Ông Quân, 53 tuổi, từng có con với người vợ trước nên phẫu thuật thắt ống dẫn tinh để triệt sản, nay muốn nối lại để có thêm con.

ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 cho biết, theo y văn thế giới, “thời gian vàng” để nối lại ống dẫn tinh là dưới 3 năm với tỷ lệ thành công trên 99%. Sau 15 năm, tỷ lệ tái thông và có thai tự nhiên giảm dần còn từ 70-80%.

Trường hợp ông Quân, khi ống dẫn tinh bị chặn 30 năm, tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng. Áp lực bên trong ống dẫn tinh tăng cao trong thời gian dài khiến các ống nhỏ li ti trong mào tinh hoàn bị giãn vỡ do áp lực, gây xơ hóa và tắc nghẽn thứ phát tại mào tinh. Hệ quả là tế bào dòng tinh bị tổn thương do áp lực ngược dòng lâu ngày, gây suy giảm chức năng sinh tinh.

Dù nam giới có thể sinh tinh suốt đời, nhưng sau 50 tuổi, nồng độ testosterone đã giảm đáng kể, độ phân mảnh DNA tinh trùng tăng cao, dù nối ống dẫn tinh thành công vẫn không đảm bảo khả năng có thai tự nhiên. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật “2 trong 1” gồm MESA (chọc hút tinh trùng từ mào tinh) kết hợp nối ống dẫn tinh cho người bệnh.

Bác sĩ dùng kính vi phẫu tìm các ống mào tinh còn chứa tinh trùng sống, hút ra và chuyển đến phòng Lab. Tại đây các chuyên viên phôi học sàng lọc và tìm những tinh binh chất lượng. Kết quả thu được đủ số lượng cho một chu kỳ IVF, mang đi trữ đông.

Với ống dẫn tinh, bác sĩ cắt bỏ phần mô sẹo xơ chai ở hai đầu ống cũ để nối lại. Vì thời gian tắc nghẽn đã 30 năm, khi kiểm tra bên dưới điểm triệt sản, bác sĩ Huy ghi nhận có điểm tắc mới khiến dịch không có tinh trùng, kể cả xác. Bác sĩ quyết định chuyển qua kỹ thuật nối ống dẫn tinh vào ống mào tinh vi phẫu. Đây là một kĩ thuật khó và cao cấp trong tái tạo lưu thông vì miệng nối chỉ có kích thước cỡ 1 đến 2 sợi tóc. Sau hơn 120 phút, ca phẫu thuật thành công, ông Quân xuất viện sau một ngày hậu phẫu.

Dự kiến, sau khoảng 3-6 tháng, tinh trùng mới sẽ được sinh ra và đẩy hết lớp tinh trùng cũ ứ đọng ra ngoài, ông Quân và vợ mới sẽ có cơ hội có con tự nhiên. Nếu không, bác sĩ sẽ dùng mẫu tinh trùng đã thu được từ MESA và trữ đông tiêm vào bào tương noãn (ICSC) để tạo phôi.

Thắt ống dẫn tinh (Vasectomy) là phương pháp phẫu thuật nhằm cắt hoặc bít ống dẫn tinh, ngăn chặn tinh trùng hòa vào tinh dịch khi xuất tinh. Đây là một trong những phương pháp tránh thai hiệu quả và an toàn dành cho nam giới với tỷ lệ thành công cao, ít biến chứng hơn so với việc thắt ống dẫn trứng ở phụ nữ và không ảnh hưởng bản lĩnh phái mạnh như giảm nồng độ testosterone, khả năng cương cứng, ham muốn tình dục…

Mặc dù có thể phẫu thuật nối lại ống dẫn tinh sau khi thắt, song bác sĩ khuyến cáo nam giới cần cân nhắc kỹ bởi việc nối lại đòi hỏi kỹ thuật phức tạp hơn và tỷ lệ thành công phụ thuộc vào thời gian từ lúc thắt đến lúc đi nối lại. Thời gian càng lâu, tỷ lệ thành công càng giảm.

Ngay cả khi bác sĩ nối thành công, nam giới vẫn có thể gặp khó khăn trong việc có con vì chất lượng tinh trùng giảm sau nhiều năm bị chặn. Vì vậy, tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, với những ca thắt ống dẫn tinh lâu năm (trên 10 năm), bác sĩ thường chỉ định nối kết hợp lấy tinh trùng dự phòng ngay trong lúc mổ giúp người bệnh thêm cơ hội có con trong tương lai, tránh can thiệp nhiều lần gây ảnh hưởng tới sức khỏe.