Phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng: Ưu điểm, chỉ định và quy trình

Điều trị vô sinh hiếm muộn cho những trường hợp suy buồng trứng luôn là thách thức của y học vì áp lực về chất lượng trứng được lấy ra, tỷ lệ thành công sau chuyển phôi và thời gian điều trị. Bởi vì càng kéo dài thời gian, dự trữ buồng trứng càng ít đi, khả năng “cạn trứng” phải xin trứng là rất cao. Tại IVF Tâm Anh đã có hàng trăm phụ nữ có AMH thấp áp dụng phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng Mild Stimulation thành công đón con yêu “chính chủ” về nhà.

Phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng là gì?

Nhóm đồng thuận của Hiệp hội Quốc tế về các Phương pháp tiếp cận nhẹ trong Hỗ trợ sinh sản (ISMAAR) đã đề xuất kích thích nhẹ buồng trứng (Mild Stimulation) là thuật ngữ chung được dùng đối với các phác đồ kích thích buồng trứng dành cho IVF với mục tiêu nằm trong khoảng 2-7 noãn; trong khi đó phác đồ kích thích buồng trứng bình thường được sử dụng khi mục tiêu là thu được 8 trứng trở lên.

Phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ khác gì so với bình thường?

Tương tự phác đồ kích thích buồng trứng truyền thống, mục đích của phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng là làm cho nang trứng phát triển để thu được nhiều nang trứng hơn trong chu kỳ, tiến hành chọc hút trứng và tạo phôi, tăng khả năng có thai khi điều trị hiếm muộn

Sự khác biệt lớn nhất giữa hai phác đồ này là việc sử dụng liều lượng thuốc kích thích buồng trứng thấp hơn bình thường, giúp mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân, đặc biệt đối với nhóm bệnh nhân có dự trữ buồng trứng thấp hoặc tiền sử đáp ứng kích thích buồng trứng kém cần kích thích nhiều chu kỳ để gom trứng, tạo phôi từ noãn tự thân. (1)

Chỉ định phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng khi nào?

Bác sĩ Hiếu cho biết phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng được nghiên cứu phù hợp với từng cá thể, sử dụng ít thuốc, liều lượng thấp. Tuy nhiên hai nhóm người bệnh ưu tiên sử dụng phương pháp này gồm:

1. Nhóm bệnh nhân đáp ứng kém hoặc nguy cơ đáp ứng kém với các thuốc kích thích buồng trứng. Ở nhóm này, bác sĩ sẽ lên chiến lược kích thích nhiều chu kỳ, gom noãn và tạo phôi khi thu nhặt đủ số lượng noãn cần thiết.
2. Nhóm bệnh nhân có nguy cơ quá kích buồng trứng, bao gồm phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang, dưới 35 tuổi, nhẹ cân (chỉ số khối cơ thể BMI < 18), nồng độ estradiol (estrogen) trong cơ thể cao hoặc tăng đột biến trước khi tiêm thuốc hoặc có tiền sử quá kích buồng trứng.

Ưu và nhược điểm của phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng

Phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng được chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân vô sinh trong hành trình “tìm con” như:

Bệnh nhân áp dụng phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng thường sử dụng ít liều thuốc và mũi tiêm hơn, đồng thời tổng số ngày kích thích buồng trứng ít hơn phác đồ bình thường. Điều này giúp bệnh nhân tiết kiệm chi phí hơn, giảm bớt sự căng thẳng và khó chịu cho người bệnh trong thời gian kích thích buồng trứng.

Sử dụng phác đồ kích thích nhẹ có thể rút ngắn thời gian điều trị, bệnh nhân làm ít xét nghiệm hơn cũng như giảm thời gian đi lại trung tâm hỗ trợ sinh sản. Điều này giúp bệnh nhân thoải mái hơn nhờ có nhiều thời gian nghỉ ngơi.

Hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS) là biến chứng nghiêm trọng khi kích thích buồng trứng, thường xảy ra do hàm lượng hormone tăng cao sau tiêm kích trứng trong thụ tinh ống nghiệm. Tất cả các phác đồ kích thích buồng trứng đều gây kích thích vượt mức sinh lý, nhưng phần lớn các trường hợp có thể tự phục hồi mà không để lại di chứng. Tuy nhiên, khoảng 0.2-2% trường hợp có nguy cơ biến chứng nặng, thậm chí tử vong. (2)

Để giảm nguy cơ này, đặc biệt ở nhóm phụ nữ nguy cơ cao, các bác sĩ áp dụng phác đồ kích thích nhẹ với liều thuốc thấp. Phương pháp này đảm bảo an toàn sức khỏe, giảm nguy cơ OHSS và hiệu quả tương đương với phác đồ thông thường.

Với phác đồ gom & trữ noãn (trứng) số lượng ít, bệnh nhân sẽ được thực hiện kích thích buồng trứng nhẹ hoặc kích thích buồng trứng tối thiểu nhiều chu kỳ để tối ưu số lượng trứng thu được, sau đó trữ lại với mục đích bảo tồn sinh sản trong tương lai hoặc tiến hành thụ tinh với tinh trùng, tạo thành phôi để điều trị hiếm muộn.

Mặc dù phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng có nhiều ưu điểm vượt trội nhưng phương pháp này vẫn còn một số nhược điểm như: số lượng noãn thu về sẽ ít hơn, có thể ảnh hưởng đến tâm lý chị em. Phác đồ này có thể không phù hợp với bệnh nhân ung thư do mục tiêu ở nhóm người bệnh này là lấy càng nhiều trứng càng tốt để tạo phôi và trữ đông, bảo tồn khả năng sinh sản.

Cần chuẩn bị gì khi điều trị bằng phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng?

Tùy vào từng bệnh nhân, bác sĩ sẽ cân nhắc lựa chọn phác đồ phù hợp nhằm tối ưu hóa hiệu quả điều trị và đảm bảo an toàn sức khỏe. Hiện nay, tỷ lệ hiếm muộn nữ chiếm khoảng 40%, hiếm muộn nam chiếm khoảng 40% và 20% các trường hợp còn lại là nguyên nhân xuất phát từ hai phía hoặc không rõ nguyên nhân. Chính vì vậy, trước khi áp dụng các phương pháp hỗ trợ sinh sản, việc thăm khám và xét nghiệm đối với cả nam giới và nữ giới là điều bắt buộc.

Với người vợ sẽ được làm một số xét nghiệm cơ bản như: xét nghiệm AMH, Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi, Xét nghiệm chức năng tuyến giáp (TSH, FT4, anti-TPO), Xét nghiệm nội tiết FSH, LH, E2, P4, Xét nghiệm các bệnh lý lây truyền qua đường tình dục, Xét nghiệm sàng lọc ung thư cổ tử cung & ung thư vú và các siêu âm cần thiết.

Với người chồng cũng sẽ được làm một số xét nghiệm cơ bản như: Xét nghiệm tinh dịch đồ, Xét nghiệm các bệnh lý lây truyền qua đường tình dục, Xét nghiệm nội tiết ở nam giới… và siêu âm như siêu âm bìu-tinh hoàn, siêu âm bụng, siêu âm qua trực tràng… nếu có chỉnh định.

Bên cạnh đó, vợ chồng nên chuẩn bị thể chất tốt bằng cách duy trì cân nặng phù hợp, tuân theo chế độ ăn uống cân bằng để đảm bảo hấp thụ tốt các dưỡng chất quan trọng; không hút thuốc lá, uống rượu bia, sử dụng chất kích thích; Kiểm soát căng thẳng, sinh hoạt điều độ và đảm bảo ngủ đủ giấc để giúp tinh thần thoải mái hơn.

Quy trình kích thích nhẹ buồng trứng như thế nào?

Quy trình kích thích nhẹ buồng trứng không khác biệt nhiều so với kích thích buồng trứng thông thường. Quá trình này diễn ra như sau:

Sau quá trình thăm khám và kiểm tra lâm sàng, bệnh nhân đủ điều kiện áp dụng phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng sẽ được bác sĩ hẹn ngày bắt đầu kích thích buồng trứng. Phác đồ bắt đầu áp dụng từ ngày 2-3 chu kỳ kinh nguyệt. Loại thuốc, liều lượng thuốc và thời điểm dùng thuốc sẽ được bác sĩ hướng dẫn chi tiết.

Tùy thuộc vào thể trạng bệnh nhân, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc kích thích buồng trứng bằng đường uống, đường tiêm hoặc cả hai. Sự phát triển của các nang noãn được theo dõi bằng siêu âm và xét nghiệm máu định lượng nội tiết.

Khi có nang noãn ≥ 17mm, bác sĩ sẽ chỉ định mũi tiêm kích thích trưởng thành noãn sau cùng. Đây là mũi thuốc quan trọng, bắt buộc sử dụng theo đúng ngày, đúng giờ mà bác sĩ đã hướng dẫn để đảm bảo việc thu nhận noãn tối ưu sau đó. Khoảng 34 – 38 giờ sau mũi tiêm kích thích trưởng thành noãn sau cùng, người vợ được tiến hành thủ thuật chọc hút noãn có gây mê.

Noãn thu được đạt yêu cầu sẽ được thụ tinh với tinh trùng của người chồng để tạo phôi. Phôi sẽ được nuôi trong các tủ nuôi cấy phôi chuyên dụng trong vòng 3-5 ngày. Sau khi đánh giá và phân loại, bác sĩ sẽ chuyển phôi chất lượng tốt vào buồng tử cung của người vợ.

Lưu ý: Quá trình kích thích buồng trứng phải được bác sĩ chuyên khoa theo dõi và chỉ định, người bệnh cần tái khám theo đúng lịch hẹn. Bác sĩ Nguyễn Phúc Hiếu nhấn mạnh chị em tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng và thời gian dùng thuốc, gây ảnh hưởng đến sự phát triển của noãn.

Khả năng thành công IVF với phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng cao không?

Hiện nay chưa có thống kê chính xác về tỷ lệ IVF thành công đối với phụ nữ áp dụng phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng. Tuy nhiên nhiều báo cáo cho thấy phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng có tỷ lệ thành công tương đương với phác đồ kích thích buồng trứng chuẩn. Vì vậy, phác đồ kích thích nhẹ mở ra nhiều cơ hội có con thành công cho bệnh nhân có dự trữ buồng trứng thấp.

Bàn về vấn đề tỷ lệ thành công của phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ, TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh cho biết “thực tế với những trường hợp đáp ứng kém với thuốc kích trứng, amh thấp thì dù tăng gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi liều lượng thuốc kích thích buồng trứng thì số nang noãn trưởng thành đủ tiêu chuẩn để chọc hút cũng không thay đổi.

Bên cạnh đó, những tác động tiêu cực đối với cơ thể người phụ nữ là khá lớn. Họ dễ dàng gặp phải các tác dụng phụ của thuốc kích trứng gây mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn, thậm chí suy buồng trứng sau đó. Nếu bị suy buồng trứng, bệnh nhân sẽ mãn kinh sớm, gặp nhiều vấn đề về sức khỏe, đặc biệt là trục trặc về tâm sinh lý.

Một số trường hợp AMH thấp chạm đáy, bác sĩ sẽ khuyên nên xin trứng. Tuy nhiên, với phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng được xem là “cứu cánh” cho những phụ nữ ít trứng, thậm chí hết trứng.

Giải pháp cho người thất bại với kích thích buồng trứng nhẹ là gì?

Trong trường hợp phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng thất bại, bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ về nguyên nhân dẫn đến buồng trứng đáp ứng thấp với phác đồ điều trị, đồng thời đưa ra phương án điều chỉnh phù hợp. Khoảng ngày 2 chu kỳ kinh, phác đồ kích thích buồng trứng có thể bắt đầu lại.

Nguyên nhân kích thích buồng trứng nhẹ thất bại cũng có thể do người bệnh không đáp ứng với các loại thuốc kích thích buồng trứng. Đối với trường hợp này, bệnh nhân nên trao đổi và tái khám để bác sĩ đánh giá khả năng đáp ứng thuốc, có kế hoạch thay đổi thuốc để tăng khả năng gom được nhiều noãn chất lượng.

Bệnh nhân có thể thực hiện các xét nghiệm nội tiết tố, siêu âm hoặc các chẩn đoán khác nhằm xác định các vấn đề tiềm ẩn dẫn đến quá trình kích thích buồng trứng nhẹ thất bại.

Quan trọng nhất, chị em nên tìm kiếm sự hỗ trợ tinh thần từ gia đình, bạn bè, kiểm soát tốt cảm xúc để sớm vượt qua căng thẳng, lo âu trong quá trình điều trị. Duy trì tinh thần thoải mái, chế độ sinh hoạt điều độ là một trong những cách giúp tối ưu hóa số lượng và chất lượng trứng, tăng cơ hội làm IVF thành công.

Liên hệ Tâm Anh để được hiểu hơn về phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ

Không phải mọi trường hợp đều có thể áp dụng phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ. Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến quyết định áp dụng phác đồ này sẽ phụ thuộc vào thể trạng sức khỏe, tuổi tác, dự trữ buồng trứng, tiền sử kích thích buồng trứng của người bệnh để bác sĩ lựa chọn khác đồ phù hợp.

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ là chỉ định đầu tay dành cho trường hợp suy giảm buồng trứng nặng, đáp ứng kém với các loại thuốc kích thích buồng trứng, nhóm nguy cơ cao quá kích buồng trứng…

Phương pháp điều trị này mang lại hiệu quả tích cực, góp phần tăng khả năng “đậu thai” ở những trường hợp phụ nữ cạn kiệt buồng trứng, AMH cực thấp. Bên cạnh ưu thế “thiết kế” phác đồ điều trị cá nhân hoá, IVF Tâm Anh còn nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ hệ thống phòng labo hiện đại, siêu sạch chuẩn ISO 5, đội ngũ y bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm trong điều trị vô sinh nam – nữ mang đến nhiều chiến lược điều trị phù hợp trên từng cặp đôi.

Để đặt lịch thăm khám và tư vấn phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng cho vợ chồng vô sinh, quý khách hàng vui lòng liên hệ:

Phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng nổi lên như một giải pháp thay thế cho IVF thông thường nhờ ưu điểm thân thiện với bệnh nhân hơn, ít tốn kém hơn và cho kết quả tương đương phác đồ kích thích chuẩn. Chị em nên thăm khám và trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản để được tư vấn quy trình điều trị hiếm muộn cá thể hoá, tối đa cơ hội mang thai thành công.