỏe mạnh nhất mới có cơ hội sống sót và bơi đến vòi tử cung, tiếp cận trứng để thụ tinh. (1)
Tuy nhiên những nam giới bị tinh trùng yếu, đồng nghĩa chất lượng tinh trùng của người nam bị suy giảm và thường kèm theo các bất thường như tinh trùng bất động, tinh trùng dị dạng… Các yếu tố này làm giảm cơ hội có con tự nhiên do tinh trùng khó tiếp cận trứng. Vì vậy các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại là giải pháp giúp tối đa cơ hội có thai thành công.
Chất lượng tinh trùng đóng vai trò quan trọng, quyết định đến 50% sự thành công trong quá trình “tạo” ra em bé. Để khởi đầu một mầm sống mới, quá trình thụ tinh diễn ra khi tinh trùng kết hợp thành công với trứng; trong số hàng trăm triệu tinh trùng, chỉ một tinh trùng khỏe mạnh thụ tinh với trứng. (2)
Ba yếu tố chính quyết định chất lượng tinh trùng gồm số lượng, khả năng di động và hình thái của tinh trùng. Theo tiêu chuẩn của WHO năm 2021, người đàn ông có tinh dịch bình thường cần có ít nhất 16 triệu tinh trùng/ml hoặc tổng số 39 triệu tinh trùng trong mỗi lần xuất tinh. Nếu số lượng tinh trùng quá ít, khả năng thụ tinh thành công sẽ giảm do không đủ tinh trùng tiếp cận và thụ tinh với trứng.
Bên cạnh đó, khả năng di động của tinh trùng cũng rất quan trọng. Ít nhất 42% tổng số tinh trùng phải có khả năng di động tiến tới để có thể gặp trứng. Nếu tinh trùng bơi yếu, quá trình thụ tinh sẽ gặp nhiều khó khăn, thậm chí không xảy ra quá trình thụ tinh nếu tinh binh bất động.
Ngoài ra, hình thái tinh trùng bình thường ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ tinh. Theo tiêu chuẩn WHO, tỷ lệ tinh trùng bình thường cần đạt ít nhất 4%. Nếu tỷ lệ tinh trùng dị dạng cao, khả năng thụ tinh sẽ giảm đáng kể.
Ngoài các yếu tố nêu trên, chất lượng DNA của tinh trùng đóng vai trò then chốt trong quá trình hình thành thai nhi. Nếu DNA tinh trùng bị tổn thương, nguy cơ sẩy thai hoặc phôi thai phát triển bất thường sẽ cao hơn. Nếu tinh trùng đạt tiêu chuẩn tốt về số lượng, chất lượng và khả năng di động, khả năng thụ thai tự nhiên sẽ cao hơn. Tuy nhiên, nếu tinh trùng yếu hoặc bất thường, các phương pháp hỗ trợ sinh sản có thể giúp cải thiện cơ hội có con ở các cặp vợ chồng hiếm muộn.
Tình trạng tinh trùng yếu không có dấu hiệu rõ ràng và không thể đánh giá chất lượng tinh trùng bằng mắt thường. Phương pháp đánh giá chất lượng tinh trùng được sử dụng phổ biến hiện nay là xét nghiệm tinh dịch đồ. Đây là phương pháp quan trọng giúp đánh giá số lượng, khả năng di động và hình thái tinh trùng, từ đó bác sĩ xác định nguyên nhân gây khó khăn cho quá trình thụ tinh và có hướng điều trị phù hợp. (3)
Tuy nhiên vô sinh là một trong những dấu hiệu có thể gợi ý vấn đề chất lượng tinh trùng suy giảm ở nam giới. Vì vậy bác sĩ khuyến nghị vợ chồng nếu quan hệ đều đặn với tần suất 3-4 lần/tuần, không dùng biện pháp tránh thai trong hơn 6-12 tháng mà vẫn chưa có “tin vui” nên thăm khám sớm để có hướng xử trí phù hợp.
Ngoài ra tinh dịch thay đổi như tinh dịch loãng như nước vo gạo, tinh dịch vón cục, tinh dịch đông đặc hoặc có màu sắc, mùi bất thường cũng có thể là gợi ý tình trạng tinh trùng yếu hoặc có bệnh lý kèm theo.
Bên cạnh đó, nam giới có thể gặp tình trạng giảm ham muốn tình dục do suy giảm testosterone, kèm theo rối loạn cương dương hoặc xuất tinh sớm, ảnh hưởng đến khả năng thụ tinh thành công. Một số trường hợp có thể xuất hiện triệu chứng đau, sưng tinh hoàn hoặc vùng bẹn, đây có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm hoặc giãn tĩnh mạch thừng tinh làm suy giảm chất lượng tinh trùng.
Tinh trùng yếu hoàn toàn có thể được chẩn đoán và điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau. Để xác định tình trạng này, bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm tinh dịch đồ nhằm đánh giá số lượng, khả năng di động và hình thái tinh trùng. Ngoài ra, các xét nghiệm hormone giúp kiểm tra sự mất cân bằng nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng.
Trong một số trường hợp, siêu âm tinh hoàn được thực hiện để giúp đánh giá thể tích hai tinh hoàn, phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh hoặc các bất thường khác. Nếu nghi ngờ nguyên nhân di truyền, người bệnh sẽ được chỉ định xét nghiệm nhiễm sắc thể hoặc xét nghiệm vùng gen sinh tinh sẽ được chỉ định để kiểm tra các bất thường có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Tinh trùng yếu có thể điều trị dứt điểm nếu nguyên nhân dẫn đến tình trạng này do lối sống chưa khoa học. Để cải thiện tình trạng này, người bệnh cần bắt đầu thay đổi lối sống của mình, hạn chế các tác nhân bên ngoài làm ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tinh trùng.
Nếu nguyên nhân làm suy giảm chất lượng tinh trùng do viêm nhiễm, người bệnh cần thăm khám tại các bệnh viện, phòng khám uy tín để bác sĩ kiểm tra và đưa ra các chỉ định cụ thể. Các phương pháp có thể được áp dụng là dùng kháng sinh hoặc can thiệp ngoại khoa.
Đối với trường hợp tinh trùng yếu do rối loạn nội tiết tố, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc nội tiết tố và liệu pháp hormone. Nếu trường hợp giãn tĩnh mạch thừng tinh nặng thì cần phải phẫu thuật chữa trị.
Khi các biện pháp trên không mang lại hiệu quả hoặc tinh trùng quá yếu để thụ tinh tự nhiên, các phương pháp hỗ trợ sinh sản có thể được áp dụng. Tùy thuộc vào thời gian mong con, tình trạng bệnh thực tế, bác sĩ sẽ khuyến nghị phương pháp phù hợp, bao gồm thụ tinh nhân tạo (IUI), thụ tinh ống nghiệm (IVF) hoặc tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI).
Nếu nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy giảm chất lượng tinh trùng ở nam giới liên quan đến lối sống, khả năng cao chất lượng tinh trùng sẽ được cải thiện thành công khi người bệnh điều chỉnh thói quen sinh hoạt. Bác sĩ Duy cho biết nam giới bị tinh trùng yếu có thể áp dụng các cách sau để “tinh binh” khỏe mạnh:
Để đặt lịch thăm khám với các chuyên gia Nam khoa – Hiếm muộn tại IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể tham khảo:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những giải đáp chi tiết về vấn đề tinh trùng yếu có con được không mà nhiều nam giới quan tâm. Hy vọng các thông tin trên giúp nam giới có thêm kiến thức quan tâm, chăm sóc sức khỏe sinh sản. Trong trường hợp phát hiện các dấu hiệu bất thường vùng kín hoặc những vấn đề “khó nói”, người bệnh cần nhanh chóng thăm khám tại các bệnh viện, phòng khám uy tín để bác sĩ kiểm tra và chỉ định phù hợp.
