Sau nhiều năm tưởng đã khỏi bệnh, bà Trang (69 tuổi) tái phát bướu giáp với khối u lớn thòng xuống trung thất, đẩy lệch khí quản, gây khó thở, khó nuốt.

ThS.BS.CKI Lê Thị Ngọc Hằng, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, phần lớn các trường hợp bướu giáp đều có thể chữa dứt điểm nếu được điều trị sớm. Những thể u tuyến giáp lành tính thường không hoặc hiếm khi tái phát sau khi mổ. U tuyến giáp tái phát thường do những tế bào ác tính, có tính chất ung thư.

Ba mươi năm trước, bà Trang được chẩn đoán bướu giáp lành tính, kích thước khoảng 5 cm. Bác sĩ phẫu thuật lấy khối bướu và cắt một phần thùy phải tuyến giáp. Sau mổ, sức khỏe bà ổn định, uống bổ sung hormone giáp một thời gian rồi ngưng, không ghi nhận bất thường trong nhiều năm.

Từ năm 2016, thùy trái tuyến giáp bà Trang có dấu hiệu to ra, đi khám được chẩn đoán u giáp nhỏ (dưới 3 cm), cần theo dõi sát. “Lúc đó tôi thấy sức khỏe bình thường, cổ không sưng, không phình nên nghĩ chưa cần can thiệp”, bà kể. Nhưng một năm trở lại đây, vùng cổ bà ngày càng to, thường xuyên khó thở nhất là khi nằm, hay nuốt nghẹn khi ăn.

Đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám, bà bất ngờ khi bác sĩ thông báo bướu giáp đã tái phát ở thùy trái với kích thước “khủng” – 37x48x98 mm, không chỉ thòng xuống trung thất mà còn đẩy lệch khí quản, chèn ép đường thở gây khó thở, đè vào thực quản khiến bệnh nhân khó nuốt. Ngoài ra, ở thùy phải cũng có bướu giáp nhỏ, kích thước 26x32x40 mm. Nếu không phẫu thuật sớm, bướu tiếp tục phát triển có thể gây biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp cấp tính đe dọa tính mạng, khó nuốt, nuốt nghẹn, khàn tiếng hoặc liệt dây thanh âm, ho mạn tính, sặc…

BS.CKII Trần Công Quyền, Phó khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu nhận định, bướu giáp của bệnh nhân thòng xuống trung thất một đoạn 2 cm, tức là đã vượt qua ranh giới cổ – ngực, khả năng không thể lấy lên qua đường cổ mà phải cưa xương ức để bóc tách trọn vẹn bướu. Ngoài ra, đây là trường hợp mổ giáp lần thứ hai. Sau mổ lần đầu, tuyến giáp xảy ra tình trạng viêm, dính mô, tăng sinh mạch máu quá mức, phá vỡ toàn bộ cấu trúc giải phẫu khu vực tuyến giáp. Điều này khiến ê kíp phải cẩn trọng trong thao tác vì “Chỉ một sơ sẩy nhỏ cũng có thể chảy máu nhiều, rách khí quản hoặc thực quản, đứt dây thần kinh quặt ngược…”, bác sĩ Quyền nói.

Bệnh nhân và người nhà mong muốn ca mổ diễn ra nhẹ nhàng, giảm thiểu nguy cơ mất nhiều máu, nhiễm trùng, do đó ê kíp quyết định tiếp cận khối u từ đường cổ như thông thường, nếu không được mới chẻ xương ức. Bác sĩ mở đường mổ 6 cm ở cổ, cẩn thận bóc tách bướu để tránh làm thủng khí quản, thực quản, không làm rách các mạch máu lớn. Ca phẫu thuật diễn tiến thuận lợi. Sau một giờ, bướu khủng ở thùy giáp trái được lấy lên qua đường cổ. 30 phút sau, bác sĩ lấy được bướu nhỏ hơn ở thùy phải. Toàn bộ tuyến giáp được cắt bỏ để loại trừ nguy cơ tái phát.

Bà Trang hồi phục nhanh, không gặp các biến chứng thường thấy sau mổ bướu giáp như chảy máu, khó thở, nhiễm trùng, thay đổi giọng nói, tê tay chân, suy giáp. Bà được hướng dẫn bổ sung hormone tuyến giáp suốt đời, xuất viện 3 ngày sau đó.

Bác sĩ Hằng thông tin, đa phần người bệnh bướu giáp thòng không có triệu chứng trong thời gian dài. Bệnh thường được phát hiện tình cờ khi chụp X-quang ngực hoặc CT scan khi khám bệnh khác. Khi bướu lớn dần, các dấu hiệu rõ ràng hơn do bướu chèn ép các cơ quan ở vùng cổ – ngực, đặc biệt là khí quản và thực quản. Lúc này, người bệnh sẽ có biểu hiện khó thở, khó nuốt, khàn tiếng, ho, thở rít, cảm giác nghẹn ở cổ, đau ngực…

Sau điều trị u tuyến giáp, bệnh nhân cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để hồi phục nhanh và phòng ngừa tái phát. Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, giàu vitamin, chất xơ và khoáng chất, uống đủ nước, tránh xa thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ngọt và nước có cồn (rượu bia), không hút thuốc lá. Tập thể dục đều đặn, giữ tinh thần thoải mái, sắp xếp thời gian biểu hợp lý để không bị stress do công việc. Ngoài ra, cần tái khám định kỳ và uống thuốc đúng liều lượng để duy trì tình trạng sức khỏe tốt, giảm nguy cơ u tuyến giáp tái phát.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi