TP HCM – Anh Nam, 38 tuổi, khó tiểu, đau tức bụng dưới, bác sĩ chẩn đoán hẹp niệu đạo và phẫu thuật tái tạo đoạn đường tiểu tắc nghẽn bằng mô tự thân.

ThS.BS Cao Vĩnh Duy, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết anh Nam đến khám trong tình trạng tiểu rắt, đi tiểu không hết và thường xuyên đau tức vùng hạ vị (bụng dưới). Qua siêu âm hệ tiết niệu và nội soi, và chụp X-quang niệu đạo ngược dòng, bác sĩ phát hiện đoạn niệu đạo trước của người bệnh bị xơ hóa, thu hẹp đáng kể khiến lượng nước tiểu tồn lưu trong bàng quang rất lớn. “Đây là dấu hiệu cho thấy việc đào thải nước tiểu không hiệu quả, nếu kéo dài có thể gây nhiễm trùng ngược dòng hoặc ảnh hưởng chức năng thận”, bác sĩ Duy nói.

Theo bác sĩ Duy, tình trạng hẹp niệu đạo có thể do chấn thương, tiền sử can thiệp đường tiểu (tán sỏi, đặt thông tiểu, cắt đốt tiền liệt tuyến) hoặc nhiễm khuẩn đường tiết niệu kéo dài. Anh Nam thuộc trường hợp không rõ nguyên nhân cụ thể.

Do đoạn niệu đạo của anh Nam hẹp dài trên 2 cm, bác sĩ Duy quyết định phẫu thuật tạo hình bằng mô tự thân thay vì cắt nối tận – tận (cắt bỏ đoạn hẹp và nối trực tiếp hai đầu lành) thường áp dụng cho đoạn hẹp dưới 2 cm. Mô ghép được lựa chọn là vạt da quy đầu của chính người bệnh.

“Theo các hướng dẫn lâm sàng quốc tế, niêm mạc má và vạt da tự thân (thường là vạt da quy đầu) là hai loại mô tự thân ưu việt, có độ bền và tính tương thích cao, mang lại hiệu quả điều trị tương đương nhau trong việc tái tạo niệu đạo”, bác sĩ Duy nói.

Ca phẫu thuật kéo dài 2 giờ, bác sĩ tỉ mỉ bóc tách bộc lộ niệu đạo, gỡ dính và lấy các mô xơ quanh niệu đạo. Sau đó xẻ dọc mặt bụng niệu đạo ngay chỗ hẹp một đoạn đủ rộng, dùng vạt da quy đầu có cuống mạch máu nuôi, khâu ốp vào đoạn niệu đạo để tạo hình một niệu đạo mới, đảm bảo đường tiểu thông thoáng và giảm thiểu nguy cơ tái hẹp. Phương pháp này giúp sửa đoạn hẹp dài và không làm dương vật bị ngắn lại như phương pháp cắt nối tân – tận.

Vài ngày sau mổ, người bệnh có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường, ít đau, được xuất viện. Người bệnh tiếp tục đặt ống thông tiểu trong 2 tuần, đồng thời sử dụng kháng sinh để phòng ngừa nhiễm trùng vết mổ.

Bác sĩ Duy cho biết, trước đây hẹp niệu đạo có thể được điều trị bằng phương pháp nong niệu đạo bằng que hoặc xẻ hẹp nội soi bằng laser hay dao lạnh nhưng dễ tái hẹp. Hiện, phẫu thuật cắt nối tận – tận tuy hiệu quả nhưng chỉ áp dụng cho các đoạn hẹp ngắn (dưới 2 cm). Với những trường hợp đoạn hẹp dài hoặc phức tạp, việc cố gắng khâu nối sẽ gây căng xích niệu đạo, dẫn đến cong dương vật hoặc rối loạn cương dương. Do đó, phẫu thuật tái tạo đoạn niệu đạo bằng vạt da quy đầu và niêm mạc miệng là giải pháp tối ưu.

Bác sĩ Duy lưu ý, khi có dấu hiệu bất thường như tiểu khó, tia nước tiểu yếu hoặc tiểu đau, người bệnh nên đến bệnh viện để tìm nguyên nhân và can thiệp phù hợp, phòng ngừa tái phát.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.