Chỉ vài phút sau khi vào viện vì cơn đau ngực kéo dài, ông Phạm Văn Cảnh (73 tuổi) bất ngờ ngừng tim do nhồi máu cơ tim cấp. Người bệnh được ê-kíp cấp cứu hỗ trợ tuần hoàn bằng ECMO và can thiệp đặt stent tái thông mạch vành, qua cơn nguy kịch.

Ông Cảnh vốn sức khỏe yếu, có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm. Ngày hôm đó, khi đi dự đám cưới, ông bắt đầu xuất hiện cơn đau tức ngực kèm khó thở. Ban đầu, gia đình nghĩ ông chỉ mệt do di chuyển nhiều nên đưa về nhà. Tuy nhiên, cơn đau ngực ngày càng tăng nặng, dữ dội. Trên đường về ngang qua Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, gia đình quyết định đưa ông vào thăm khám khẩn cấp.

BS.CKI Phùng Quang Tùng, khoa Hồi sức tích cực, cho biết người bệnh được đưa vào viện trong tình trạng rất nặng. Ngay khi vừa vào phòng cấp cứu, ông Cảnh xuất hiện rối loạn nhịp nguy hiểm rồi đột ngột rơi vào tình trạng ngừng tim.

“Lúc này, quy trình báo động đỏ nội viện được kích hoạt ngay lập tức, toàn bộ êkíp cấp cứu, tim mạch và hồi sức cùng phối hợp cấp cứu ngừng tuần hoàn cho người bệnh”, bác sĩ Tùng chia sẻ. Sau một thời gian ép tim, sốc điện, đặt nội khí quản và hồi sức tích cực, tim người bệnh đập trở lại. Các xét nghiệm khẩn cấp như điện tim, siêu âm tim và xét nghiệm máu sau đó xác định nguyên nhân ngừng tim do nhồi máu cơ tim cấp.

Theo bác sĩ Tùng, người bệnh lúc này rơi vào tình trạng sốc tim rất nặng, chức năng co bóp của tim suy giảm nghiêm trọng, gần như không còn khả năng bơm máu, nguy cơ tử vong cao. Dù tim đã đập trở lại song huyết áp vẫn tụt sâu, nếu chỉ dùng thuốc nâng huyết áp thông thường sẽ không đủ để duy trì tuần hoàn. Trong tình huống này, nếu chuyển người bệnh đi can thiệp mạch vành ngay, nguy cơ ngừng tim trở lại trong quá trình can thiệp rất cao. Vì vậy, êkíp quyết định triển khai ECMO – hệ thống tim phổi ngoài cơ thể nhằm hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp cho người bệnh. Phương pháp này giúp đưa máu ra ngoài cơ thể để bơm oxy và tuần hoàn trở lại, tạm thời thay thế chức năng của tim và phổi, đồng thời tạo điều kiện để cơ tim được “nghỉ ngơi”.

Sau khi triển khai ECMO, tình trạng huyết động dần ổn định, các chỉ số tuần hoàn được kiểm soát, ông Cảnh được chuyển vào phòng can thiệp để tái thông mạch.

Khó khăn lần nữa xuất hiện khi kết quả chụp động mạch vành qua da cho thấy toàn bộ hệ thống mạch vành 3 nhánh nuôi tim đều bị tổn thương nặng. Nhánh động mạch vành phải và nhánh liên thất trước tắc hoàn toàn, động mạch mũ hẹp nặng 95%, dòng chảy rất yếu.

“Người bệnh nhập viện trong tình trạng gần như không còn nhánh mạch vành nào đủ khả năng nuôi tim. Đây cũng là lý do khiến tình trạng tiến triển rất nhanh và nguy kịch, từ lúc khởi phát đau ngực tới khi ngừng tim chỉ trong vòng 4 giờ đồng hồ”, ThS.BS Nguyễn Tuấn Long, khoa Tim mạch cho biết.

Bên cạnh đó, ông Cảnh lớn tuổi nên hệ thống mạch máu đã vôi hóa nặng, thành mạch cứng và hẹp ở nhiều vị trí, khiến quá trình can thiệp gặp nhiều khó khăn. Êkíp phải thao tác hết sức thận trọng trong từng bước để tái thông dòng máu nuôi tim. Các bác sĩ đã tiến hành nong bóng áp lực cao tại các vị trí hẹp nặng, sau đó đặt 2 stent thành công, giúp khôi phục dòng máu qua các nhánh động mạch vành bị tắc.

Sau can thiệp, người bệnh được chuyển ngay về phòng chăm sóc đặc biệt trong tình trạng vẫn được hỗ trợ bằng hệ thống ECMO và thở máy. Các bác sĩ theo dõi sát huyết động và chức năng tim từng ngày bằng siêu âm tim. Diễn biến hồi phục sau đó khả quan ngoài dự kiến. Chỉ sau khoảng 3 ngày, chức năng tim bắt đầu cải thiện rõ rệt, huyết áp dần ổn định và người bệnh được rút dần ECMO, sau đó cai thở máy thành công. Chức năng tim ban đầu chỉ khoảng 15% song sau hồi sức và điều trị tích cực đã phục hồi lên 55% – một mức cải thiện rất đáng ghi nhận ở một ca bệnh nhồi máu cơ tim nặng.

Theo bác sĩ Long, dù đã qua cơn nguy kịch, ông Cảnh vẫn cần tiếp tục điều trị nội khoa lâu dài để bảo vệ chức năng tim và phòng ngừa biến chứng. Việc dùng thuốc đúng chỉ định, kiểm soát tốt tăng huyết áp và tái khám định kỳ sẽ giúp duy trì kết quả điều trị và hạn chế nguy cơ tái phát trong thời gian tới.

Bác sĩ Long khuyến cáo người dân, đặc biệt là người lớn tuổi và người có bệnh nền tim mạch, không nên chủ quan với các dấu hiệu như đau tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, mệt bất thường. Đây có thể là những dấu hiệu sớm của nhồi máu cơ tim. Nếu cơn đau ngực kéo dài hơn vài phút hoặc tái diễn nhiều lần, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt, không nên tự theo dõi tại nhà. Việc đến viện trong “thời gian vàng” có thể giúp bác sĩ can thiệp kịp thời, giảm đáng kể nguy cơ tử vong và tránh các biến chứng nặng như sốc tim hay ngừng tim.

Ngoài ra, việc khám sức khỏe định kỳ cũng quan trọng nhằm phát hiện sớm các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn, từ đó điều trị sớm, tránh các biến cố nguy hiểm xảy ra bất ngờ.