Người mắc sốt xuất huyết giai đoạn đầu thường chỉ sốt cao, đau đầu, mệt mỏi… dễ nhầm với cảm cúm, sốt siêu vi hoặc một số bệnh nhiễm trùng. Giai đoạn sốt của bệnh thường biểu hiện bằng các triệu chứng không đặc hiệu (non-specific symptoms). Vì vậy, nhận biết sớm và theo dõi sát tình trạng sốt xuất huyết không đặc hiệu có ý nghĩa quan trọng trong điều trị, phòng ngừa biến chứng.
Sốt xuất huyết không đặc hiệu là cách gọi tình trạng sốt xuất huyết ở giai đoạn đầu, khi các triệu chứng còn chung chung, chưa có dấu hiệu đặc trưng của bệnh. Đây không phải là thể bệnh, hay giai đoạn riêng trong phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). “Không đặc hiệu” là cách diễn đạt tình trạng bệnh sốt xuất huyết có biểu hiện lâm sàng chưa rõ ràng, dễ gây nhầm lẫn với nhiều bệnh khác (như cúm mùa, sốt siêu vi) trong những ngày đầu nhiễm bệnh.
Không phải mọi người mắc sốt xuất huyết đều có dấu hiệu cảnh báo. Biểu hiện của bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giai đoạn bệnh, chủng virus, cơ địa của từng người bệnh.
Trong giai đoạn ủ bệnh, người mắc có thể không xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào. Triệu chứng thường xuất hiện sau 4-7 ngày từ khi người bệnh bị muỗi mang virus đốt.
Virus sốt xuất huyết (hay Dengue virus) có 4 nhóm huyết thanh gồm DENV-1, DENV-2, DENV-3 và DENV-4. Mỗi nhóm huyết thanh có thể tạo ra mức độ đáp ứng miễn dịch và biểu hiện lâm sàng khác nhau. Một số nghiên cứu ghi nhận người có tải lượng virus cao có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn. Do đó, một số trường hợp bệnh chỉ sốt nhẹ thoáng qua, trong khi người khác lại có biến chứng đe dọa tính mạng.
Trẻ nhỏ thường khó mô tả chính xác triệu chứng mình gặp. Trẻ em mắc sốt xuất huyết thường có các triệu chứng như nôn và phát ban, có thể gặp ở nhiều bệnh. Trong khi người lớn có nhiều triệu chứng hơn như đau cơ, đau khớp, đau hốc mắt, buồn nôn, giúp phân loại bệnh dễ hơn. Trong khi người cao tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính, vốn thường gặp tình trạng mệt mỏi, chán ăn, sốt không quá cao… khiến việc phát hiện sốt xuất huyết bị chậm trễ.
Khả năng đáp ứng miễn dịch của mỗi người góp phần quyết định biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết. Cùng nhiễm virus Dengue, nhưng có người chỉ sốt cao vài ngày rồi hồi phục, trong khi người khác nhanh chóng xuất hiện dấu hiệu cảnh báo hoặc tiến triển thành sốt xuất huyết nặng (severe dengue). Diễn biến của bệnh chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tuổi, bệnh lý nền, chủng virus và đáp ứng miễn dịch của cơ thể.
Môi trường không quyết định trực tiếp triệu chứng của sốt xuất huyết nhưng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh và khả năng phát hiện bệnh sớm. Người bệnh sống trong vùng dịch thường được nghĩ đến sốt xuất huyết sớm hơn. Ngược lại, tại khu vực không có dịch, các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu hoặc đau cơ dễ được chẩn đoán nhầm với cúm, sốt siêu vi hoặc các bệnh khác.
Đôi khi, dù đã có một số triệu chứng điển hình, người bệnh vẫn có thể được chẩn đoán sai. Nguyên nhân do các triệu chứng thường gặp của sốt xuất huyết như đau cơ, đau khớp, đau hốc mắt, buồn nôn… vẫn có thể gây nhầm lẫn với sốt siêu vi, sốt rét, bệnh do virus Zika… Do đó, bác sĩ cần dựa vào tổng hợp nhiều yếu tố: khám lâm sàng, khai thác tiền sử, yếu tố dịch tễ và các xét nghiệm chuyên sâu để chẩn đoán chính xác.
Sốt xuất huyết không đặc hiệu thường gặp trong những ngày đầu của bệnh. Người bệnh có thể có một hoặc nhiều triệu chứng như:
Nếu xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ chẩn đoán, theo dõi và điều trị (nếu cần).
Dấu hiệu nguy hiểm thường chỉ xuất hiện sau khi cơn sốt đã bắt đầu giảm:
Bản thân sốt xuất huyết không đặc hiệu thường không gây tử vong. Tuy nhiên, người bệnh dễ chủ quan vì nghĩ mình chỉ bị cảm cúm hoặc sốt siêu vi. Nếu không được theo dõi đúng cách, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn nguy hiểm (sốt xuất huyết nặng). Do đó, người bệnh không nên tự đánh giá mức độ bệnh chỉ dựa vào triệu chứng trong những ngày đầu.
Do triệu chứng ban đầu không đặc hiệu, bác sĩ thường kết hợp nhiều yếu tố để chẩn đoán, ví dụ:
Hiện không có phương pháp điều trị virus sốt xuất huyết. Quá trình điều trị thường tập trung chăm sóc giảm nhẹ triệu chứng đến khi hết bệnh.
Người mắc sốt xuất huyết nên:
Lưu ý, không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Đặc biệt, một số loại thuốc (như ibuprofen, aspirin) có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết và các biến chứng khác.
Phòng ngừa sốt xuất huyết cần tập trung vào các biện pháp tránh muỗi đốt, đặc biệt trong mùa mưa và tại vùng dịch:
Người có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau cơ hoặc nghi ngờ mắc sốt xuất huyết nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ khám và điều trị. Chủ động khám sớm giúp bác sĩ chẩn đoán, đánh giá giai đoạn bệnh, theo dõi sát nguy cơ và can thiệp điều trị nếu cần. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, hệ thống trang thiết bị tiên tiến, hỗ trợ chẩn đoán, điều trị người bệnh sốt xuất huyết hiệu quả.
Nếu có nhu cầu khám, tư vấn, điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Sốt xuất huyết không đặc hiệu là cách gọi tình trạng sốt xuất huyết ở giai đoạn đầu, chưa có triệu chứng điển hình và dễ nhầm với bệnh khác. Người bệnh cần được theo dõi sát vì dấu hiệu nguy hiểm thường xuất hiện khi sốt bắt đầu giảm. Khi nghi ngờ mắc sốt xuất huyết, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán, theo dõi và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng.
