Ông Văn, 58 tuổi, khàn tiếng nhiều năm, điều trị nội khoa không cải thiện, bác sĩ phát hiện phù Reinke dây thanh phải, được phẫu thuật chấm dứt khàn tiếng.

Ông Văn khàn tiếng kéo dài hơn 2 năm, được chẩn đoán viêm thanh quản, điều trị nội khoa, có cải thiện, giọng đỡ khàn hơn nhưng không hết hẳn. Mỗi đợt viêm lại khàn nhiều hơn. Dù đã điều trị nội khoa thời gian dài, loại bỏ các yếu tố nguy cơ như ngưng hút thuốc, kiểm soát trào ngược dạ dày thanh quản nhưng triệu chứng vẫn không cải thiện. Gần đây, khàn nặng, không nói được thành tiếng nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM nội soi hoạt nghiệm thanh quản cho ông Văn ghi nhận tổn thương dạng phù Reinke dây thanh phải (là tình trạng viêm mạn tính lành tính của dây thanh, xảy ra khi lớp niêm mạc nông của dây thanh (khoang Reinke) bị sung huyết và tích tụ dịch phù). Hình ảnh nội soi còn cho thấy tình trạng sóng niêm mạc giảm nhiều, hình dạng dây thanh lồi, rung động dây thanh giảm, đóng niêm mạc thanh môn không hoàn toàn.

Bác sĩ Hằng chẩn đoán ông Văn viêm họng thanh quản sung huyết, phù Reinke dây thanh, cần phẫu thuật để loại bỏ tổn thương.

ThS.BS.CKII Nguyễn Như Duy tiến hành soi treo thanh quản, dùng kềm vi phẫu cắt trọn phù Reinke ở dây thanh phải, cầm máu tại chỗ, hút sạch thanh quản hạ họng, rút ống soi treo. Bác sĩ Duy cho biết phù Reinke lan rộng gần toàn bộ dây thanh phải là tổn thương mức độ nặng, ít gặp so với dạng khu trú thường thấy. Tình trạng phù lan tỏa làm tăng khối lượng và độ dày dây thanh, giảm khả năng rung động bình thường nên người bệnh khàn tiếng kéo dài, điều trị nội khoa không khỏi.

Hậu phẫu, sức khỏe ổn định, ông Văn xuất viện sau 1 ngày. Người bệnh cần kiêng nói 3–5 ngày. Sau đó, cần nói nhẹ, ít; hạn chế nói to, nói kéo dài cho đến khi dây thanh hồi phục hoàn toàn. Tái khám sau 1 tuần, vết mổ lành thường tốt, ông Văn tập nói với âm lượng nhỏ.

Phù Reinke còn được gọi là viêm thanh quản dạng polyp hoặc thoái hóa dạng polyp của dây thanh. Các yếu tố nguy cơ thường gặp gồm hút thuốc lá, lạm dụng giọng nói và trào ngược họng thanh quản. Ở giai đoạn muộn, dịch phù có thể giảm dần và được thay thế bằng các dải mô xơ, giống polyp ở dây thanh. Sự tăng khối lượng và độ dày của dây thanh làm rối loạn rung động niêm mạc, gây khàn tiếng, giảm khả năng kiểm soát cao độ giọng nói.

Phù Reinke có thể xảy ra ở một hoặc cả hai bên dây thanh. Triệu chứng thường gặp là khàn tiếng mức độ khác nhau, giọng trầm hơn, nhanh mệt khi nói, giảm âm vực, khó phát các nốt cao. Trường hợp phù nhiều có thể gây khó thở do hẹp đường thở.

Bác sĩ Duy khuyến cáo, để phòng ngừa phù Reinke, cần hạn chế yếu tố gây kích thích dây thanh như hút thuốc lá, lạm dụng giọng nói, trào ngược họng thanh quản. Nên uống đủ nước, hạn chế nói lớn hoặc nói kéo dài, điều trị sớm các bệnh lý đường hô hấp trên. Người có triệu chứng khàn tiếng kéo dài trên 2–3 tuần nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được nội soi thanh quản, điều trị kịp thời, nâng cao chất lượng cuộc sống.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.