Vắc xin Epaxal phòng ngừa viêm gan A

Vắc xin Epaxal được nghiên cứu và phát triển bởi công ty Crucell Switzerland AG (sản xuất tại Thụy Sĩ), chỉ định tiêm phòng cho trẻ từ 1 tuổi trở lên và người lớn, có khả sinh miễn dịch tốt phòng viêm gan A hiệu quả.

Bài viết được tư vấn chuyên khoa bởi BS Phạm Văn Phú – Quản lý Y khoa khu vực 3 Đông Nam Bộ, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC.

Vắc xin Epaxal là gì?

Vắc xin Epaxal là vắc xin bất hoạt chứa kháng nguyên virus viêm gan A, dạng hỗn dịch liều 0,5ml, giúp tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh viêm gan siêu vi A cho người lớn và trẻ em từ 1 tuổi trở lên. Vắc xin được nghiên cứu và sản xuất bởi Công ty sinh học chuyên về vắc xin và công nghệ dược phẩm sinh học Crucell Switzerland AG.

Vắc xin phòng viêm gan A không chứa nhôm, có tá dược virosome – Epaxal được cấp phép lần đầu tiên vào năm 1994. Vắc xin được thử nghiệm lâm sàng trên hơn 6.000 đối tượng và cho kết quả khả năng sinh miễn dịch cao, dung nạp tốt và mang lại hiệu quả miễn dịch lâu dài chống lại viêm gan A. (1)

Cơ chế hoạt động

Epaxal chứa virus viêm gan A bất hoạt (dòng RG-SB), không còn khả năng gây bệnh nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc kháng nguyên để kích thích hệ miễn dịch. Vắc xin sử dụng nguyên lý kích thích miễn dịch mới dựa trên sự gắn kết virion viêm gan A bất hoạt với virosome (hệ thống mang kháng nguyên được bao bọc bởi lớp màng lipid). Virus viêm gan A được nhân lên trong tế bào lưỡng bội của người và sau đó được bất hoạt bằng tá dược formaldehyde. Các hạt virus bất hoạt sau đó được liên kết với các virosome nhằm bổ trợ miễn dịch.

Sau khi tiêm, hệ miễn dịch nhận diện kháng nguyên virus viêm gan A và bắt đầu sản sinh kháng thể đặc hiệu. Quá trình này tạo ra miễn dịch chủ động, giúp cơ thể sẵn sàng chống lại virus thật nếu bị phơi nhiễm.

Nên tiêm vacxin Epaxal cho đối tượng nào?

Vaccine Epaxal được chỉ định tiêm cho trẻ em từ 1 tuổi trở lên và người lớn, đặc biệt ở người có nguy cơ bị phơi nhiễm cao, bao gồm:

• Người đang sống trong vùng có nguy cơ mắc bệnh viêm gan siêu vi A (từ thấp đến trung bình): Người sắp đi du lịch vào vùng dịch tễ; đi khai hoang; người làm việc trong môi trường quân đội; làm công tác xã hội; làm việc trong trại tị nạn; nhân viên chế biến và phân phối thực phẩm; công nhân cầu cống;
• Người tiếp xúc gần với bệnh nhân mắc bệnh viêm gan A;
• Người quan hệ với nhiều bạn tình;
• Những người thường xuyên tiếp xúc với người bị nhiễm virus viêm gan A như nhân viên y tế, nhân viên làm việc trong phòng khám hoặc bệnh viện;
• Người có nguy cơ mắc viêm gan A nặng như suy giảm miễn dịch, nghiện…

Trường hợp chống chỉ định tiêm vắc xin Epaxal

Một số trường hợp chống chỉ định của khi tiêm Epaxal cần đặc biệt lưu ý, bao gồm:

• Người quá mẫn với hoạt chất hay bất kỳ thành phần tá dược nào của vắc xin;
• Người xảy ra các phản ứng quá mẫn sau các mũi tiêm trước;
• Người có hiện tượng rối loạn chảy máu như hemophilia hay giảm tiểu cầu không được chỉ định tiêm bắp.

Thận trọng khi sử dụng

Các trường hợp đặc biệt, cần thận trong khi thực hiện tiêm chủng bao gồm:

• Không chủng ngừa vắc xin cho người đang mắc bệnh cấp tính và chưa ổn định bệnh tình;
• Khả năng đáp ứng miễn dịch với vắc xin có thể bị suy giảm ở bệnh nhân có miễn dịch yếu;
• Chưa có các nghiên cứu kiểm soát được hướng dẫn trên động vật hay phụ nữ mang thai.

Tương tác thuốc

Theo các chuyên gia y tế, vắc xin bất hoạt Epaxal có thể dùng đồng thời với các globulin miễn dịch khác không làm giảm tỷ lệ chuyển đổi huyết thanh, nhưng có thể gây giảm kháng thể viêm gan A khoảng 20%. Bên cạnh đó, vaccine Epaxal có thể tiêm cùng lúc với các loại vắc xin khác nhưng ở các vị trí khác nhau.

Bảo quản vacxin Epaxal

Vắc xin Epaxal cần được bảo quản ở nhiệt độ tiêu chuẩn từ 2 – 8 độ C. Đồng thời, vắc xin cần tránh ánh sáng trực tiếp và không được để ở tình trạng đông băng.

Đường tiêm

Vắc xin đơn giá bất hoạt Epaxal chỉ định tiêm liều đơn 0.5ml vào cơ delta hay cơ tứ đầu đùi. Để đảm bảo có đáp ứng miễn dịch tối ưu, phải tiêm vắc xin vào cơ delta, nhưng đối với bệnh nhân bị chứng dễ chảy máu (bệnh ưa chảy máu và dùng thuốc chống đông), có thể chỉ định tiêm vắc xin dưới da ở cánh tay trên, vì tiêm bắp có thể kết hợp với sự hình thành tự huyết. Tuy nhiên, đáp ứng miễn dịch suy giảm có thể do tiêm dưới da.

Lịch tiêm vaccine Epaxal

Vắc xin bất hoạt Epaxal có lịch tiêm gồm 2 mũi cho trẻ từ 1 tuổi trở lên, cụ thể như sau (2):

• Mũi: Lần tiêm đầu tiên;
• Mũi 2 (nhắc lại): 6 – 12 tháng sau mũi 1.

Khoảng cách tiêm giữa Epaxal với các vắc xin khác

Vắc xin bất hoạt Epaxal không cần thiết phải chờ cách khoảng thời gian khi chủng ngừa các loại vắc xin khác. Trong trường hợp dùng đồng thời với các vắc xin khác, nên dùng bơm tiêm khác và tiêm ở vị trí khác nhau.

Vắc xin Epaxal có tác dụng phòng bệnh trong bao lâu?

Theo kết quả nghiên cứu, liều vắc xin đầu tiên với 0,5 ml Epaxal tạo ra hiệu giá kháng thể bảo vệ ở 78-100% người đã thực hiện tiêm chủng trong ít nhất 12 tháng. Đồng thời, liều tiêm vắc xin thứ hai mang hiệu quả bảo vệ ước tính kéo dài đến tối thiểu 30 năm, cho ít nhất 95% đối tượng đã tiêm chủng khi xem xét ngưỡng hiệu giá kháng thể là 10 mIU/mL. (3)

Phản ứng sau tiêm

Tương tự các loại dược phẩm khác, vắc xin đơn giá Epaxal có thể gây ra một số phản ứng sau tiêm. Nhưng các phản ứng này thường nhẹ và kéo dài trong thời gian ngắn, sau đó tự hồi phục và không cần can thiệp điều trị y tế. Một số phản ứng sau tiêm có thể xảy ra như sau:

• Phản ứng tại vị trí tiêm: Sưng tấy, chai cứng, đỏ..;
• Phản ứng toàn thân: Nhức đầu, mệt mỏi, tiêu chảy, buồn nôn, chán ăn…

Lưu ý trước và sau khi tiêm

Một số lưu ý quan trọng trước và sau khi tiêm vắc xin phòng viêm gan A Epaxal như sau:

1. Trước khi tiêm

• Đánh giá sức khỏe tổng quát: Người tiêm cần được khám sàng lọc để kiểm tra tình trạng sức khỏe và đánh giá thể trạng chung, đảm bảo đang không trong tình trạng bệnh cấp tính. Đồng thời, cần khai thác chi tiết và chặt chẽ tiền sử bệnh lý và lịch sử tiêm chủng để đưa ra chỉ thị phù hợp nhất;
• Chuẩn bị hồ sơ tiêm chủng: Mang theo sổ tiêm chủng cá nhân hoặc thông tin về các mũi tiêm đã thực hiện trước đó để bác sĩ đánh giá khoảng cách và chỉ định phù hợp;
• Không để bụng đói, nên ăn nhẹ: Việc ăn uống đầy đủ giúp tránh hạ đường huyết, đặc biệt với trẻ nhỏ hoặc người già.Tránh sử dụng các chất kích thích như rượu, cà phê trước tiêm;
• Chuẩn bị tâm lý thoải mái: Giữ tinh thần ổn định, tránh lo âu quá mức.

2. Sau khi tiêm

• Theo dõi sau tiêm tại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút: – Đây là thời gian quan trọng để phát hiện sớm các phản ứng tức thì như sốc phản vệ, khó thở, nổi mề đay, tụt huyết áp;
• Theo dõi tại nhà trong vòng 24 – 48 tiếng tiếp theo: Quan sát kỹ các dấu hiệu có thể xảy ra sau tiêm như sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi, sưng đỏ tại chỗ tiêm. Nếu có bất kỳ phản ứng bất thường nào, cần thăm khám cơ sở y tế ngay lập tức;

Tiêm vắc xin Epaxal ở đâu?

Hiện tại, vắc xin phòng viêm gan A bất hoạt Epaxal không còn được sử dụng phổ biến và đã ngừng phân phối (hoặc không còn đăng ký lưu hành) tại Việt Nam. Để phòng viêm gan A, lựa chọn thay thế có thể chuyển sang các loại vắc xin như Avaxim (Sanofi, Pháp), Havax (Việt Nam).

Danh mục vắc xin phòng ngừa viêm gan A cho trẻ em và người lớn tại Việt Nam

Trung tâm Tiêm chủng Bệnh viện Đa khoa Tâm hiện đang triển khai tiêm ngừa đầy đủ các loại vắc xin viêm gan A được cấp phép lưu hành tại Việt Nam cùng danh mục hơn 50 loại vắc xin thiết yếu cho trẻ em và người lớn, từ vắc xin thế hệ mới đến những loại thường xuyên khan hiếm. Tất cả đều nhập khẩu chính hãng từ các hãng dược phẩm uy tín toàn cầu, được bảo quản trong hệ thống dây chuyền lạnh đạt chuẩn GSP quốc tế (2 – 8°C) với kho lạnh tổng, kho lạnh tại trung tâm, xe lạnh vận chuyển và tủ bảo quản chuyên dụng, đảm bảo chất lượng vắc xin an toàn tối ưu.

Đội ngũ 100% bác sĩ, điều dưỡng có chứng chỉ An toàn tiêm chủng, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình Bộ Y tế và nguyên tắc “5 đúng”, luôn sẵn sàng xử trí kịp thời mọi phản ứng sau tiêm. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất hiện đại với sảnh chờ rộng rãi, phòng tiêm tiện nghi cùng nhiều tiện ích miễn phí như wifi, nước uống, khu vực dành riêng cho mẹ và bé giúp mang đến trải nghiệm tiêm chủng an toàn, thoải mái và thân thiện cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có bệnh nền.

Vắc xin Epaxal giá bao nhiêu?

Hiện tại, vắc xin Epaxal không lưu hành tại Việt Nam, nên giá bán lẻ không được niêm yết công khai trên thị trường. Tuy nhiên, tại một số quốc gia trên thế giới đang lưu hành loại vắc xin này, Epaxal có giá khoảng 40 bảng Anh/liều (khoảng 1.500.000 đồng/liều). (4)

Nhìn chung, vắc xin Epaxal là vắc xin sử dụng công nghệ sinh học tiên tiến, có khả năng phòng viêm gan A cho trẻ từ 1 tuổi trở lên và mang hiệu quả bảo vệ lâu dài. Hiện tại vắc xin không còn lưu hành phổ biến tại Việt Nam, mọi người có thể phòng bệnh bằng các loại vắc xin chất lượng cao khác như Avaxim, Havax…