Rạn da sau sinh không chỉ là dấu vết của hành trình làm mẹ mà còn là nỗi trăn trở thầm kín của rất nhiều phụ nữ. Vậy điều gì gây ra tình trạng này và làm sao để điều trị các vết rạn sau sinh an toàn, hiệu quả. ThS.BS.CKI Trần Nguyễn Anh Thư, Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ chia sẻ một cách chi tiết qua bài viết dưới đây.
Rạn da sau sinh là tình trạng phổ biến mà hầu hết phụ nữ sau sinh đều trải qua. Trong suốt thai kỳ, cơ thể mẹ sẽ thay đổi rất nhanh, trong đó có tăng cân và đặc biệt là vùng bụng lớn hơn, khiến da phải căng ra liên tục để thích nghi với sự phát triển của cơ thể và tạo không gian cho em bé. Chính sự kéo căng đột ngột này khiến cấu trúc dưới da bị “đứt gãy”, từ đó hình thành nên những vết rạn dài, thường có màu đỏ, tím.
Bụng dưới, hai bên hông, ngực, đùi, mông là những vị trí xuất hiện vết rạn rõ nhất sau sinh. Những vết rạn da này không gây ảnh hưởng đến sức khoẻ nhưng có thể khiến mẹ cảm thấy mất tự tin với ngoại hình.
Rạn da sau sinh xảy ra khi da bị kéo căng nhanh do sự giãn nở của mô bên dưới, đặc biệt trong giai đoạn cuối thai kỳ. Nếu tốc độ giãn nở quá nhanh, các sợi collagen và elastin trong da không kịp thích ứng, sẽ bị đứt gãy và tạo thành những vết rạn. Trong một vài trường hợp, mang song thai hoặc thai nhi có kích thước quá lớn (trên 4kg khi sinh) càng làm gia tăng nguy cơ bị rạn sau sinh.
Khi mang thai, cơ thể mẹ sản sinh nhiều hormone cortisol hơn bình thường. Nếu nồng độ cortisol tăng cao, các sợi đàn hồi dưới da có thể suy yếu hơn, khiến da kém đàn hồi và dễ bị tổn thương khi căng giãn.
Việc tăng cân đột ngột khiến da bị kéo căng nhanh chóng trong thời gian ngắn, dễ dẫn đến đứt gãy các mô liên kết dưới da và hình thành vết rạn.
Chế độ dinh dưỡng mất cân bằng hoặc thiếu hụt các vi chất quan trọng như vitamin C, E, kẽm hay protein có thể làm da yếu đi, mất độ đàn hồi, khiến nguy cơ hình thành và lan rộng vết rạn trở nên cao hơn.
Khi mang thai cơ thể trở nên nhạy cảm và nặng nề hơn, nhất là 3 tháng cuối thai kỳ khiến mẹ bầu vận động khó khăn hơn. Ít vận động khiến quá trình lưu thông máu diễn ra chậm hơn, làm giảm khả năng cung cấp oxy và dưỡng chất đến các tế bào da, gây ảnh hưởng đến độ đàn hồi tự nhiên.
Một số người có cấu trúc collagen và elastin yếu hơn do di truyền, khiến da kém đàn hồi và dễ bị tổn thương khi bị kéo căng. Nếu bạn từng bị rạn da ở tuổi dậy thì hoặc có người thân gặp vấn đề này, khả năng xuất hiện rạn da sau sinh cũng sẽ cao hơn.
Ban đầu, các vết rạn thường xuất hiện dưới dạng những vệt dài, màu đậm và nổi bật. Sau sinh, chúng sẽ dần mờ đi và chuyển sang màu trắng hoặc bạc, tạo thành những hình lượn sóng rõ rệt trên bề mặt da. Khi chạm vào vùng da bị rạn, mẹ có thể cảm thấy da khô, sần sùi hoặc lõm nhẹ, khác biệt rõ rệt với các vùng da xung quanh.
Trong suốt thai kỳ, không chỉ vùng bụng mà nhiều bộ phận khác trên cơ thể mẹ cũng phải giãn nở để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Điều này khiến da bị kéo căng và dễ hình thành vết rạn, đặc biệt ở các vị trí như: bụng, ngực, đùi, mông, hông và cả bắp tay.
Sau sinh, rất nhiều người mẹ rơi vào tâm lý mặc cảm khi nhìn thấy cơ thể thay đổi quá nhiều, đặc biệt là sự xuất hiện của vết rạn, khiến họ cảm thấy thiếu tự tin. Cộng thêm việc mệt mỏi vì chăm sóc con, hormone chưa ổn định, hình ảnh những vết rạn càng khiến mẹ trở nên căng thẳng, dễ buồn bã và cáu gắt.
Khi cảm thấy cơ thể không còn như trước, nhiều mẹ có xu hướng bỏ bê việc chăm sóc da và luyện tập. Điều này dẫn đến một vòng lặp mặc cảm, không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn tác động tiêu cực đến tâm lý của mẹ.
Một số phương pháp điều trị rạn da sau sinh hiện nay giúp cải thiện độ đàn hồi và làm mờ vết rạn, mang lại hiệu quả phục hồi làn da tự nhiên.
Các loại kem retinoid có nguồn gốc từ vitamin A, thường được sử dụng để điều trị các vết rạn da sau sinh mới xuất hiện chưa đầy vài tháng. Đây là thành phần phổ biến trong các sản phẩm chống lão hóa nhờ khả năng cải thiện kết cấu da, giảm nếp nhăn, giúp tăng cường độ ẩm và độ đàn hồi.
Quá trình bôi kem hỗ trợ trị rạn da sau sinh cần ít nhất 6 tháng sử dụng thường xuyên để thấy kết quả rõ rệt. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có thể gặp phải một số tác dụng phụ như: khô da, kích ứng, nhạy cảm với ánh sáng mặt trời. Vì vậy, hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ Da liễu – Thẩm mỹ Da trước khi sử dụng, đặc biệt không nên dùng khi đang mang thai.
Ngoài ra, các loại kem trị rạn chuyên dụng là giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả, được nhiều mẹ sau sinh lựa chọn. Với các dưỡng chất như collagen, elastin, vitamin E… sản phẩm có khả năng phục hồi cấu trúc da, dưỡng ẩm, tăng độ đàn hồi và làm mờ các vết rạn nếu dùng từ sớm.
Hầu hết các dòng kem bôi trị rạn da thường được thiết kế phù hợp cho tình trạng da nhạy cảm sau sinh. Tuy nhiên, trong thời gian cho con bú, để đảm bảo an toàn mẹ vẫn nên tránh bôi kem lên đầu ti hoặc những vùng da bé thường tiếp xúc.
Với sự phát triển của y học hiện đại, các công nghệ thẩm mỹ chuyên sâu cũng được áp dụng vào điều trị rạn da sau sinh.
Laser Fractional (laser phân đoạn) là phương pháp kết hợp laser (CO2 hoặc Erbium) truyền thống với công nghệ vi phân. Tia laser mang theo lượng nhiệt lớn, khi tác động lên da sẽ đốt cháy các tế bào hư tổn mà không gây hại đến những vùng xung quanh. Từ đó, kích thích sự phát triển của các sợi collagen, đẩy nhanh quá trình liên kết, sản sinh tế bào mới có hiệu quả trong điều trị rạn da sau sinh.
RF vi điểm là 1 thiết bị sử dụng công nghệ RF (radiofrequency) vi điểm không xâm nhập hoặc xâm nhập với hệ thống kim siêu nhỏ tạo ra các tổn thương nhỏ trên da, kích thích quá trình sản sinh collagen và elastin hiệu có hiệu quả trong điều trị rạn da sau sinh.
Peel da sử dụng các hoạt chất tự nhiên để loại bỏ tế bào chết và giúp tái tạo bề mặt da mới. Trong điều trị rạn da sau sinh, kỹ thuật peel sẽ phát huy hiệu quả hơn khi được kết hợp cùng các liệu trình chăm sóc chuyên sâu khác.
Rạn da sau sinh là tình trạng da phổ biến và không gây nguy hiểm, vì vậy có thể tự chăm sóc bằng các phương pháp điều trị tại nhà. Nếu các vết rạn khiến bạn cảm thấy mất tự tin hoặc ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, tự điều trị không khỏi hoặc muốn cải thiện nhanh hãy tới gặp bác sĩ da liễu sớm để được tư vấn và điều trị bằng những liệu pháp chuyên sâu, hiện đại hơn.
Để hạn chế nguy cơ rạn da, phụ nữ sau sinh nên chủ động chăm sóc da từ sớm trong thai kỳ:
Cần cân nhắc và chú ý khi lựa chọn kem dưỡng chống rạn da cho phụ nữ mang thai
Những câu hỏi thường gặp liên quan đến tình trạng rạn da sau sinh mà nhiều phụ nữ thắc mắc.
Vết rạn da sau sinh không thể tự hết, nhưng theo thời gian, chúng có thể mờ dần hoặc cải thiện tình trạng tốt hơn nhờ vào các phương pháp chăm sóc và điều trị phù hợp.
Các vết rạn da sau sinh thường bắt đầu mờ dần sau khoảng 6 tháng đến 1 năm. Tuy nhiên, mốc thời gian này có thể khác nhau tùy vào mức độ rạn, chế độ chăm sóc da, cơ địa và khả năng phục hồi của mỗi người.
Nên bắt đầu sử dụng kem chống rạn da càng sớm càng tốt, tốt nhất là từ tam cá nguyệt thứ 2 (khoảng tuần 12-14 của thai kỳ), khi cơ thể bạn bắt đầu có những thay đổi rõ rệt.
Việc điều trị rạn da thường không ảnh hưởng đến quá trình cho con bú. Tuy nhiên, nếu sử dụng các liệu pháp chuyên sâu hoặc sử dụng hoá chất trên da, tốt nhất nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
Việc điều trị rạn da sau sinh nên được thực hiện tại các cơ sở uy tín, có đội ngũ chuyên môn cao để đảm bảo hiệu quả và an toàn. Các địa chỉ đáng tin cậy mà bạn có thể tham khảo như: Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Da liễu – Thẩm mỹ Da, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7.
Những cơ sở này không chỉ cung cấp các liệu trình điều trị chuyên sâu cho da với công nghệ hiện đại, mà còn có đội ngũ bác sĩ da liễu giàu kinh nghiệm. Các liệu trình điều trị sẽ được xây dựng phù hợp với tình trạng của mẹ, giúp cải thiện tình trạng rạn da hiệu quả mà không gây tác động xấu đến sức khỏe.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Rạn da sau sinh có thể là nỗi lo của nhiều phụ nữ, tuy nhiên hiện nay đã có rất nhiều liệu pháp chăm sóc phù hợp giúp giảm thiểu tình trạng này. Với sự phát triển của các phương pháp chăm sóc da và công nghệ điều trị tiên tiến, mẹ bầu hoàn toàn có thể cải thiện tình trạng rạn da, lấy lại sự tự tin và chăm sóc bản thân tốt hơn sau sinh.
