Bà H. đã mãn kinh nhiều năm nhưng lại ra dịch nhầy màu hồng ở âm đạo, tiểu cảm giác không hết, sau đó chảy máu nhiều như kinh nguyệt, bác sĩ phát hiện bệnh hiếm u thần kinh nội tiết ở cổ tử cung.

Bà H. (64 tuổi, TP.HCM) mãn kinh vào thời điểm bà 54 tuổi (năm 2015). Tháng 07/2023, bà thường xuyên bị ra dịch nhầy màu hồng ở âm đạo; lượng dịch rất ít chỉ vừa thấm quần. Bụng bà đau râm ran, cảm giác vùng bụng dưới bị trằn xuống, đi tiểu cảm giác không hết. Trong vòng 6 tháng, bà H. đi khám nhiều nơi và được điều trị với chẩn đoán viêm đường tiết niệu, được kê thuốc uống, nhưng không khỏi. Từ tháng 01/2024, bà chảy máu âm đạo lượng nhiều như kinh nguyệt, đau bụng dữ dội.

Bà đến khám tại Khoa Ung Bướu BVĐK Tâm Anh TPHCM vào cuối tháng 01/2024. Tại đây, bà được bác sĩ CKII Nguyễn Trần Anh Thư, khoa Ung Bướu, chỉ định chụp MRI, phát hiện có khối choán chỗ toàn bộ cơ tử cung, xâm lấn thành trước âm đạo ra đến gần âm hộ. Sau khi sinh thiết, bác sĩ Thư cho biết bà H. bị ung thư cổ tử cung giai đoạn 3B, loại carcinoma thần kinh nội tiết (ung thư biểu mô thần kinh nội tiết). Đây là loại ung thư hiếm gặp, có thể gặp ở đường tiêu hóa, tuyến tụy và phổi. Ung thư dạng thần kinh nội tiết chỉ chiếm 0,5% – 1% trong tất cả các khối u ác tính ở cổ tử cung, có nguy cơ di căn sớm, điều trị khó khăn, dễ tái phát .

“Bà H. là trường hợp đầu tiên phát hiện ung thư thần kinh nội tiết cổ tử cung tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM” – bác sĩ Thư cho biết.

Phương pháp điều trị ung thư thần kinh nội tiết ở giai đoạn sớm là phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hỗ trợ. Bà H. phát hiện bệnh ở giai đoạn trễ, u đã lan rộng nên phương pháp phẫu thuật không được thực hiện. Bệnh có nguy cơ di căn hạch và di căn xa đến gan, não, phổi… thường có tiên lượng xấu. Bác sĩ chỉ định bà H. hóa trị 4 chu kỳ, mỗi chu kỳ cách nhau 4 tuần để thu nhỏ khối u, sau đó xạ trị 25 tia. Để hạn chế nguy cơ tái phát, sau xạ trị, bà H. được hóa trị bổ sung thêm 2 chu kỳ.

Bà H. được đặt buồng tiêm để truyền thuốc hoá chất hiệu quả, giảm nguy cơ thoát thuốc ra ngoài mạch máu, gây viêm mô tế bào ở da. Nhờ phát hiện kịp thời, điều trị đúng phác đồ của bệnh, sau 6 tháng điều trị, bà H. cải thiện bệnh, khối u thu nhỏ lại, bà đi vệ sinh bình thường và không còn rong kinh. Bà được tiếp tục theo dõi định kỳ để sớm phát hiện bất thường và can thiệp kịp thời. Trường hợp bà H., nhờ đáp ứng tốt với thuốc nên u nhỏ lại và cải thiện các triệu chứng khác.

U thần kinh nội tiết phát triển từ tế bào thần kinh nội tiết. Các tế bào này tiếp nhận tín hiệu thần kinh và giải phóng các hormone tương ứng với vị trí cơ quan bị ảnh hưởng gây một số triệu chứng như rối loạn đường huyết, rong kinh, tiêu chảy…

Bác sĩ Anh Thư chia sẻ thêm, phụ thuộc vào ung thư thần kinh nội tiết xuất hiện ở đâu trên cơ thể, tạo hormone gì, ở giai đoạn nào, bác sĩ sẽ chọn phương pháp điều trị phù hợp. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể được phẫu thuật. Một số u thần kinh nội tiết sinh ra quá nhiều hormone nhưng không thể phẫu thuật, bác sĩ sẽ cho dùng thuốc giúp ức chế khối u sinh hormone, giảm triệu chứng.

Triệu chứng ung thư thần kinh nội tiết sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí của khối u và tế bào u có tạo ra hormone không. Chẳng hạn, khối u thần kinh nội tiết ở phổi có thể gây ho; khối u thần kinh nội tiết ở tuyến thượng thận tiết nhiều hormone gây căng thẳng, lo lắng;  u thần kinh nội tiết ở tử cung gây rong kinh như trường hợp bà H.

Cho đến nay nguyên nhân gây u thần kinh nội tiết vẫn chưa rõ. Nhiều nghiên cứu cho thấy u thần kinh nội tiết ở vị trí tử cung có liên quan đến virus HPV nhóm 16 và 18 lần lượt là 28% và 40%. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không thấy giai đoạn tiền xâm nhập virus HPV tương tự các ung thư biểu mô khác của cổ tử cung. Yếu tố nguy cơ của bệnh này là gia đình có người mắc loại u này; phụ nữ lớn tuổi; tiểu đường – gây u thần kinh nội tiết ở tuyến tụy; hút thuốc…

Bác sĩ Anh Thư cho biết u thần kinh nội tiết cổ tử cung dễ tái phát, nguy cơ di căn gan, phổi, não. Do đó, sau điều trị, người bệnh cần theo dõi, tái khám định kỳ hoặc khám ngay khi có bất thường để bác sĩ xử trí kịp thời . Phụ nữ bị rong kinh, tiết dịch âm đạo bất thường có mùi hôi, chảy máu… nên khám bác sĩ để được kiểm tra, tìm nguyên nhân. Phụ nữ sau mãn kinh bị rong kinh nên đi khám ngay.