Thực đơn cho người bị đa nang buồng trứng 7 ngày trong tuần

Đa nang buồng trứng là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến vô sinh do yếu tố nữ. Để điều trị bệnh hiệu quả, chị em cần tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ, đồng thời kết hợp điều chỉnh lối sống, áp dụng chế độ dinh dưỡng giàu dưỡng chất nhằm tối ưu hóa khả năng mang thai của bệnh nhân. Để hỗ trợ chị em lên thực đơn cho người bị đa nang buồng trứng hợp lý, ThS. BS Huỳnh Kha, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quận 8 có những chia sẻ chi tiết trong bài viết sau.

Vai trò của dinh dưỡng đối với người bị đa nang buồng trứng

Hội chứng buồng trứng đa nang là tình trạng rối loạn nội tiết tố phổ biến nhất ở phụ nữ độ tuổi sinh sản. Khoảng 10-15% phụ nữ độ tuổi sinh mắc hội chứng đa nang buồng trứng và là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến vô sinh. Hậu quả của hội chứng buồng trứng đa nang gây gián đoạn quá trình rụng trứng, cụ thể tỷ lệ vô sinh do rối loạn phóng noãn ở phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trứng là 70-80%. (1)

Không có nguyên nhân chính xác dẫn đến tình trạng đa nang buồng trứng ở phụ nữ. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng tình trạng này có thể do cả yếu tố đột biến gen di truyền, ảnh hưởng của môi trường sống lối sống ít vận động, thường xuyên căng thẳng, hút thuốc lá, uống rượu bia, chế độ dinh dưỡng chưa phù hợp…

Những người mắc hội chứng đa nang buồng trứng thường bị béo phì, rối loạn chuyển hóa (béo bụng, tăng huyết áp, chuyển hóa glucose bị suy giảm), kháng insulin và rối loạn lipid máu. Điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường, bệnh tim mạch và các bệnh lý toàn thân khác.

Thiết lập chế độ dinh dưỡng cân đối giàu dưỡng chất là một trong những nỗ lực quan trọng trong quá trình điều trị cho bệnh nhân mắc hội chứng buồng trứng đa nang. Theo BS Huỳnh Kha, không thể phủ nhận vai trò quan trọng của chế độ dinh dưỡng cân bằng liên quan mật thiết đến kết cục điều trị, cụ thể là:

1. Hỗ trợ cải thiện tình trạng tăng cân, béo phì

Giảm béo, duy trì cân nặng phù hợp là một trong những mục tiêu chính trong quá trình điều trị đa nang buồng trứng. Giảm cân giúp kiểm soát tình trạng đề kháng insulin trong cơ thể, cải thiện cholesterol, giảm các nguy cơ mắc bệnh lý tim mạch, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa…

Chế độ ăn uống giảm carbohydrate được đánh giá mang lại hiệu quả cho quá trình giảm cân, giảm nồng độ insulin trong máu ở phụ nữ bị đa nang buồng trứng. Bên cạnh đó, chế độ ăn kiêng có chỉ số đường huyết (GI) thấp cũng góp phần cải thiện tình trạng rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ đa nang buồng trứng.

2. Hỗ trợ cải thiện tình trạng mụn trứng cá

Tình trạng cường androgen ở phụ nữ đa nang buồng trứng khiến da tiết nhiều dầu hơn bình thường. Lượng dầu nhiều cùng bụi bẩn, tế bào chết dẫn đến tăng nguy cơ mụn trứng cá xuất hiện trên vùng mặt, lưng, ngực… Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự tự tin của “phái đẹp”.

Để giảm tình mụn trứng cá, chị em nên ưu tiên các loại thực phẩm có tác dụng giảm viêm như các nguồn chất béo lành mạnh omega-3, cá ngừ, cá hồi, hạt chia… Đồng thời hạn chế nguồn thực phẩm giàu omega-6 có khả năng gây viêm như dầu hạt cải, dầu đậu nành…

3. Hỗ trợ kiểm soát insulin qua chế độ ăn uống

Duy trì lượng đường trong máu ổn định giúp hạn chế nguy cơ đái tháo đường, tăng cân, bệnh tim mạch và các vấn đề bệnh lý khác. Tuy nhiên một thống kê năm 2022 cho thấy khoảng 35-80% trường hợp phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trứng có hiện tượng kháng insulin. Khi lượng đường trong máu tăng, cơ thể sản xuất nhiều insulin hơn. Lượng insulin dư thừa sẽ khiến buồng trứng tăng sản xuất nội tiết androgen, gây rối loạn phóng noãn. Ngoài ra béo phì là nguyên nhân dẫn đến tình trạng kháng insulin, tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2.

Vì vậy, dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát insulin. Chế độ ăn uống khoa học có thể giúp giữ lượng đường trong máu ổn định, đặc biệt đối với phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trứng.

4. Cân bằng lượng hormone dư thừa

Ở phụ nữ bị đa nang buồng trứng, sự tăng lên của các hormone androgen (bình thường androgen ưu thế ở nam giới) trong cơ thể dẫn đến hiện tượng rậm lông, tóc phát triển quá mức, nổi nhiều mụn trứng cá… Một số trường hợp chị em có thể gặp tình trạng hói đầu, tóc thưa, mỏng và rụng nhiều.

Chị em nên tiêu thụ thực phẩm đa dạng và giàu dưỡng chất có khả năng cân bằng nội tiết tố. Bên cạnh đó nên kết hợp tập thể dục thường xuyên, xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học và lành mạnh…

5. Hỗ trợ giảm viêm

Tiêu thụ nhiều thực phẩm có tác dụng kháng viêm giúp cải thiện hiệu quả các triệu chứng hội chứng buồng trứng đa nang như lượng đường trong máu cao, rối loạn nội tiết tố. Đồng thời giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, huyết áp…

Hiện nay chế độ ăn Địa Trung Hải được công nhận là chế độ ăn lành mạnh nhất, giúp cơ thể thường xuyên tiêu thụ chất béo không bão hòa, chất xơ, carbohydrate có chỉ số đường huyết thấp, chất chống oxy hóa và vitamin, protein từ động vật… Chế độ ăn này có tác dụng giảm tỷ lệ béo phì, kháng insulin ở phụ nữ đa nang buồng trứng, đồng thời ngăn ngừa tăng huyết áp và các bệnh lý khác.

Chị em có thể bổ sung những thực phẩm có tác dụng chống viêm vào thực đơn hàng ngày như: Quả mọng, cá béo (cá hồi, cá ngừ, cá kiếm), dầu olive nguyên chất… (2)

6. Cải thiện tình trạng tâm lý

Phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trứng thường có các triệu chứng “nam hóa” như nổi nhiều mụn, rậm lông, có râu, thừa cân, béo phì… Điều này có thể khiến “phái đẹp” mang tâm lý tự ti, lo lắng kéo dài, thậm chí trầm cảm. Vì vậy nỗ lực cải thiện tâm lý, nâng cao chất lượng đời sống tinh thần là một trong những mục tiêu chính khi điều trị đa nang buồng trứng.

Thực phẩm và chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc chống lại lo lắng, căng thẳng, trầm cảm và một loạt các vấn đề tâm lý khác. Điều này cũng phù hợp trên trường hợp phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trứng. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng những người theo chế độ ăn Địa Trung Hải (ăn nhiều trái cây, rau xanh, đậu, dầu olive và cá) có xu hướng ít nguy cơ bị trầm cảm hơn.

Gợi ý chế độ ăn cần có trong thực đơn cho người bị đa nang buồng trứng

Căn bệnh đa nang buồng trứng khiến cơ thể người bệnh gặp tình trạng kháng insulin. Lượng insulin và glucose trong máu tích tụ dần sẽ khiến cơ thể tăng sản xuất hormone androgen. Khi phụ nữ bị cường androgen dẫn đến các triệu chứng dễ nổi mụn, rậm lông, rối loạn kinh nguyệt, tăng cân…

Theo các chuyên gia, chế độ ăn uống dành cho bệnh nhân đa nang buồng trứng tập trung vào hạn chế tiêu thụ tinh bột, đường, tăng cường protein động vật, chất xơ, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất. Chế độ dinh dưỡng này giúp cơ thể duy trì cân nặng ổn định, hỗ trợ giảm cân và giảm lượng insulin tích tụ trong cơ thể.

1. Chế độ ăn chống viêm

Nguyên tắc chế độ ăn chống viêm chị em cần lưu ý gồm:

• Tăng cường tiêu thụ các loại trái cây, rau xanh, củ quả nhiều màu sắc như cà chua, ớt chuông, cà rốt, bí đỏ… để bổ sung các chất chống oxy hóa.
• Ăn nhiều các loại cá béo (cá hồi, cá ngừ) với tần suất 2 lần/tuần, bơ, dầu olive để bổ sung chất béo lành mạnh.
• Bổ sung các loại thảo mộc và gia vị có tác dụng chống viêm như nghệ, gừng…
• Giảm thiểu các loại dầu thực vật gây viêm (dầu đậu phộng, dầu đậu nành), đồ ăn chiên rán, carbohydrate tinh chế và đường. (3)

2. Chế độ ăn kiểm soát chỉ số đường huyết

Kiểm soát chỉ số đường huyết rất quan trọng đối với phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang. Chế độ ăn kiểm soát đường huyết bao gồm:

• Bổ sung protein với lượng 25-30g cho mỗi bữa ăn chính, 8-10g dành cho bữa ăn nhẹ.
• Đáp ứng đủ nhu cầu chất xơ mỗi ngày (khoảng 30g/ngày) bằng các loại thực phẩm như trái cây, rau, đậu, ngũ cốc nguyên hạt…
• Bổ sung chất béo lành mạnh vào mỗi bữa ăn. Nguồn chất béo không bão hòa có nhiều trong cá béo (cá hồi, cá ngừ), dầu olive…
• Lựa chọn nguồn carbohydrate nguyên hạt, hạn chế tối thiểu đường bổ sung và carbohydrate tinh chế.
• Ưu tiên thực đơn theo phương pháp MyPlate với khẩu phần ăn: 1/2 đĩa trái là trái cây và rau xanh, 1/4 đĩa là protein động vật, 1/4 đĩa là carbohydrate và ngũ cốc có tinh bột.

3. Chế độ ăn DASH

Chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) là chế độ ăn lành mạnh được thiết kế nhằm phòng ngừa, hỗ trợ điều trị tăng huyết áp. Một đánh giá năm 2021 cho biết, chế độ ăn DASH giúp cải thiện hiệu quả các triệu chứng đa nang buồng trứng như giảm khả năng rối loạn phóng noãn, cải thiện tình trạng kháng insulin, cải thiện đường huyết …

Thực đơn tuân theo chế độ ăn DASH bao gồm cá, gia cầm, trái cây, rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, các sản phẩm sữa ít béo, sữa hạt…

Lời khuyên về dinh dưỡng trong ngày cho người bị đa nang buồng trứng

Điều trị hội chứng đa nang buồng trứng ở phụ nữ cần kết hợp toàn diện giữa điều trị y tế và điều chỉnh lối sống, xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp. Liên quan đến vấn đề dinh dưỡng trong ngày cho người bị đa nang buồng trứng, chị em cần lưu ý một số điều sau:

1. Bữa sáng cho người buồng trứng đa nang

Mở đầu ngày mới, chị em hãy chuẩn bị một bữa ăn giàu protein và chứa chất béo không bão hòa để duy trì năng lượng, giảm cảm giác thèm ăn. Khi xây dựng thực đơn bữa sáng cho người buồng trứng đa nang, chị em nên ưu tiên các loại thực phẩm như sandwind, trứng, sữa chua không đường, khoai lang, ngũ cốc…

2. Bữa trưa cho người buồng trứng đa nang

Thực đơn bữa trưa đầy đủ các loại thực phẩm chứa protein, chất béo lành mạnh, chất xơ. Ngoài ra một lượng nhỏ thực phẩm chứa carbs tinh chế (bánh mì, đường, ngũ cốc tinh chế…) giúp tăng cảm giác no, no lâu hơn.

Bác sĩ Huỳnh Kha lưu ý tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể, đảm bảo cho sự hoạt động của não. Vì vậy chị em không nên cắt bỏ toàn bộ tinh bột khỏi khẩu phần ăn hàng ngày.

3. Bữa xế cho người buồng trứng đa nang

Bữa ăn xế giúp cơ thể nạp thêm dinh dưỡng, hạn chế tình trạng ăn quá nhiều vào buổi trưa hoặc buổi tối. Bữa ăn phụ nên lựa chọn các món ăn giàu chất xơ, protein và chất béo để giữ lượng đường trong máu ổn định. Chị em có thể chuẩn bị cho salad, cà chua, dưa leo… để có cho mình một bữa ăn nhẹ.

4. Bữa tối cho người buồng trứng đa nang

Bác sĩ Huỳnh Kha khuyến nghị chị em nên chuẩn bị bữa tối cân bằng dinh dưỡng theo phương pháp MyPlate, bao gồm hoa quả, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt/ngũ cốc tinh chế, protein nạc và sữa.

Tham khảo thực đơn cho người đa nang buồng trứng 7 ngày

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ, đa dạng giúp cơ thể dung nạp nhiều dưỡng chất quan trọng, hỗ trợ quá trình điều trị đa nang buồng trứng ở phụ nữ. Chị em có thể tham khảo thực đơn 7 ngày cho người đa nang buồng trứng qua bảng sau:

Những lưu ý để chọn thực đơn cho người bị đa nang buồng trứng

Những bữa ăn đa dạng, giàu dưỡng chất giúp cải thiện sức khỏe toàn diện, tăng cảm giác ngon miệng, hỗ trợ quá trình điều trị đa nang buồng trứng. Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm, một số lưu ý cần thiết giúp chị em chuẩn bị những món ăn ngon miệng, phù hợp khi điều trị đa nang buồng trứng gồm:

1. Chọn thực phẩm dễ chế biến

Để có thể nấu được những món ăn ngon, đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể, điều quan trọng nhất là lựa chọn nguồn thực phẩm sạch, an toàn và cách chế biến phù hợp để giữ lại nhiều dưỡng chất nhất.

Đối với việc lựa chọn thực phẩm, chị em nên chú ý đến độ tươi, ngon (thực phẩm tươi sống), thành phần dinh dưỡng, không chứa chất bảo quản hoặc các chất gây hại đến sức khỏe (thực phẩm đã qua chế biến).

Cách chế biến hấp, luộc, ăn sống và trộn salad được xem là những cách giúp giữ lại nhiều chất dinh dưỡng nhất cho thức ăn. Trước khi chế biến, chị em cần sơ chế sạch sẽ, tránh để lâu làm mất chất dinh dưỡng (đối với thực phẩm tươi sống). Tránh chế biến ở nhiệt độ cao có thể khiến thức ăn sinh ra các độc tố ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

2. Biết các thực phẩm nên kiêng khi bị đa nang buồng trứng

Không có loại thực phẩm nào là “thủ phạm” trực tiếp gây ra hội chứng đa nang buồng trứng ở phụ nữ. Mặc dù vậy, một số loại thực phẩm chị em nên hạn chế tiêu thụ nhằm làm giảm các triệu chứng và các biến chứng sức khỏe lâu dài. Những loại thực phẩm chị em nên tránh gồm:

• Thực phẩm chiên xào, nhiều dầu mỡ như khoai tây chiên, thức ăn nhanh, gà rán…
• Thịt đỏ gồm thịt bò, thịt chế biến sẵn, xúc xích…
• Đồ ăn chứa nhiều đường như bánh kẹo, bánh quy…
• Ngũ cốc chế biến sẵn có hàm lượng đường cao như bột yến mạch
• Thức uống nhiều đường như nước ngọt có ga, soda, trà…
• Đồ uống có cồn
• Hạn chế tinh bột có trong bột mì tinh chế, bánh mì, gạo trắng…

3. Thăm hỏi bác sĩ về cách xây dựng thực đơn

Chế độ dinh dưỡng đa dạng, đầy đủ với thực đơn bổ sung nhiều rau củ quả tươi, trái cây, thực phẩm chưa qua chế biến giàu protein, vitamin và khoáng chất như bánh mì nguyên cám, ngũ cốc, các loại hạt, cá, hải sản, thịt nạc, gạo lứt… là những thực phẩm tốt cho sức khỏe.

Để xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu dưỡng chất để duy trì cân nặng, chị em có thể tham khảo những tư vấn dinh dưỡng từ bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng để bổ sung kiến thức cho mình. Từ đó có thể tự lên thực đơn cho người bị đa nang buồng trứng, hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả và bảo vệ sức khỏe tốt hơn.

Để đặt lịch tư vấn chuyên sâu thực đơn cho người bị buồng trứng đa nang tại IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ:

Điều trị hội chứng đa nang buồng trứng là một hành trình dài đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa điều trị bằng phương pháp y tế và thay đổi lối sống của người bệnh. Hy vọng các thông tin chia sẻ về chủ đề thực đơn cho người bị đa nang buồng trứng giúp chị em chuẩn bị cho mình khẩu phần ăn hàng ngày phù hợp, hỗ trợ tích cực cho quá trình điều trị. Bác sĩ Huỳnh Kha khuyến nghị chị em nên chú ý chăm sóc, thăm khám sức khỏe sinh sản định kỳ mỗi 6-12 tháng/lần để sớm phát hiện các vấn đề bất thường và có hướng xử trí phù hợp.