Cơm trắng được xếp vào nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết cao, không tốt cho người mắc bệnh tiểu đường. Vậy người bị tiểu đường nên ăn gì thay cơm?
Chế độ dinh dưỡng phù hợp giúp góp phần kiểm soát bệnh tiểu đường tốt hơn.
Trung bình, chỉ số đường huyết (GI) của cơm trắng có thể dao động từ mức 60 đến mức 80 và thường ở mức 73 (tùy thuộc vào từng loại gạo, cách ngâm và nấu). Cơm trắng được xếp vào loại thực phẩm có GI cao. Tải lượng đường huyết (GL) của gạo trắng 100g bằng 56.
Vì thế, việc ăn nhiều cơm được chế biến từ gạo trắng có thể làm cho lượng đường trong máu tăng cao, khiến nhiều người mắc bệnh tiểu đường càng thêm quan tâm tiểu đường nên ăn gì thay cơm hay nên ăn như thế nào.
Gạo trắng còn ít chất xơ, vitamin và khoáng chất do quá trình chế biến đã làm mất đi lớp vỏ cám bên ngoài, phần hạt gạo bên trong chứa nhiều tinh bột.
Ngoài ra, cơm trắng có thể khiến người ăn cảm thấy no và khỏe nhanh chóng. Tuy nhiên nếu ăn một lượng lớn cơm trắng thì người ăn cũng dễ bị mệt nhanh do lượng calo bên trong gạo trắng là calo rỗng. Việc đường huyết tăng và giảm một cách đột ngột làm cho người ăn dễ có cảm giác mau no nhưng cũng sẽ mau đói ngay, đồng thời việc đường huyết dao động biên độ lớn cũng làm tăng nguy cơ đề kháng insulin trong cơ thể.
Có thể nói, cơm trắng là một loại thực phẩm không tốt cho người bệnh tiểu đường nếu ăn vượt mức cho phép. Vậy người bị bệnh tiểu đường ăn gì thay cơm? Nhìn chung, người bệnh nên ưu tiên các loại thực phẩm có chỉ số đường huyết và tải lượng đường huyết thấp dưới 55,0 để đảm bảo duy trì đường huyết ổn định. Một số loại thực phẩm mà người bệnh tiểu đường có thể tham khảo lựa chọn gồm có:
Yến mạch là một loại ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ cùng với các khoáng chất thiết yếu như magie, kali, canxi, phốt pho, kẽm và sắt. Yến mạch không chỉ bổ dưỡng, giúp người ăn cảm thấy no lâu mà còn có thể mang lại những lợi ích cụ thể cho những người mắc bệnh tiểu đường loại 2.
Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ (ADA) khuyến cáo người mắc bệnh tiểu đường nên lựa chọn yến mạch để thay thế cơm trắng trong các bữa ăn hằng ngày. Thành phần yến mạch có chứa beta-glucan (ß-glucan), một loại chất xơ hòa tan có tác dụng chậm làm trống dạ dày, liên kết với đường và cholesterol, từ đó làm chậm hấp thu đường vào máu giúp đường huyết không tăng cao đột ngột khi ăn cũng như giảm hấp thu lượng cholesterol là chất béo xấu. Do yến mạch được tiêu hóa và chuyển hóa chậm hơn nên khi ăn yến mạch, lượng đường trong máu tăng thấp hơn.
Người bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm? Đó chính là các loại đậu, chẳng hạn như đậu Hà Lan, đậu đen, đậu xanh,…
Các loại đậu là lựa chọn phù hợp đối với người mắc bệnh tiểu đường. Các loại đậu chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất như magie và kali. Đậu ngoài có chứa carbohydrate, còn cung cấp hàm lượng đạm thực vật như ½ cốc đậu cũng cung cấp lượng protein tương đương với gần 30 gram thịt/cá/tôm/cua/các loại khác.
Hạt diêm mạch có chỉ số đường huyết là 53, nằm ở mức trung bình giữa chỉ số đường huyết “cao” và “thấp”. Tuy nhiên, nhìn chung thì chỉ số đường huyết của hạt diêm mạch vẫn thấp hơn so với cơm trắng nếu bạn chưa biết bị tiểu đường nên ăn gì thay cơm thì có thể cân nhắc lựa chọn hạt diêm mạch trong bữa ăn của mình.
Một số loại rau cũng rất tốt đối với người mắc bệnh tiểu đường, chẳng hạn như:
Khoai lang chứa nhiều vitamin A, vitamin C và chất xơ, có thể giúp thay cho cơm nếu người bệnh đang quan tâm bị tiểu đường nên ăn gì thay cơm. Thay cho khoai lang, người bệnh tiểu đường cũng có thể ăn khoai tây ở một lượng vừa phải.
Bên cạnh đó, cà rốt cũng là một loại củ đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị bệnh tiểu đường. Chất xơ trong cà rốt giúp người bệnh cảm thấy no lâu hơn và làm chậm quá trình chuyển hóa đường trong máu tốt hơn.
Hoặc củ su su với chỉ số đường huyết 50 cũng sẽ là một lựa chọn tốt để thay thế cho cơm trong trường hợp người bị bệnh tiểu đường không biết tiểu đường nên ăn gì thay cơm.
>>Xem thêm: Tiểu đường ăn khoai lang được không? Hướng dẫn ăn đúng cách
Gạo lứt chính là đáp án phù hợp với những ai đang thắc mắc xem người bị bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm. Gạo lứt có chứa chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất có thể giúp hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu, từ đó giúp kiểm soát bệnh tiểu đường tốt hơn. Chỉ số đường huyết của gạo lứt ở khoảng 50, thấp hơn so với gạo trắng nên đây sẽ là một lựa chọn thay thế gạo trắng đáng để cân nhắc.
Thành phần của hạt chia có nhiều chất xơ. Các nghiên cứu cho thấy chất xơ có thể giúp giảm tình trạng kháng insulin. Không chỉ vậy, hạt chia còn là một loại hạt tốt cho người bệnh tiểu đường bởi hạt chia có chỉ số đường huyết là 30, có khả năng giúp cải thiện lượng đường trong máu, giảm nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa và tiểu đường tuýp 2.
Ngoài hạt chia thì còn có hạt lanh cũng rất tốt cho người mắc bệnh tiểu đường. Hạt lanh rất giàu chất xơ hòa tan, axit béo omega 3 và omega 6, protein và lignan. Không chỉ vậy, hạt lanh còn có chỉ số đường huyết thấp (35), tránh tình trạng làm cho lượng đường trong cơ thể tăng đột ngột.
Người bị tiểu đường nên ăn gì thay cơm? Đó chính là những loại thực phẩm được chế biến từ ngũ cốc nguyên hạt.
Ngũ cốc nguyên hạt rất giàu vitamin và khoáng chất như magie, vitamin B, crom, sắt và folate. Ngoài ra, ngũ cốc nguyên hạt cũng là một nguồn cung cấp chất xơ tuyệt vời tốt cho người mắc bệnh tiểu đường.
Khi chọn các thực phẩm làm từ ngũ cốc nguyên hạt như nui, mì, bún, bánh mì,… người bệnh nên chú ý đọc kỹ thành phần xem bao nhiêu % trong thực phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt, từ đó có thể chọn được thực phẩm tốt nhất với tình trạng sức khỏe của mình.
Mì nưa, bún nưa, phở là những lựa chọn tốt cho người bệnh tiểu đường nếu chưa biết bị tiểu đường nên ăn gì thay cơm. Đây là những loại thực phẩm được làm từ củ nưa – một loại củ từ lâu đã được sử dụng tại Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và các quốc gia Đông Nam Á.
Củ nưa được biết đến với công dụng làm chậm quá trình khuếch tán glucose trong đường ruột, giúp hỗ trợ giảm cân, giảm lượng đường trong máu. Hầu hết các loại thực phẩm làm từ củ nưa đều có chỉ số đường huyết bằng 0 nên rất tốt cho người mắc bệnh tiểu đường.
>>Tham khảo: Người bệnh tiểu đường có được ăn mì tôm không?
Ngoài gạo lứt hay yến mạch thì người bị tiểu đường nên ăn gì thay cơm? Đó chính là bắp ngọt.
Bắp có chỉ số đường huyết thấp (52) và là nguồn cung cấp chất xơ tốt. Kết hợp bắp với các thực phẩm giàu chất xơ, protein và chất béo giúp hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu.
Có thể bạn quan tâm:
Người mắc bệnh tiểu đường thường quan tâm xem tiểu đường nên ăn gì thay cơm bởi cơm có chỉ số đường huyết cao nên được biết đến là một loại thực phẩm không tốt với người bệnh tiểu đường.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người bệnh tiểu đường hoàn toàn không thể ăn cơm. Khi ăn cơm, người bệnh tiểu đường cần lưu ý một số nguyên tắc như:
Đồng thời không kém phần quan trọng khi lựa chọn các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp thay thế cơm trắng trong bữa ăn, người bệnh cũng cần lưu ý khẩu phần thức ăn, đảm bảo cân bằng nhóm tinh bột đường, đạm, béo; vì khi ăn lượng tinh bột từ những thực phẩm trên thay thế cơm nhưng lượng nhiều vẫn dẫn đến tình trạng rối loạn đường huyết/đường huyết tăng cao. Do đó, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ dinh dưỡng, cử nhân dinh dưỡng hướng dẫn khẩu phần ăn phù hợp nhằm mục đích kiểm soát điều trị bệnh tốt hơn.
Thắc mắc bị tiểu đường nên ăn gì thay cơm để kiểm soát đường huyết? Các chuyên gia tại Bệnh viện Tâm Anh sẽ thiết kế chế độ ăn thay thế khoa học, giúp bạn ổn định đường huyết, tăng cường sức khỏe và duy trì năng lượng. Với sự hỗ trợ từ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, bạn sẽ nhận được thực đơn cá nhân hóa, dễ thực hiện. Đừng để tiểu đường cản trở cuộc sống! Đặt lịch tư vấn tại Bệnh viện Tâm Anh ngay hôm nay để nhận giải pháp dinh dưỡng tối ưu và sống khỏe mỗi ngày!
Để đặt lịch thăm khám, tư vấn về bệnh đái tháo đường tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp qua:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bài viết đã góp phần giúp giải đáp thắc mắc người bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm. Bên cạnh một chế độ dinh dưỡng phù hợp, người bệnh cần duy trì lối sống khoa học, tập thể dục thể thao thường xuyên cũng như định kỳ thăm khám sức khỏe để kiểm soát bệnh tốt nhất.
