Bị ù tai, mờ và đau mắt kéo dài, bà Thái (61 tuổi, TP.HCM) đi khám phát hiện tình trạng rò động mạch cảnh – xoang hang.

Trong hai tháng trước đó, bà Thái bị ù tai và sưng mí mắt phải vào buổi sáng sớm, kèm theo mờ và đau mắt. Tình trạng ở mắt của bà không đi kèm cơn đau đầu hay yếu liệt tay chân. Bà có tiền sử đái tháo đường type 2.

Bà Thái đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) khám. Kết quả MRI cho thấy vùng xoang hang bên phải có dấu hiệu bất thường và tĩnh mạch mắt giãn, gợi ý khả năng có đường rò giữa các nhánh động mạch cảnh và xoang hang.

BS.CKII Thi Văn Gừng, Trưởng Đơn vị Can thiệp nội mạch, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, giải thích xoang hang là một khoang tĩnh mạch nằm sâu trong nền sọ, ở hai bên yên bướm, có nhiệm vụ dẫn máu từ mắt và não về tim. Rò động mạch cảnh và xoang hang là tình trạng có một “đường thông bất thường” giữa các nhánh thuộc động mạch cảnh vào xoang hang này, khiến máu đổ về xoang hang nhiều làm tăng áp lực, gây ứ trệ và giãn các dòng máu này trong đó có tĩnh mạch mắt.

Tùy mức độ áp lực và thời gian diễn tiến, người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng từ từ hoặc bùng phát nhanh. Trường hợp rò trực tiếp thường xảy ra sau chấn thương đầu hoặc vỡ túi phình, gặp nhiều ở người trẻ và triệu chứng đến nhanh. Rò gián tiếp là đường thông nhỏ từ các nhánh mạch màng cứng, thường gặp ở phụ nữ sau mãn kinh và diễn tiến âm ỉ hơn.

Biểu hiện bệnh thường là mắt đỏ, lồi, mờ dần hoặc đau nhức, phù mi, nghe tiếng ù theo nhịp mạch, đau đầu, nhìn đôi hoặc sụp mí… “Những triệu chứng này dễ nhầm lẫn với các bệnh lý về mắt nên có thể phát hiện muộn”, bác sĩ Gừng nói và nhấn mạnh nếu không điều trị kịp thời, đúng cách, người bệnh có thể giảm thị lực hoặc gặp biến chứng như xuất huyết, phù não…

Bà Thái được chỉ định can thiệp nội mạch dưới hướng dẫn của hệ thống can thiệp mạch số hóa xóa nền (DSA) hiện đại.

Dưới hướng dẫn chính xác của hệ thống DSA, từ động mạch ở vùng bẹn, bác sĩ luồn ống chẩn đoán chọn lọc vào động cảnh trong và cảnh ngoài hai bên, sau đó luồn ống thông siêu mảnh tiếp cận lỗ rò. Bác sĩ Gừng và ekip sử dụng keo y khoa chuyên dụng để bịt kín hoàn toàn lỗ rò. Nhờ sự kết hợp này, lỗ rò được đóng lại một cách chắc chắn, khôi phục hướng lưu thông đúng cho dòng máu.

Sau thủ thuật, tình trạng của bà Thái cải thiện rõ rệt, giảm đau đầu, mờ mắt, sinh hiệu ổn định và được xuất viện sau hai ngày, tái khám sau một tuần để đánh giá lại tình trạng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như nhìn đôi, mờ đột ngột, đỏ mắt nhiều… người bệnh cần tái khám ngay.

Theo bác sĩ Gừng, so với các phương pháp điều trị rò động mạch cảnh như phẫu thuật mở…, can thiệp nội mạch tối ưu hơn vì ít xâm lấn, rút ngắn thời gian nằm viện và khả năng bảo tồn chức năng thị giác cao nếu can thiệp sớm. Thời điểm can thiệp dựa trên hình ảnh chẩn đoán và bệnh lý kèm theo.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.