Thận ứ nước nghiêm trọng có thể làm tổn thương nhu mô thận, làm mất cấu trúc và suy giảm chức năng thận. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến bệnh thận mạn (CKD) – nguyên nhân hàng đầu dẫn đến nhu cầu cần lọc máu. Điều này đặc ra câu hỏi liệu thận ứ nước có phải suy thận không? Bài viết này, bác sĩ CKII Hồ Tấn Thông sẽ tư vấn giải đáp thắc mắc.
Thận ứ nước không phải suy thận. Về thể bệnh, thận ứ nước và suy thận là 2 tình trạng khác như nhưng có sự liên quan với nhau. Thận ứ nước là tình trạng thận bị giãn do nước tiểu bị ứ đọng, chưa phải là suy thận. Tuy nhiên, nếu không điều trị sớm, ứ nước kéo dài có thể làm tổn thương thận và dẫn đến bệnh thận mạn tính.
Thận ứ nước (hydronephrosis) là tình trạng ứ đọng hoặc trào ngược nước tiểu thận, có nguyên nhân do tắc nghẽn tại đường tiết niệu, có thể tự khỏi mà không cần điều trị hoặc cần điều trị tích cực trong các tình huống nghiêm trọng. Trong khi đó, suy thận (hiện được biết đến là bệnh thận mạn tính – CKD), là tình trạng tổn thương về mặt cấu trúc và chức năng thận kéo dài ít nhất 3 tháng, bệnh tiến triển chậm, không có hoặc có rất ít triệu chứng ở giai đoạn đầu và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến nhu cầu cần lọc máu nhân tạo (chạy thận, lọc màng bụng).
Để rõ hơn về việc thận ứ nước có phải suy thận không? cùng tìm hiểu kỹ hơn khi so sánh 2 tình trạng này.
Cả thận ứ nước và suy thận (bệnh thận mạn tính -CKD) đều có thể tác động tiêu cực đến chức năng thận bằng cách làm suy giảm khả năng lọc máu để loại bỏ chất thải, cân bằng chất lỏng, điện giải của thận, có khả năng dẫn đến suy thận. Điểm tương đồng là cả 2 điều kiện có thể dẫn đến giảm độ lọc cầu thận (eGFR) – thước đo chức năng thận. Đặc biệt là trong tình trạng thận ứ nước kéo dài, nguy cơ tổn thương thận do nhiễm trùng thứ phát rất cao và dẫn đến suy giảm chức năng thận (suy thận).
Điểm khác nhau của thận ứ nước và suy thận đến từ cơ chế gây bệnh và diễn tiến của 2 tình trạng này. Cụ thể có thể được mô tả như sau:
| Thận ứ nước | Suy thận (bệnh thận mạn – CKD) | |
| Bản chất | Tình trạng ứ nước tại thận ( do tắc nghẽn | Bệnh (mất chức năng tiến triển) |
| Thể bệnh | Bất thường về cấu trúc hoặc vật cản, gây cản trở dòng nước tiểu chảy ra | Mất chức năng do các đơn vị lọc bị tổn thương |
| Nguyên nhân chính | Tắc nghẽn đường tiết niệu | Bệnh tiểu đường, Tăng huyết áp, Viêm cầu thận, v.v. |
| Khởi phát | Có thể cấp tính hoặc mạn tính | Thường là dần dần và mạn tính |
| Khả năng phục hồi | Thường có thể hồi phục nếu nguyên nhân được điều trị sớm | Tổn thương (thiệt hại) thường không thể phục hồi, tập trung vào việc làm chậm quá trình tiến triển của bệnh. |
| Chẩn đoán | Chủ yếu là hình ảnh (Siêu âm, CT) | Chủ yếu là xét nghiệm trong phòng thí nghiệm (eGFR, protein nước tiểu) |
| Điều trị | Loại bỏ tắc nghẽn, dẫn lưu nước tiểu | Quản lý nguyên nhân, làm chậm tiến triển, hỗ trợ chức năng |
Thận ứ nước không được điều trị có thể dẫn đến suy thận – đây là biến chứng nghiêm trọng của thận ứ nước. Nói cách khác, thận ứ nước không được điều trị hoặc mạn tính có thể trực tiếp gây ra hoặc góp phần dẫn đến bệnh thận mạn (CKD). Nước tiểu tích tụ trong đài bể thận, làm tăng áp lực kéo dài và làm hỏng các đơn vị lọc của thận (nephrons), dẫn đến việc hình thành sẹo và giảm chức năng lọc vĩnh viễn.
Thận ứ nước có thể làm giãn nở đài bể thận, tổn thương nhu mô thận, thiệt hại các nephron (đơn vị lọc) – thành phần cấu tạo nên nhu mô thận, trực tiếp làm giảm khả năng lọc chất thải của thận, dẫn đến eGFR giảm xuống. Mặc khác, thận ứ nước làm tăng áp lực trong hệ thống lọc của thận (viên nang và ống Bowman), cản trở, làm giảm áp lực cần thiết để lọc xảy ra. Nếu thận ứ nước nghiêm trọng hoặc kéo dài, áp lực này làm hỏng cấu trúc vật lý của các nephron.
Tuy nhiên, với thận ứ nước, tổn thương và suy giảm chức năng thận là tạm thời và có thể được cải thiện. Trường hợp không được can thiệp và điều trị kịp thời, tổn thương đơn vị lọc cầu thận có thể là vĩnh viễn và dẫn đến CKD. Do đó, chẩn đoán kịp thời và điều trị thận ứ nước là rất quan trọng để bảo tồn chức năng thận và ngăn ngừa sự phát triển hoặc xấu đi của CKD.
Tìm hiểu thêm chi tiết: Biến chứng thận ứ nước nguy hiểm như thế nào?
Để ngăn ngừa thận ứ nước tiến triển suy thận cần chẩn đoán và điều trị sớm thận ứ nước, ngăn tình trạng ứ nước tiến triển nặng hoặc mạn tính hoặc nhiễm trùng thứ phát gây viêm thận. Đồng thời cần kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất kỳ dấu hiệu suy giảm chức năng thận nào xuất hiện.
Phương pháp pháp chẩn đoán cho thận ứ nước gồm những phương pháp chẩn đoán hình ảnh như: (1)
Chẩn đoán sớm suy thận là xét nghiệm máu để đo độ lọc cầu thận eGFR.
Điều trị thận ứ nước phụ thuộc vào nguyên nhân và giải quyết tắc nghẽn. Điều trị có thể bao gồm:
Riêng với những người chỉ có 1 quả thận (thận đơn độc), bị suy giảm miễn dịch như (do bệnh tiểu đường hoặc HIV), hoặc đã được ghép thận sẽ cần điều trị ngay thận ứ nước lập tức. Những người mắc thận ứ nước mạn tính có thể cần dùng thêm kháng sinh dự phòng để giảm nguy cơ nhiễm trùng tiểu
Khám và điều trị thận ứ nước ở khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Tiết niệu, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 hiệu quả và uy tín. Với đội ngũ bác sĩ là những chuyên gia giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị thận ứ nước hiệu quả. Kết hợp cùng khoa Nội thận – Lọc máu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Nội thận – Lọc máu, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 trong tầm soát và điều trị khi phát hiện CKD.
Tại Tâm Anh với quy trình chẩn đoán sàng lọc chuyên sâu, công nghệ chẩn đoán tiên tiến như siêu âm 3D, 4D, chụp cắt lớp vi tính CT, chụp cộng hưởng từ MRI 3T,… kết hợp cùng Trung tâm Xét nghiệm trả kết quả nhanh chóng, giúp xác định các nguyên nhân gây tắc nghẽn, hiện diện của nhiễm trùng và dấu hiệu suy giảm chức năng thận,…. Từ đó có chiến lược điều trị phù hợp, cá thể hóa, hiệu quả và phù hợp với từng trường hợp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Chẩn đoán và điều trị thận ứ nước càng sớm càng tốt, để ngăn ngừa các biến chứng cũng như ngăn ngừa CKD phát triển và tiến triển. Hy vọng với những thông tin bài viết vừa chia sẻ đã giúp bạn giải đáp thắc mắc thận ứ nước có phải suy thận không? Nguy cơ thận ứ nước tiến triển thành suy thận như thế nào? cũng như phương pháp chẩn đoán và điều trị tình trạng này.
