“Sàng lọc phôi có biết trai hay gái không?” là thắc mắc của nhiều cặp vợ chồng khi thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Về mặt kỹ thuật, xét nghiệm di truyền tiền làm tổ (PGT) có thể xác định bộ nhiễm sắc thể của phôi, trong đó có nhiễm sắc thể giới tính. Tuy nhiên, việc tiết lộ thông tin hoặc can thiệp chọn phôi theo giới tính mong muốn bị nghiêm cấm theo quy định pháp luật, trừ một số trường hợp đặc biệt liên quan đến bệnh lý di truyền liên kết giới tính.

Có. Về mặt kỹ thuật, sàng lọc phôi có thể xác định giới tính của phôi. Thông qua kỹ thuật sinh thiết phôi và phân tích di truyền, bác sĩ có thể xác định bộ nhiễm sắc thể của phôi, trong đó có cặp nhiễm sắc thể giới tính X và Y. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong những kết quả của quá trình phân tích di truyền, không phải mục tiêu chính của sàng lọc phôi.
Các phương pháp truyền miệng như chẩn đoán trai hay gái qua vị trí phôi thai hoặc dựa vào thời điểm cấy phôi đều không có cơ sở khoa học, chưa được kiểm chứng trong y học hiện đại.
Ngoài ra, Điều 6 của Luật Dân số năm 2025 nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức hoặc thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi không vì mục đích chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính (1). Kết quả sàng lọc phôi cũng không bao gồm giới tính phôi thai.
Do vậy, các cặp vợ chồng cần hiểu rằng giới tính trong sàng lọc phôi không nên là vấn đề ưu tiên. Thay vào đó, cần tập trung vào lựa chọn phôi tốt, đảm bảo thai kỳ an toàn, sinh con khỏe mạnh.

Chẩn đoán di truyền trước chuyển phôi hay xét nghiệm di truyền tiền làm tổ (PGT) là kỹ thuật sàng lọc phôi hiện đại, được thực hiện trước khi đưa phôi vào tử cung. Phương pháp này sử dụng kỹ thuật sinh thiết phôi để lấy một số ít tế bào từ lớp lá nuôi (TE), sau đó tiến hành phân tích di truyền nhằm đánh giá bộ nhiễm sắc thể, phát hiện các bất thường. Kết quả phân tích giúp bác sĩ lựa chọn được phôi có tiềm năng phát triển tốt, giảm thiểu nguy cơ dị tật bẩm sinh ở trẻ.
Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xét nghiệm PGT được khuyến nghị triển khai với quy trình IVF hiện đại, giúp tối ưu khả năng lựa chọn phôi chất lượng cao. Hệ thống Lab đạt chuẩn quốc tế kết hợp công nghệ nuôi cấy phôi Timelapse cho phép chuyên viên phôi học theo dõi liên tục quá trình phát triển của phôi mà không làm gián đoạn môi trường nuôi cấy. Đồng thời, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích hình ảnh phôi hỗ trợ chuyên viên phôi học đánh giá chính xác chất lượng phôi, góp phần tối ưu tỷ lệ thành công của IVF, mang đến cơ hội sinh con khỏe mạnh cho các cặp vợ chồng vô sinh hiếm muộn.

Lựa chọn giới tính phôi thai khi thực hiện IVF tại Việt Nam được quản lý chặt chẽ bởi hệ thống pháp luật hiện hành:
Bên cạnh Luật Dân số năm 2025, Nghị định 90/2026/NĐ-CP cũng quy định chế tài xử phạt hành chính nghiêm khắc đối với cá nhân, tổ chức có hành vi can thiệp nhằm lựa chọn giới tính thai nhi không vì mục đích y khoa. Không chỉ xử lý hành vi trực tiếp thực hiện, Nghị định còn chế tài cả các yếu tố tác động gián tiếp như tuyên truyền, phổ biến phương pháp tạo giới tính, tiết lộ giới tính thai nhi hay xúi giục, ép buộc người khác lựa chọn giới tính.(2)
Trong một số trường hợp đặc biệt, việc xác định giới tính phôi thai được chấp nhận khi có chỉ định y khoa rõ ràng nhằm phòng tránh bệnh lý di truyền liên kết giới tính như hội chứng Wiskott-Aldrich, hội chứng Turner, hội chứng Fragile X,…Các bệnh lý này chỉ biểu hiện hoặc có mức độ nghiêm trọng khác nhau giữa nam và nữ do liên quan đến nhiễm sắc thể X hoặc Y.(3)
Việc xác định giới tính phôi thai chỉ phục vụ mục đích y khoa, phải được hội đồng chuyên môn đánh giá, phê duyệt theo đúng quy trình. Cặp đôi không được tự ý yêu cầu lựa chọn giới tính vì lý do cá nhân.

Kết quả sàng lọc phôi tập trung cung cấp các thông tin y khoa nhằm hỗ trợ chuyên viên phôi học đánh giá chất lượng phôi, cung cấp thông tin cho bác sĩ điều trị để lựa chọn phôi phù hợp cho quá trình chuyển phôi. Những thông tin này bao gồm:
Theo quy định tại Việt Nam, kết quả trả cho người thực hiện IVF không bao gồm thông tin về giới tính của phôi thai nhằm ngăn chặn việc lựa chọn giới tính vì mục đích cá nhân.
Khi cần thực hiện sàng lọc phôi, thăm khám tại cơ sở hỗ trợ sinh sản chuyên sâu giúp đánh giá đúng chỉ định và lựa chọn phương pháp phù hợp. Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh Hà Nội, xét nghiệm di truyền tiền làm tổ được triển khai theo quy trình chuẩn, dựa trên đánh giá chuyên môn cụ thể, kết hợp hệ thống labo phôi học và công nghệ hiện đại. Đội ngũ chuyên gia xây dựng phác đồ cá thể hóa, giúp lựa chọn phôi có tiềm năng phát triển tốt và nâng cao hiệu quả chu kỳ IVF.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Với thắc mắc “sàng lọc phôi có biết trai hay gái không?”, về mặt kĩ thuật có thể xác định được giới tính phôi qua xét nghiệm di truyền, tuy nhiên việc tiết lộ hoặc lựa chọn giới tính không được phép theo quy định pháp luật, trừ các chỉ định liên quan bệnh lý di truyền. Vì vậy, khi thực hiện IVF, cần tập trung vào chất lượng phôi và khả năng phát triển thai kỳ, thay vì yếu tố giới tính.