Bệnh viêm mũi dị ứng là bệnh lành tính, gây ra do các tác nhân ngoài môi trường như phấn hoa, lông hoặc vảy da động vật, bụi, mạt bụi, khói… Do đó, hầu như không có chỉ định phẫu thuật viêm mũi dị ứng mà bệnh được điều trị bằng các phương pháp nội khoa như dùng thuốc, kết hợp với xịt rửa mũi bằng nước muối. Trong một số trường hợp, viêm mũi dị ứng kéo dài có thể dẫn đến các biến chứng như polyp mũi, phì đại cuốn mũi, viêm xoang mạn tính hoặc làm trầm trọng hơn tình trạng lệch vách ngăn mũi. Nếu các tình trạng này không đáp ứng với điều trị nội khoa, phẫu thuật có thể được cân nhắc.
Trên thực tế, phẫu thuật KHÔNG PHẢI là phương pháp điều trị viêm mũi dị ứng. Phẫu thuật viêm mũi dị ứng chỉ được chỉ định trong một số trường hợp bệnh gây biến chứng polyp mũi, quá phát cuốn mũi, viêm xoang mạn hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng lệch vách ngăn mũi. Còn với trường hợp viêm mũi dị ứng thông thường, bệnh nhân được điều trị bằng thuốc hoặc liệu pháp miễn dịch.
Khi bệnh viêm mũi dị ứng diễn tiến thành các biến chứng polyp mũi, phì đại cuốn mũi, hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng vẹo lệch vách ngăn mũi hay viêm xoang nặng không đáp ứng với thuốc điều trị và gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe thì mới được chỉ định phẫu thuật.
Polyp mũi là một loại u lành tính (không phải ung thư) nằm bên trong hốc mũi. Khi niêm mạc mũi xoang thường xuyên bị viêm do dị ứng sẽ có thể dẫn tới tổn thương gây nên thoái hóa đa ổ ở niêm mạc mũi xoang, khiến niêm mạc mũi xuất hiện các khối polyp. Ngoài viêm mũi dị ứng gây biến chứng thì polyp mũi có thể xuất hiện ở bệnh nhân xơ nang, người mẫn cảm với các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen hoặc aspirin.
Phì đại cuốn mũi (hay quá phát cuốn mũi) là tình trạng các mô ở cuốn mũi sưng lên gây tắc nghẽn mũi, thường xuất hiện ở những bệnh nhân viêm mũi dị ứng nặng theo mùa hoặc quanh năm. Ngoài ra, phì đại cuốn mũi cũng được ghi nhận tại những bệnh nhân đang điều trị bằng hormone, hoặc mắc một số bệnh nội tiết.
Lệch vách ngăn mũi là tình trạng vách ngăn chia đôi hai khoang mũi bị lệch hẳn sang trái hoặc phải, khiến một bên mũi bị hẹp đường dẫn không khí. Vẹo lệch vách ngăn mũi có thể do bẩm sinh, do chấn thương mũi hoặc phẫu thuật nâng mũi bị hỏng. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật khi tình trạng vách ngăn mũi lệch nặng gây viêm mũi kéo dài, khó thở và việc điều trị bằng thuốc không hiệu quả.
Phẫu thuật thường được chỉ định trong các trường hợp viêm xoang mạn tính có hoặc không kèm polyp mũi nhưng không đáp ứng với điều trị nội khoa; viêm xoang cấp tính có biến chứng tại ổ mắt hoặc lan vào não – màng não; viêm xoang do nấm; viêm xoang có nguyên nhân từ răng; viêm xoang do khối u chèn ép.
4 phương pháp phẫu thuật cho bệnh nhân viêm mũi dị ứng gặp biến chứng gồm có: phẫu thuật nội soi mũi xoang, phẫu thuật chỉnh hình vách ngăn, cắt đốt cuốn mũi dưới và cắt polyp mũi.
Phẫu thuật nội soi mũi xoang là phương pháp ít xâm lấn được sử dụng để điều trị các bệnh lý mũi xoang, bao gồm viêm xoang mạn tính không đáp ứng với điều trị nội khoa, viêm xoang cấp tính có biến chứng hoặc một số trường hợp viêm mũi xoang phức tạp. Mục đích của phẫu thuật nội soi mũi xoang là mở rộng lỗ thông xoang, khôi phục sự dẫn lưu và thông khí của xoang, giúp loại bỏ dịch ứ đọng, từ đó cải thiện tình trạng viêm xoang và hỗ trợ điều trị các bệnh lý liên quan. (1)
Với bệnh nhân lệch vách ngăn nặng, thường được chỉ định phẫu thuật chỉnh hình vách ngăn. Phương pháp này sẽ nắn chỉnh lại phần xương mũi và sụn mũi ở vách ngăn bị lệch, đặt vách ngăn vào vị trí cân đối không vẹo, giúp đường thở ở bên mũi bị hẹp được thông thoáng. Ngoài ra phẫu thuật vách ngăn mũi cũng giúp nâng cao thẩm mỹ, làm hài hòa dáng mũi của bệnh nhân.
Phẫu thuật cắt đốt cuốn mũi dưới là phương pháp được sử dụng để điều trị phì đại cuốn mũi dưới – một tình trạng thường gặp ở bệnh nhân viêm mũi dị ứng mạn tính và viêm mũi mạn tính không do dị ứng. Khi điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả, cuốn mũi dưới phì đại quá mức gây hẹp đường thở, dẫn đến nghẹt mũi nghiêm trọng, thậm chí khó thở, bác sĩ có thể chỉ định cắt bớt một phần cuốn mũi dưới. Phương pháp này giúp cải thiện luồng khí qua mũi, đồng thời vẫn bảo tồn chức năng của cuốn mũi, bao gồm lọc, làm ấm và làm ẩm không khí khi hít thở. (2)
Cắt polyp mũi được chỉ định khi khối polyp mũi có kích thước lớn và người bệnh không đáp ứng thuốc trong điều trị nội khoa. Các khối polyp mũi thường được cắt bỏ bằng máy bào mô (hay máy cắt hút). Ngoài ra, tùy thuộc vào tình trạng, số lượng, vị trí và kích cỡ các khối polyp cũng như biến chứng viêm xoang (nếu có), bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi mũi xoang để vừa cắt bỏ polyp vừa mở rộng các lỗ xoang bị viêm, tắc.
Mỗi loại phẫu thuật vách ngăn, polyp mũi hay cuốn mũi quá phát do biến chứng viêm mũi dị ứng sẽ có quy trình khác nhau.
Với phẫu thuật polyp mũi, phẫu thuật lệch vách ngăn mũi, bệnh nhân cần ngưng sử dụng một số loại thuốc điều trị, nhịn ăn và uống trước khi phẫu thuật theo chỉ định của bác sĩ. Có thể chỉ định chụp CT để khảo sát tình trạng bệnh.
Với bệnh nhân nội soi mũi xoang, bệnh nhân sẽ được nội soi và đặt ống nội khí quản, mắt được che bởi một tấm che trong suốt để bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng tụ máu hốc mắt.
Bác sĩ sẽ làm thẳng phần xương và sụn mũi bằng cách chỉnh gọt, thay thế xương hoặc sụn mũi (nếu cần), sau đó đặt lại vách ngăn mũi vào vị trí chính giữa và phân chia lại hốc mũi. Từ đó làm đường thở thông thoáng và tạo hình dáng mũi cân đối, hài hòa cho bệnh nhân. Thời gian thực hiện thủ thuật từ 20-30 phút, những trường hợp phức tạp hơn sẽ cần khoảng 60 phút để bác sĩ tạo hình thẩm mỹ tỉ mỉ và cẩn trọng.
Bán phần ngoài của cuốn mũi bao gồm niêm mạc, mô và xương dưới sẽ được cắt bỏ và giữ lại bán phần trong để đảm bảo duy trì hoạt động sinh lý của mũi.
Có hai phương pháp phẫu thuật polyp mũi đó là phẫu thuật nội soi mũi xoang và phẫu thuật nội soi mở các xoang. Khi các polyp rất lớn, nhiều và gây tắc nghẽn xoang nghiêm trọng, bác sĩ sẽ thường chỉ định phẫu thuật qua nội soi mũi dưới tác dụng của thuốc gây mê. Trong trường hợp polyp gây tắc nghẽn các xoang cạnh mũi, có thể chỉ định nội soi mở các xoang hàm, xoang sàng, xoang trán, xoang bướm bằng phương pháp nội soi qua hốc mũi.
Có thể chảy máu trong vài ngày sau khi phẫu thuật. Bệnh nhân cần được ổn định huyết động, nếu chảy máu dai dẳng và tái phát không thể kiểm soát thì cần phẫu thuật thắt động mạch hoặc thuyên tắc nội mạch.
Với bệnh nhân viêm mũi dị ứng gây polyp mũi, quá phát cuốn mũi hay làm trầm trọng thêm tình trạng lệch vách ngăn, việc phẫu thuật có những ưu điểm đáng kể trong điều trị, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ.
Ưu điểm lớn nhất của các phương pháp phẫu thuật polyp mũi, phì đại cuốn mũi, chỉnh lệch vách ngăn hay nội soi mũi xoang cho bệnh nhân viêm mũi dị ứng đó là nhanh chóng chấm dứt triệu chứng bệnh, cải thiện tình trạng nghẹt mũi, đau nhức xoang, cải thiện chất lượng cuộc sống và sức khỏe.
Các phương pháp phẫu thuật trên chỉ được chỉ định khi bệnh nhân không đáp ứng hoặc đáp ứng rất ít với các loại thuốc điều trị, trong khi triệu chứng bệnh đã và đang gây ảnh hưởng lớn tới sức khỏe.
Có thể xuất hiện những biến chứng khi mổ bao gồm:
Bệnh nhân được gây mê nên sẽ không cảm thấy đau trong quá trình mổ. Sau khi mổ sẽ có thể cảm thấy đau. Tuy nhiên bác sĩ sẽ kê thuốc giảm đau nhằm giúp bệnh nhân thấy dễ chịu hơn trong quá trình hồi phục sau mổ.
Thông thường mất từ 7-10 ngày để bệnh nhân phẫu thuật polyp mũi, mổ lệch vách ngăn mũi, mổ cắt cuốn mũi dưới và phẫu thuật nội soi mũi xoang có thể hồi phục. Bệnh nhân nên tránh vận động nặng hay bơi, lặn… trong khoảng 3-4 tuần sau mổ để vết thương hồi phục hoàn toàn.
Sau khi phẫu thuật polyp mũi, quá phát cuốn mũi, lệch vách ngăn mũi hay nội soi xoang mũi, để tránh tái phát, bệnh nhân nên:
Không. Bệnh viêm mũi dị ứng gây ra do những tác nhân bên ngoài môi trường như phấn hoa, lông thú cưng… Việc phẫu thuật chỉ có thể điều trị các biến chứng của bệnh viêm mũi dị ứng như polyp mũi, phì đại cuốn mũi… không thể điều trị hoàn toàn bệnh viêm mũi dị ứng. Các biện pháp điều trị viêm mũi dị ứng khác như uống thuốc hay liệu pháp giải miễn dịch cũng chỉ có thể làm giảm triệu chứng bệnh.
Khoa Tai Mũi Họng Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong những đơn vị uy tín trong phẫu thuật các biến chứng ở người bệnh viêm mũi dị ứng như phẫu thuật polyp mũi, mổ nội soi mũi xoang, phẫu thuật quá phát cuốn mũi… Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, cùng với hệ thống máy móc, trang thiết bị y tế hiện đại, đây là địa chỉ uy tín để người bệnh viêm mũi dị ứng thăm khám và điều trị.
Để đặt lịch khám, tư vấn và thực hiện phẫu thuật các biến chứng viêm mũi dị ứng tại Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viêm mũi dị ứng thực chất KHÔNG thể điều trị bằng phẫu thuật mà chỉ điều trị bằng các phương pháp nội khoa. Việc phẫu thuật viêm mũi dị ứng chỉ được chỉ định đối với các trường hợp xuất hiện biến chứng nặng hoặc có tổn thương ở mũi và không đáp ứng khi điều trị nội khoa như polyp mũi, quá phát cuốn mũi, viêm xoang… Bệnh nhân cần tới các cơ sở chuyên khoa để được thăm khám và chẩn đoán kỹ lưỡng trước khi tiến hành phẫu thuật các biến chứng viêm mũi dị ứng.
