Áp dụng thực đơn cho người bị hội chứng ruột kích thích phù hợp, khoa học góp phần giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng hiệu quả. Vậy bạn có thể tham khảo mẫu thực đơn cho người hội chứng ruột kích thích trong 7 ngày ra sao?
Hội chứng ruột kích thích (IBS) thường gây ra các biểu hiện như đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy, táo bón kéo dài. Một số loại thực phẩm có thể được bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị dùng để hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng, bao gồm (thông tin mang tính chất tham khảo):
Rau lang: Chứa nhiều nước và chất xơ hòa tan, có thể thúc đẩy nhu động ruột và cải thiện chức năng tiêu hóa. Lá rau lang còn cung cấp vitamin A, K và một số khoáng chất cần thiết, giúp người bệnh tiêu hóa thức ăn dễ dàng hơn.
Rau mồng tơi: Có nhiều chất nhầy, chất xơ hòa tan, hỗ trợ bôi trơn và làm mềm phân, giảm triệu chứng táo bón, góp phần làm dịu niêm mạc ruột. Rau mồng tơi còn chứa nhiều vitamin, khoáng chất thiết yếu tốt cho người bị viêm đại tràng hoặc ruột kích thích.
Khoai tây (nên ăn kèm cả vỏ): Đây là loại củ chứa nhiều tinh bột, ít chất xơ thô nên dễ tiêu. Nên dùng khoai tây nguyên vỏ do vỏ chứa nhiều chất xơ không hòa tan (như cellulose, pectin, hemicellulose) và tinh bột kháng, kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả. Khoai tây còn cung cấp kali góp phần giúp cân bằng điện giải, hỗ trợ cho hoạt động tiêu hóa ở người bị tiêu chảy.
Khoai lang: Cung cấp nhiều beta-caroten (vitamin A), kali, chất xơ hòa tan và cả chất xơ không hòa tan. Chất xơ trong khoai lang hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giúp phân mềm hơn, nhuận tràng tự nhiên ở người bị táo bón.
Đậu bắp: Chứa cả chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan. Chất xơ hòa tan trong đậu bắp chuyển đổi thành chất nhầy giúp bôi trơn ruột, làm mềm phân, giảm tình trạng táo bón. Chất xơ không hòa tan làm tăng khối lượng phân, giúp đại tràng co bóp dễ dàng hơn. Đậu bắp còn chứa vitamin C, K tốt cho sức khỏe.
Chuối: Giàu pectin – một loại chất xơ hòa tan giúp duy trì hệ vi sinh đường ruột và thúc đẩy nhu động ruột đều đặn. Chuối cũng chứa kali, giúp duy trì cân bằng chất lỏng và điện giải, giảm đầy hơi và chướng bụng. Chuối chín còn chứa fructooligosaccharide, có thể kích thích nhẹ nhàng nhu động ruột và cải thiện tiêu hóa ở những người bị khó tiêu.
Thực đơn cho người bị hội chứng ruột kích thích cần được cá nhân hóa dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng. Mục tiêu là đảm bảo cung cấp đầy đủ protein nạc và chất xơ dễ tiêu hóa. Dưới đây là thực đơn mẫu (mang tính tham khảo), người bệnh nên nhận tư vấn trực tiếp từ bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng để biết cách xây dựng thực đơn phù hợp với bản thân, mang đến lợi ích tối ưu.
| Bữa sáng | Bữa trưa | Bữa xế | Bữa tối | |
| Thứ 2 | Bột yến mạch nấu với sữa hạt (hoặc nước) kèm chuối thái lát | Cơm gạo lứt + cá hấp gừng + rau cải luộc + canh bí đỏ | Sữa chua không đường + đu đủ chín | Khoai tây luộc + thịt gà luộc + rau lang xào tỏi |
| Thứ 3 | Bánh mì nguyên cám kẹp trứng ốp la và cà chua | Cơm + thịt bò xào nấm + canh mồng tơi nấu tôm | 1 quả táo (hoặc cam nhỏ) | Salad gà (ức gà xé, rau xà lách, dưa leo, cà chua) |
| Thứ 4 | Cháo gạo lứt đậu đỏ | Cơm + cá kho (ít dầu) + canh đậu bắp nấu tôm | Sinh tố chuối + sữa hạt | Cơm + thịt lợn nạc kho + canh bí đỏ |
| Thứ 5 | Yến mạch sữa chua không đường + dâu tây cắt lát | Cơm + ức gà nướng thảo mộc + canh cà rốt | 1 quả lê hoặc chuối nhỏ | Súp khoai tây + rau luộc (rau lang hoặc mồng tơi) |
| Thứ 6 | Cháo ức gà băm | Cơm gạo lứt + cá chiên ít dầu + canh cải bó xôi | Sữa chua không đường + hạnh nhân | Cơm gạo lứt + cá hồi và rau xà lách |
| Thứ 7 | Bánh mì ngũ cốc + bơ đậu phộng + trứng luộc | Cơm + cá hồi nướng + canh đậu xanh | Sinh tố trái cây (chuối, táo) | Cháo yến mạch đậu xanh gạo lứt (nấu loãng) |
| Chủ nhật | Ngũ cốc nguyên hạt + sữa đậu nành không đường | Cơm + ức gà xào nấm + canh cải ngọt | Trái cây (cam, quýt hoặc dưa leo) | Khoai lang luộc + cá hấp (nêm gia vị nhẹ) + salad rau củ |
*Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo. Thực đơn cần được xây dựng và điều chỉnh phù hợp với tình trạng sức khỏe, thể trạng, triệu chứng của từng người bệnh. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn thực đơn phù hợp, nhằm đảm bảo hiệu quả lâu dài. [1]
Người mắc hội chứng ruột kích thích cần lưu ý một số điểm sau:
Ăn chậm và nhai kỹ: Giúp giảm tình trạng nuốt nhiều không khí, từ đó giảm cảm giác đầy hơi và chướng bụng, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả hơn.
Chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày: Ăn nhiều bữa nhỏ (3-5 bữa một ngày) tốt cho hệ tiêu hóa hơn so với việc ăn 2-3 bữa lớn. Song, bỏ bữa hoặc để dạ dày quá đói có thể gây hại cho hệ tiêu hóa.
Khẩu phần ăn cân bằng, đầy đủ dưỡng chất: Cơ thể cần protein từ thịt nạc, cá và trứng; carbohydrate từ gạo, khoai tây và ngũ cốc nguyên hạt; trái cây và rau quả. Nên hạn chế tiêu thụ thực phẩm chiên rán nhiều chất béo và thực phẩm đóng hộp nhiều muối, đường.
Một số thực phẩm cần tránh: Nên tránh dùng các món ăn cay và nhiều dầu mỡ, cà phê, đồ uống có ga và rượu, do chúng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng. Các loại rau khó tiêu như đậu, bắp cải, súp lơ thường gây đầy hơi. Nên chế biến thức ăn chủ yếu bằng phương pháp luộc, hấp hoặc hầm. Nên sử dụng các loại thảo mộc và rau thơm thay vì gia vị để tránh gây kích ứng đường ruột.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị theo chỉ định của bác sĩ, xây dựng thực đơn cho người bị hội chứng ruột kích thích phù hợp cũng có vai trò quan trọng, góp phần làm giảm nhẹ triệu chứng và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn.
