Anh Thura, 22 tuổi, tức ngực, khó thở kéo dài, bác sĩ phát hiện dị tật phổi bẩm sinh và phẫu thuật nội soi cắt thùy phổi điều trị triệt để.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết kết quả chụp CT ghi nhận người bệnh có một nhánh động mạch bất thường từ động mạch chủ đến phổi trái, bác sĩ xác định người bệnh mắc dị tật phổi biệt trí (hay còn gọi là phổi biệt lập) nội thùy tại thùy dưới phổi trái. Đây là dị tật bẩm sinh ít gặp và khá nghiêm trọng, chiếm dưới 6% các dị tật phổi bẩm sinh.

Phó giáo sư Vĩnh giải thích, bình thường máu giàu oxy từ động mạch chủ sẽ đi nuôi cơ thể, sau đó về tim và qua động mạch phổi để trao đổi chất (máu lúc này không còn oxy, đến phổi để nhận oxy mới). Tuy nhiên, khi mắc dị tật này, một động mạch bất thường xuất phát từ động mạch chủ lại đưa thẳng máu giàu oxy ngược vào phổi, khiến phổi không thể truyền thêm oxy vào dòng máu này. Khi đó, phổi mất chức năng trao đổi khí.

Việc tiếp nhận trực tiếp dòng máu từ động mạch chủ với áp lực cao giống như một “cơn lũ” liên tục ập vào phế nang gây quá tải, khiến các mạch máu nhỏ trong phổi bị tổn thương, phải dày lên để chống đỡ, lâu dần dẫn đến xơ hóa, mất chức năng hô hấp.

Theo phó giáo sư Vĩnh, trường hợp anh Thura khá nghiêm trọng bởi máu giàu oxy đã hòa lẫn vào phổi và phá hỏng hoàn toàn thùy dưới phổi trái, do đó phải phẫu thuật cắt thùy phổi hư hại.

Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật cho người bệnh bằng phương pháp phẫu thuật nội soi lồng ngực để giảm xâm lấn, tăng tính thẩm mỹ và đẩy nhanh tốc độ hồi phục.

Sau khi mở 3 lỗ khoảng 1 cm trên lồng ngực, dưới sự dẫn đường của hệ thống camera phóng đại, êkíp tiếp cận nhánh động mạch bất thường, khéo léo tách rời khỏi các tổ chức xung quanh, thực hiện thắt nút nhánh động mạch này để ngăn nguồn cấp máu. Khi dòng máu áp lực cao ngừng đổ vào, thùy phổi trái tổn thương dần xẹp xuống, bớt căng phồng. Lúc này, phó giáo sư Vĩnh mới tiến hành cắt phần thùy phổi bị xơ hóa, bảo tồn tối đa các vùng phổi lành lặn còn lại.

Nhờ can thiệp ít xâm lấn, hậu phẫu anh Thura hồi phục tốt, vết mổ ít đau, có thể tự đi lại nhẹ nhàng, được rút ống dẫn lưu và xuất viện sau 3 ngày. Theo Phó giáo sư Vĩnh, dù mất đi một thùy phổi nhưng các thùy còn lại sẽ hoạt động bù trừ, giúp người bệnh có thể sinh hoạt và lao động như người bình thường mà không cần điều trị gì thêm.

Phổi biệt trí là dị tật bẩm sinh hình thành từ thời kỳ bào thai với tỷ lệ nam giới mắc cao gấp 4 lần nữ giới. Bệnh có thể gây viêm phổi tái diễn, ho, đau ngực; nặng hơn có thể dẫn đến suy hô hấp, nhiễm trùng hoặc biến chứng u phổi. Phẫu thuật cắt bỏ phổi biệt trí trong thùy là phương pháp điều trị triệt để, giúp giữ lại tổ chức phổi lành xung quanh, nhất là trong trường hợp tổ chức phổi biệt trí chưa nhiễm khuẩn.

Phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo, nếu gặp các triệu chứng như đau ngực, khó thở kéo dài, người bệnh cần tầm soát chuyên sâu bằng chụp CT ngực để phát hiện sớm các dị tật mạch máu hoặc khối u phổi và điều trị kịp thời, tránh để lâu ngày dẫn đến tổn thương phổi khó hồi phục.

*Tên người bệnh đã được thay đổi