Chị Thảo (26 tuổi, Tây Ninh) tăng 46 kg trong 8 năm, đi khám sức khỏe công nghệ cao hiện tuyến giáp bị phá hủy gần hết do bệnh tự miễn Hashimoto có liên quan tới béo phì.

Chị Thảo đi khám sức khỏe tổng quát công nghệ cao tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ), đồng thời tìm cách giảm cân sau nhiều lần thất bại tại nhà. Chị được chẩn đoán chị béo phì mức độ nặng nhất với chỉ số BMI 36, nặng 93kg, mỡ nội tạng cao gấp 2 lần ngưỡng an toàn, gan nhiễm mỡ độ 2, tăng cholesterol máu. Khai thác thêm thông tin, người bệnh cho biết rối loạn kinh nguyệt từ khi bắt đầu tăng cân. Hiện mỗi năm chỉ “tới kỳ” một lần, kèm da khô sần, mệt mỏi, táo bón…

Để xác định nguyên nhân béo phì có liên quan tới nội tiết hay không, chị được siêu âm tuyến giáp. Bác sĩ phát hiện thể tích tuyến giáp người bệnh chỉ còn khoảng 1ml (bình thường 10-15ml), teo nhỏ và biến dạng như vỏ bóng bay xẹp, xơ hóa nhiều, không quan sát được nhu mô tuyến giáp. Xét nghiệm chuyên sâu cho thấy các chỉ số kháng thể kháng Thyroglobulin (Tg Ab) tăng cao gấp đôi so với mức bình thường (mức bình thường dưới 4,11 IU/ml), kháng thể kháng Thyroid peroxydase (TPO Ab) dương tính.

BS.CKI Phan Thị Thùy Dung, khoa Nội tiết – Đái tháo đường cho biết chị Thảo mắc bệnh viêm giáp mạn tính Hashimoto. Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến béo phì và khó giảm cân ở người bệnh. Bệnh có thể đã xuất hiện từ trước nhưng không được phát hiện và điều trị kịp thời, do đó tuyến giáp đã bị phá hủy vĩnh viễn.

Viêm giáp Hashimoto (hay Hashimoto) là bệnh tự miễn mạn tính, không thể chữa khỏi hoàn toàn. Bệnh xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm tế bào tuyến giáp khỏe mạnh, gây viêm, sưng và dần phá hủy tuyến giáp. Lúc này tuyến giáp mất các chức năng (suy giáp) không sản xuất đủ hormone, đặc biệt là hormone kiểm soát trao đổi chất, nhất là chất béo, gây tăng cân… Về lâu dài, bệnh có thể gây ra các vấn đề về tim, sa sút trí tuệ, mất ham muốn tình dục thậm chí vô sinh. Tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh cao gấp 7 lần so với nam giới, nguy cơ cao hơn nếu trong gia đình có tiền sử mắc các bệnh tự miễn hoặc bệnh lý tuyến giáp.

Theo bác sĩ Dung, giảm cân đối với người bệnh suy giáp khó khăn hơn nhiều so với người thừa cân, béo phì khác, do quá trình trao đổi chất diễn ra chậm hơn khi tuyến giáp hoạt động kém.

Chị Thảo được xây dựng liệu trình điều trị suy giáp kết hợp với giảm cân riêng. Người bệnh cần dùng thuốc để bù đắp sự thiếu hụt hormone tuyến giáp hàng ngày, giúp đưa các chỉ số nội tiết về mức ổn định, từ đó cải thiện trao đổi chất. Tuy nhiên, như vậy chưa đủ để giảm cân nên cần sử dụng thuốc ức chế thèm ăn và thải mỡ. Bác sĩ cân nhắc kỹ từng loại thuốc và điều chỉnh liều lượng theo từng giai đoạn dựa trên các kết quả xét nghiệm vừa bù đắp đủ hormone vừa giảm cân hiệu quả. Song song, chuyên viên dinh dưỡng hướng dẫn chế độ ăn kháng viêm, giảm calo nạp vào so với lượng calo tiêu hao, như tăng cường chất xơ, giàu chất dinh dưỡng, bao gồm rau củ quả hữu cơ, chất béo lành mạnh, protein động vật chất lượng cao và một số loại ngũ cốc không chứa gluten.

“Dù trễ nhưng không còn lựa chọn nào khác, tôi buộc phải thay đổi”, chị Thảo nói. Chị chia nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày, tránh ăn bánh mì, cơm, mì ống, thay bằng các loại tinh bột phức hợp như yến mạch, gạo lứt, khoai lang, đồng thời bổ sung thêm protein nạc như thịt gà, cá, nhiều rau lá xanh, uống nhiều nước.

Mỗi ngày chị dậy sớm cùng mẹ và chị gái tập yoga 30 phút trước khi đi làm; buổi chiều theo bố đi bộ ít nhất 30 phút. Thời gian đầu chỉ tập 10 phút chị đã thở dốc, phải dừng lại nghỉ. Mặc dù vậy người nhà luôn động viên, chậm lại chờ chị. Gia đình cũng cùng thay đổi thói quen ăn uống lành mạnh để Thảo không cảm thấy đơn độc. Dần dần cơ thể bắt kịp thói quen vận động mới, chị đã có thể đi được 30-45 phút mới cần nghỉ.

Sau 5 tháng tuân thủ đúng liệu trình, chị Thảo giảm được 21kg, hiện 71kg và đặt mục tiêu giảm còn 55kg; lượng hormone tuyến giáp cũng ổn định, trao đổi chất hiệu quả hơn.

*Tên người bệnh đã thay đổi