Hà Nội – Anh Lê Quân nhập viện trong tình trạng mất hoàn toàn thị lực mắt phải, mắt còn lại nhìn mờ dần, bác sĩ xác định đái tháo đường kéo dài đã làm tổn thương võng mạc nặng, khiến anh đứng trước nguy cơ mù cả hai mắt.

Anh Quân cho biết trước đó đã mất hoàn toàn thị lực mắt phải, dù từng phẫu thuật nhưng không lấy lại được khả năng nhìn. Sau đó, thị lực mắt trái bắt đầu mờ dần trong nhiều tháng. Ban đầu, mắt chỉ giảm nhẹ, khó đọc chữ nhỏ, nhưng suy giảm nhanh, đến mức không còn phân biệt được màu sắc hay hình dạng rõ ràng. Anh giấu gia đình vì không muốn mọi người lo lắng, chỉ đến khi gần như không thể tự sinh hoạt mới quyết định đi khám.

Theo BS.CKII Bùi Việt Hưng, Trưởng khoa Dịch kính Võng mạc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, khi nhập viện, mắt phải của anh Quân đã mất hoàn toàn thị lực do biến chứng đái tháo đường. Mắt trái ở tình trạng rất nặng, thị lực chỉ còn mức nhận biết được bóng bàn tay trước mắt. Kết quả khám cho thấy bên trong mắt trái xuất huyết nặng, võng mạc bị bong và kéo giật do các mô xơ hình thành lâu ngày, là biến chứng nghiêm trọng của bệnh võng mạc đái tháo đường. Tổn thương xảy ra ở võng mạc khiến thị lực suy giảm rõ rệt và gần như không thể tự hồi phục nếu không được phẫu thuật can thiệp kịp thời.

Bác sĩ Hưng cho biết, đái tháo đường kéo dài và kiểm soát kém có thể gây tổn thương hệ vi mạch ở nhiều cơ quan, trong đó mắt là một trong những vị trí dễ bị ảnh hưởng. Võng mạc bị thiếu máu lâu ngày sẽ hình thành các mạch máu bất thường, dễ vỡ, gây xuất huyết và để lại các dải xơ. Theo thời gian, các dải xơ này co kéo, kéo giật võng mạc và dẫn đến bong võng mạc, làm thị lực suy giảm nghiêm trọng.

Trường hợp của anh Quân phức tạp do có nhiều bệnh nền, gồm suy tim, suy thận mạn giai đoạn cuối phải chạy thận nhân tạo, đái tháo đường và béo phì. Trước phẫu thuật, người bệnh cần được kiểm soát tốt tình trạng thận nhằm đảm bảo an toàn toàn thân. Anh Quân được chuyển về khoa Nội thận – Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, duy trì chạy thận ba lần mỗi tuần để ổn định thể trạng trước khi can thiệp mắt.

Sau hội chẩn đa chuyên khoa, ê kíp thống nhất chỉ định phẫu thuật cho mắt trái nhằm giải phóng co kéo và ngăn võng mạc bong tiến triển. Theo bác sĩ Hưng, ở nhiều trường hợp thông thường, phẫu thuật võng mạc có thể được thực hiện trong thời gian ngắn và dưới gây tê tại chỗ. Tuy nhiên, ca mổ của anh Quân kéo dài nhiều giờ, trong khi người bệnh khó giữ tư thế nằm yên và có nhiều bệnh nền, nên cần gây mê toàn thân và theo dõi sát chức năng tim, thận trong suốt quá trình phẫu thuật.

Theo TTƯT.BS.CKII Ngô Văn Hào, Trưởng khoa Gây mê hồi sức, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, việc gây mê toàn thân cho anh Quân tiềm ẩn nhiều rủi ro do người bệnh có suy tim, suy thận mạn giai đoạn cuối đang chạy thận, đái tháo đường và béo phì. Trên nền bệnh lý này, trong quá trình gây mê có thể xảy ra các biến cố như tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim, chảy máu khó kiểm soát hoặc làm suy thận nặng thêm. Vì vậy, ê kíp phải xây dựng phác đồ gây mê cá thể hóa, theo dõi sát huyết động, chức năng tim và thận trong suốt ca mổ, nhằm đảm bảo an toàn và tạo điều kiện tối ưu cho phẫu thuật bảo tồn thị lực.

Ca phẫu thuật kéo dài trong 3 giờ, ê kíp bác sĩ xử trí đồng thời nhiều tổn thương phức tạp để giữ lại thị lực cho mắt trái, mắt duy nhất còn khả năng nhìn của anh Quân. Các bác sĩ làm sạch toàn bộ máu xuất huyết trong mắt, bóc tách các màng xơ co kéo võng mạc nhằm ngăn tình trạng bong tiến triển và tạo điều kiện để võng mạc áp trở lại vị trí giải phẫu. Quá trình can thiệp được thực hiện hết sức thận trọng vì võng mạc đã tổn thương nặng, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến người bệnh mất hoàn toàn cơ hội nhìn bằng mắt còn lại.

Sau phẫu thuật, tình trạng người bệnh dần ổn định, không ghi nhận biến chứng. Thị lực mắt trái cải thiện rõ rệt, từ mức chỉ nhận biết được bóng bàn tay lên có thể đếm được ngón tay ở khoảng cách khoảng 5m và phân biệt được màu sắc, giúp anh Quân tránh nguy cơ mù hoàn toàn và có thể tự sinh hoạt cơ bản.

Bác sĩ Hưng khuyến cáo, đái tháo đường là bệnh lý mạn tính phổ biến, có xu hướng gia tăng và có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó biến chứng về mắt thường bị người bệnh chủ quan, bỏ sót. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nhìn mờ kéo dài, khó đọc chữ nhỏ, méo hình hoặc suy giảm thị lực nhanh, người bệnh cần đi khám sớm để được can thiệp kịp thời. Việc kiểm soát tốt đường huyết kết hợp khám mắt định kỳ giúp hạn chế tổn thương võng mạc nặng và giảm nguy cơ mất thị lực không hồi phục.