Trước tình hình diễn biến phức tạp của các bệnh truyền nhiễm, Bộ Y tế yêu cầu chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng và các bệnh truyền nhiễm khác ở trẻ em, đặc biệt tại các cơ sở giáo dục, trường mầm non, mẫu giáo.

Theo thống kê của Bộ Y tế, trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận gần 25.941 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng; trong đó, có 8 ca tử vong. Đáng lưu ý, có đến 78% mẫu bệnh phẩm được xác định do chủng EV71 – virus nguy hiểm, có độc lực cao, diễn biến phức tạp và dễ dẫn đến biến chứng nặng, thậm chí gây tử vong nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, kịp thời.

Không chỉ riêng bệnh tay chân miệng, các bệnh truyền nhiễm khác ở trẻ em như sốt xuất huyết, viêm màng não do não mô cầu, cúm, COVID-19… cũng có nguy cơ gia tăng trong thời gian tới. Tính đến nay, cả nước đã ghi nhận 6 ca mắc não mô cầu ở thanh thiếu niên – một trong 10 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất, có thể cướp đi sinh mạng trẻ chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được cấp cứu kịp thời.

BS.CKI Nguyễn Thị Hạnh Trang, Phó khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ: “Thực tế, mầm bệnh truyền nhiễm không chờ đến mùa dịch mới xuất hiện mà chúng luôn hiện diện trong môi trường sống hằng ngày của trẻ, từ tay nắm cửa, cầu thang, mặt bàn học, đồ chơi dùng chung cho đến không khí trong phòng học kín gió.”

Mầm bệnh có thể xâm nhập vào cơ thể trẻ qua nhiều con đường khác nhau, ngay cả trong những hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Nhiều bệnh lý như cúm, COVID-19… có thể lây lan qua đường hô hấp thông qua các giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, đặc biệt dễ lan nhanh trong không gian kín, đông người như lớp học. Bệnh tay chân miệng có thể lây lan khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, nước bọt, bóng nước hoặc phân của người bệnh.

Việc chơi chung đồ chơi, cầm nắm đồ vật và đưa tay lên miệng, ăn thực phẩm hoặc uống nước nhiễm khuẩn, thói quen rửa tay không đúng cách… cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh. Ngoài ra, một số bệnh như sốt xuất huyết lây truyền qua trung gian là muỗi Aedes aegypti, khiến nguy cơ mắc bệnh gia tăng nếu môi trường sống không được kiểm soát tốt.

Bác sĩ Hạnh Trang khuyến cáo: “Phụ huynh cần chủ động thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa bệnh truyền nhiễm cho trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi.”

Trẻ em dưới 5 tuổi là nhóm dễ mắc bệnh truyền nhiễm và nguy cơ cao gặp biến chứng do bệnh gây ra. Bởi ở độ tuổi này, hệ miễn dịch đang trong giai đoạn hoàn thiện, chưa đủ sức nhận diện và đáp ứng hiệu quả với nhiều loại virus, vi khuẩn. Do đó, nếu mắc bệnh tay chân miệng do EV71, trẻ có nguy cơ cao gặp biến chứng viêm não, phù phổi cấp; nếu mắc bệnh viêm màng não do não mô cầu, bệnh có thể dẫn đến sốc nhiễm khuẩn, hoại tử chi, tổn thương não vĩnh viễn.

Bên cạnh đó, nhiều bệnh lý truyền nhiễm ở trẻ, đặc biệt là não mô cầu có dấu hiệu ban đầu thường không điển hình, dễ bị nhầm lẫn với những bệnh lý thông thường khiến nhiều trường hợp bỏ lỡ “giờ vàng” để điều trị hiệu quả. Phụ huynh cần theo dõi sát các biểu hiện và đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi có các dấu hiệu bất thường như sốt cao, phát ban, nổi mụn nước ở lòng bàn tay, chân, quanh miệng, nôn ói, co giật, lừ đừ…

Để giảm nguy cơ mắc phải các bệnh truyền nhiễm ở trẻ em, phụ huynh cần chủ động thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa gồm tập cho trẻ thói quen rửa tay đúng cách, thường xuyên bằng xà phòng; đảm bảo trẻ được tiêm phòng đúng lịch, đủ mũi; vệ sinh đồ dùng và đồ chơi của trẻ định kỳ; hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người khi có dịch và cần đưa trẻ đi khám ngay khi phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Vào lúc 20h, thứ Sáu, ngày 10/04/2026, chương trình Tư vấn trực tuyến về: “Diễn biến nguy hiểm của các bệnh lây nhiễm thường gặp ở trẻ: Tay chân miệng, sốt xuất huyết, cúm, RSV, viêm màng não…” sẽ được phát sóng, mời quý khán giả đón xem và gửi câu hỏi, thắc mắc của mình về Hộp thư tư vấn của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các chuyên gia giải đáp trực tiếp trong chương trình.