Bà Y.T. 70 tuổi ăn ít vẫn tăng cân liên tục. Các bác sĩ chẩn đoán do rối loạn hormone sinh dục nữ, mắc nhiều bệnh nền, kèm với chế độ ăn loại bỏ chất đạm không đúng cách.

12 năm trước, bà T. mắc bệnh lạc nội mạc tử cung buộc cắt tử cung, buồng trứng. Sau ca phẫu thuật, cơ thể bà không thể sản xuất hormone sinh dục nữ nên bắt đầu bị mất cân bằng, rối loạn nội tiết.

Bà bắt đầu có dấu hiệu mệt mỏi, bốc hỏa, rối loạn giấc ngủ, tăng cân và các dấu hiệu của bệnh tim mạch như chỉ cần đi bộ nhanh một chút là tim đập nhanh, thở hụt hơi.

Không những thế, bà còn bị suy tuyến giáp, bị gút, thoái hóa khớp độ 4, uống gần 10 viên thuốc mỗi ngày cho ba bệnh này. Bà ăn ít và ăn kiêng rất nghiêm ngặt, giảm lượng đạm về mức tối thiểu nhưng cân nặng của bà từ 49kg tăng lên 69 kg.

“Tôi không ăn đậu hũ, hải sản, thịt bò, chỉ ăn một chút xíu thịt heo nạc, không ăn mỡ, ăn một xíu thịt gà bỏ da, vì tôi còn bị mỡ máu”, bà T. chia sẻ.

Nặng cân khiến việc đi lại của bà càng trở nên khó khăn, nhất là sau khi bà bị tai nạn bể sụn ở hai đầu gối. Vì thế, bác sĩ đã tư vấn cho bà nên giảm cân để giảm bớt các tác động xấu đến sức khỏe và những bệnh nền bà đang mắc phải.

Đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, sau khi kiểm tra các chỉ số, hỏi thăm về chế độ dinh dưỡng, tiến sĩ bác sĩ Lâm Văn Hoàng cho biết, bà T. bị béo phì độ 1, chỉ số BMI 28.7 (kg/m2) cùng nhiều bệnh nền đi kèm. Ngoài các nguyên nhân tăng cân do bệnh nền, phải uống thuốc (rối loạn hormone, suy tuyến giáp…), tình trạng tăng cân của bà còn do thói quen ăn quá ít đạm cũng làm cho cơ thể bà T. mất cơ, thừa mỡ.

Bên cạnh điều trị bệnh nền, bà được bác sĩ Hoàng giải thích vai trò của chế độ dinh dưỡng trong liệu trình giảm cân. Chất đạm (protein) là chất dinh dưỡng đa lượng được tạo thành từ các axit amin. Chất này rất cần thiết cho cơ thể con người và thường được gọi là nền tảng cho cơ bắp.

Protein không chỉ quan trọng cho việc sửa chữa và duy trì cơ bắp mà còn cung cấp năng lượng cho cơ thể và điều chỉnh hormone. Hơn nữa, protein hoạt động như các enzyme đẩy nhanh các phản ứng hóa học, điều chỉnh sự di chuyển của các chất qua màng tế bào và bảo vệ chống lại bệnh tật.

Nếu thiếu protein trong chế độ ăn, cơ thể sẽ tiêu thụ lượng protein từ cơ xương. Theo thời gian, các cơ này bị teo, từ đó làm giảm sức mạnh cơ bắp, làm chậm quá trình trao đổi chất, gây suy nhược và mệt mỏi.

Từ thực tế các bệnh nền và chế độ ăn uống, sinh hoạt của bà T., bác sĩ Hoàng đã xây dựng liệu trình giảm cân kết hợp dinh dưỡng hợp lý cho người bệnh. Bà T. không chỉ được dùng thuốc giảm cân mà còn được chuyên viên dinh dưỡng hướng dẫn chế độ ăn phù hợp, đủ chất, không quá kiêng khem.

“Bác sĩ nói tôi phải ăn đủ chất, kiêng quá thì không đốt mỡ được, mình cần giảm mỡ tăng cơ, đầu gối bị vậy mà cơ không khỏe thì không đi được”, bà T. chia sẻ.

Một tháng sau quay lại tái khám, bà T. đã giảm được 3 kg, cơ thể cũng dẻo dai, đi lại nhanh nhẹn hơn, mỡ máu đã giảm. Bà cho biết sẽ kiên trì theo lộ trình giảm cân với mục đích cố gắng giảm được khoảng 6-7 kg nữa.

Theo bác sĩ Hoàng, mỗi ngày Tâm Anh có khoảng 150 người đến khám muốn được giảm cân chủ yếu để đẩy lùi các bệnh nền đang mắc như tiểu đường, đau khớp, gan nhiễm mỡ, cao huyết áp…, đặc biệt người bệnh khó giảm cân.

“Hầu hết, người bệnh đến đăng ký giảm cân đều có những lo lắng giống nhau như ăn ít vẫn tăng cân đều; ăn uống khắt khe, tập thể dục nhiều nhưng khó giảm cân, giảm mỡ”, bác sĩ Hoàng nói và cho biết thêm, thừa cân béo phì do nhiều nguyên nhân gây ra. Ngoài chế độ ăn, ít vận động, thừa cân béo phì còn liên quan gene di truyền, các bệnh nội tiết như suy giáp, hội chứng Cushing, u tiết insulin….

Do đó, để giảm cân hiệu quả, ngăn ngừa và đẩy lùi cho một ca bệnh cụ thể thì không thể áp dụng công thức chung cho tất cả người bệnh.

Bác sĩ Hoàng khuyến cáo, điều trị béo phì không phải chuyện ngày một ngày hai mà cả một quá trình cần có đủ thời gian để giảm cân bền, hiệu quả, tránh tăng cân lại. Người bệnh cần thăm khám với bác sĩ, thực hiện xét nghiệm cận lâm sàng, đưa ra giải pháp điều trị kết hợp dinh dưỡng, vận động, thuốc, quản lý bệnh nền, giảm nguy cơ biến chứng.

Riêng về chế độ ăn uống ở người bệnh lớn tuổi, bác sĩ Hoàng khuyên cáo chất đạm là thành phần quan trọng xây dựng nên hệ cơ xương. Từ khoảng 50 tuổi, hệ cơ và xương bắt đầu lão hóa, điển hình là tình trạng teo cơ thường gặp ở người lớn tuổi.

Tình trạng này nghiêm trọng hơn ở người mắc bệnh mạn tính, có lối sống kém vận động, chế độ dinh dưỡng không đầy đủ… Ăn đủ chất đạm sẽ giúp cơ thể duy trì sức mạnh của cơ, tăng khả năng vận động và giảm nguy cơ chấn thương khi ngã ở người lớn tuổi.