Ông Toàn, 46 tuổi, ngụ An Giang, tình cờ phát hiện khối u ác tính ở phổi trái khi khám sức khỏe tổng quát và được phẫu thuật triệt căn ung thư.

Ông Toàn không hút thuốc, không đau ngực hay ho kéo dài. Tuy nhiên, khám sức khỏe tầm soát ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hoà – Q.Tân Bình cũ), ghi nhận khối u ở phổi trái kích thước 27mm trên hình ảnh CT phổi liều thấp được chụp bằng hệ thống CT hơn 100.000 lát cắt, phân loại nhóm Lung-RADS 4X.

Lung-RADS 4X là một nhóm phân loại đặc biệt trong hệ thống Lung-RADS của American College of Radiology (ACR), dùng để đánh giá các nốt mờ phổi trên CT liều thấp. Nhóm này chỉ định những tổn thương có nguy cơ ác tính rất cao, thường có đặc điểm hình ảnh bất thường hoặc đáng ngờ, cần được đánh giá thêm bằng các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu như PET/CT, sinh thiết hoặc phẫu thuật.

BS.CKI Trần Quốc Hoài, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khai thác các yếu tố nguy cơ, phát hiện người bệnh làm nghề sửa đồ điện tử tại nhà, có khả năng thường xuyên tiếp xúc hóa chất gây ung thư như chì, thủy ngân, cadmium…

“Cũng chưa loại trừ khả năng người bệnh có gene gây ung thư”, bác sĩ Hoài cho biết, thêm rằng cần xét nghiệm đột biến gene để làm rõ thêm nguyên nhân sau khi lấy mẫu u.

Bác sĩ chỉ định các xét nghiệm đánh giá toàn diện trước phẫu thuật. TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu cho biết, phương án điều trị tối ưu là phẫu thuật nội soi có hỗ trợ robot Da Vinci Xi để cắt thùy dưới phổi trái lấy trọn khối u và nạo hạch trung thất.

Bác sĩ khoa Gây mê Hồi sức tiến hành gây mê nội phế quản một phổi, cho phép xẹp hoàn toàn bên phổi cần mổ để phẫu thuật viên có thể điều khiển cánh tay robot thao tác thuận lợi và chính xác. Robot Da Vinci Xi có camera 3D siêu sắc nét, phóng đại hình ảnh vùng mổ gấp 15 lần với độ phân giải cao, giúp bác sĩ quan sát rõ từng mạch máu, dây thần kinh và đường dẫn khí phổi, khéo léo bóc tách vùng mô bệnh với mô lành và các cơ quan lân cận an toàn, ít chảy máu, ít xâm lấn và hạn chế tổn thương.

Bác sĩ Dũng điều khiển cánh tay robot siêu mảnh, kết nối linh hoạt với dụng cụ mổ chuyên dụng có khả năng xoay 540 độ trong lồng ngực, vừa bóc tách vừa kẹp – cắt nhu mô phổi và nạo hạch sâu trong trung thất mà không cần xoay trở tư thế bệnh nhân.

Sau 3 giờ, bác sĩ cắt trọn khối u cùng thùy dưới phổi trái, đồng thời nạo vét các nhóm hạch liên quan gửi giải phẫu bệnh để đánh giá giai đoạn bệnh.

Ông Toàn hồi phục nhanh chóng sau cuộc mổ ít xâm lấn, lượng máu mất không đáng kể. Kết quả chụp X-quang xác nhận phổi nở tốt, bác sĩ tiến hành rút ống dẫn lưu phổi và lên kế hoạch tập vật lý trị liệu hô hấp giúp người bệnh sớm phục hồi dung tích phổi.

Sau gần 6 ngày điều trị, ông Toàn ổn định sức khỏe và xuất viện. Kết quả giải phẫu bệnh xác định ung thư phổi giai đoạn IIIA do trong các hạch được lấy ra có hạch di căn. Do đó, người bệnh cần điều trị ung bướu hỗ trợ bao gồm hóa trị, thuốc nhắm trúng đích sau mổ để giảm nguy cơ tái phát.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM đã đưa robot Da Vinci Xi thế hệ thứ 4, hiện đại hàng đầu Đông Nam Á vào sử dụng từ tháng 4/2025. Robot có thể hỗ trợ hơn 120 loại phẫu thuật ung thư và các bệnh phức tạp trong lĩnh vực lồng ngực, tiết niệu, sản phụ khoa, tiêu hóa… đặc biệt là phẫu thuật u phổi giúp tăng độ chính xác, giảm biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục so với mổ nội soi thông thường.

Ung thư phổi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất, có tiên lượng xấu do tiến triển âm thầm và dễ nhầm lẫn với các bệnh hô hấp thông thường. Bác sĩ Dũng cho biết, ung thư phổi nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm (giai đoạn I và II) có thể điều trị triệt căn bằng phẫu thuật, tỷ lệ sống sau 5 năm lên đến hơn 90%. Ngược lại, khi bệnh tiến triển giai đoạn muộn, cơ hội phẫu thuật hạn chế, điều trị hóa – xạ trị tốn kém, ảnh hưởng sức khỏe và giảm chất lượng sống.

“Tầm soát ung thư phổi bằng xét nghiệm chỉ dấu khối u, nội soi phế quản, chụp CT phổi liều thấp… là bước quan trọng, không chỉ bảo vệ tính mạng mà còn mở ra cơ hội điều trị tối ưu, ít xâm lấn và hồi phục nhanh”, bác sĩ Dũng nhấn mạnh.

Theo khuyến cáo của CDC Mỹ, người từ 50 tuổi, người hút thuốc lá hơn 20 bao/năm, đang hút thuốc hoặc đã bỏ thuốc chưa quá 15 năm, có người thân bị ung thư phổi, người làm việc trong môi trường ô nhiễm, thường xuyên tiếp xúc các chất gây ung thư như amian, bụi phóng xạ, radon… nên tầm soát ung thư phổi định kỳ mỗi năm một lần.

*Tên người bệnh đã thay đổi