Mổ nội soi sỏi mật là một trong những phương pháp điều trị các bệnh lý liên quan đến sỏi túi mật hoặc sỏi đường mật. Vậy, so với mổ hở thông thường thì phẫu thuật nội soi sỏi mật có những ưu điểm và hạn chế gì? Hãy cùng Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tìm hiểu chi tiết trong nội dung dưới đây.
Mổ nội soi sỏi mật là phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn sử dụng camera và dụng cụ chuyên dụng đưa qua các vết rạch nhỏ để cắt túi mật hoặc lấy sỏi trong đường mật. Kỹ thuật này giúp giảm đau sau mổ, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Nội soi lấy sỏi mật là phương pháp phẫu thuật hiện đại được thực hiện bởi bác sĩ Ngoại Tiêu hóa – Gan, mật, tụy. Bác sĩ thực hiện bằng cách đưa ống nội soi có gắn camera và các dụng cụ chuyên dụng vào cơ thể thông qua vết rạch nhỏ trên thành bụng và thực hiện các thao tác phẫu thuật. Phương pháp phẫu thuật này có mức độ xâm lấn tối thiểu nhưng vẫn đảm bảo tối ưu hiệu quả quan sát, bóc tách, lấy sỏi hoặc cắt bỏ túi mật (nếu cần).
So với mổ hở, mổ nội soi sỏi mật giúp hạn chế xâm lấn, ít gây đau, giảm nguy cơ nhiễm trùng và rút ngắn đáng kể thời gian nằm viện. Nếu phẫu thuật mở cần đường mổ dài từ 10 – 15 cm thì phẫu thuật nội soi có kích thước nhỏ ≤ 1 cm với hiệu quả điều trị vượt trội, đảm bảo tính thẩm mỹ cao.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp người bệnh nào cũng có thể áp dụng mổ nội soi. Phác đồ điều trị bệnh sỏi mật cụ thể cần được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa sau khi đánh giá kỹ lưỡng dựa trên tình trạng bệnh, vị trí sỏi và sức khỏe tổng thể của người bệnh.
Dưới đây là những ưu điểm vượt trội và một số hạn chế của phương pháp phẫu thuật nội soi sỏi mật:
Mổ nội soi sỏi mật mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho người bệnh như:
Bất cứ phương pháp điều trị nào cũng có mặt hạn chế nhất định. Theo đó, phẫu thuật sỏi mật bằng phương pháp nội soi cũng được cân nhắc sử dụng trong một số trường hợp sau:
Do đó, người bệnh cần trao đổi chi tiết với bác sĩ về các vấn đề này trước khi phẫu thuật nội soi đường tiêu hóa.
Trước khi tiến hành thực hiện phương pháp này, người bệnh cần trải qua quá trình thăm khám tiền mê, thực hiện các xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ như xét nghiệm công thức máu, xét nghiệm chức năng gan mật, siêu âm ổ bụng, chụp CT hoặc chụp MRI đường mật để đánh giá vị trí, kích thước và số lượng sỏi…
Để đảm bảo an toàn, người mắc các bệnh lý nền mạn tính như tim mạch, tiểu đường, rối loạn đông máu… cần thông báo với bác sĩ về tình trạng sức khỏe và thăm khám chuyên sâu để đánh giá mức độ đáp ứng các điều kiện thực hiện phẫu thuật nội soi.
Trước khi thực hiện phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ các yêu cầu của bác sĩ như ngừng sử dụng thuốc điều trị nếu có (đặc biệt là thuốc chống đông máu), nhịn ăn trước khoảng 6-8 giờ, nắm rõ các rủi ro sức khỏe có thể xảy ra, giữ vững tâm lý thoải mái tránh căng thẳng quá mức…
Tại phòng phẫu thuật, người bệnh được bác sĩ gây mê toàn thân, sau đó tạo đường rạch nhỏ trên thành bụng để đưa ống nội soi có gắn camera và dụng cụ chuyên dụng đi vào ổ bụng:
Sau phẫu thuật nội soi sỏi mật, người bệnh được chuyển đến phòng hồi sức để theo dõi dấu hiệu sinh tồn, tình trạng đau và nguy cơ nhiễm trùng. Trong 24 giờ đầu sau phẫu thuật nội soi tiêu hóa, người bệnh sẽ được truyền dịch, giảm đau và một số trường hợp bác sĩ sẽ theo dõi dẫn lưu mật.
Thông thường, sau phẫu thuật nội soi người bệnh có thể uống nước sau 6 giờ và ăn nhẹ từ 12 – 24 giờ và đi lại nhẹ nhàng trong ngày thứ hai. Quá trình hồi sức sau mổ, người bệnh sẽ được đội ngũ y tế theo dõi chi tiết để có thể kiểm soát hiệu quả nguy cơ xảy ra biến chứng nguy hiểm như chảy máu, rò mật hoặc nhiễm trùng vết mổ.
Tại các cơ sở y tế uy tín, mổ sỏi mật qua nội soi được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa Ngoại Tiêu hóa – Gan, mật, tụy giỏi chuyên môn, dày dặn kinh nghiệm. Nguy cơ xảy ra biến chứng do mổ sỏi mật nội soi thường không cao, tuy nhiên cũng như các phương pháp phẫu thuật khác, người bệnh cần tuân theo chỉ định của bác sĩ để tránh những rủi ro dù thấp nhất có thể xảy ra.
Tình trạng này có thể xuất hiện trong vài ngày đầu sau mổ nội soi như nhiễm trùng vết mổ, chảy máu nhẹ hoặc đau vùng bụng trên. Một số trường hợp ít gặp có thể xảy ra tổn thương ống mật chủ hoặc rò mật, đòi hỏi can thiệp y khoa kịp thời.
Ngoài ra, người bệnh cũng có thể rơi vào tình trạng rối loạn tiêu hóa tạm thời, cảm thấy chướng bụng, khó tiêu, tiêu chảy nhẹ… trong thời gian đầu sau phẫu thuật. Theo các bác sĩ, đây là phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể và sẽ ổn định dần sau khi người bệnh hồi phục sức khỏe.
Một số ít trường hợp, biến chứng có thể xảy ra sau vài tháng hoặc vài năm sau khi mổ nội soi sỏi mật như hẹp ống mật do sẹo, sỏi tái phát hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài.
Để phòng ngừa biến chứng, người bệnh nên duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tái khám định kỳ theo lịch hẹn… tuân thủ theo các chỉ định của bác sĩ.
Thời gian lưu trú tại bệnh viện sau mổ nội soi sỏi mật thường không quá dài (khoảng 3 ngày) so với mổ hở là 5- 7 ngày, tùy vào tình trạng sức khỏe của người bệnh và mức độ phức tạp của bệnh. Tuy nhiên, các yếu tố như tuổi cao, bệnh nền (tiểu đường, tim mạch), viêm túi mật hoặc dính ruột cũng có thể kéo dài thời gian nằm viện của người bệnh.
Nhìn chung, sau phẫu thuật nội soi sỏi mật, sức khỏe của người bệnh thường được hồi phục nhanh, ít đau đớn và có thể trở lại sinh hoạt bình thường sau khoảng 2 – 4 tuần tùy thể trạng.
Chăm sóc đúng cách sau mổ nội soi sỏi mật đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh hồi phục nhanh, giảm biến chứng và phòng ngừa sỏi tái phát.
Trong những ngày đầu sau mổ nội soi tiêu hóa, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn về dinh dưỡng của bác sĩ, đặc biệt cần đảm bảo ăn món dễ tiêu hóa, tránh thực phẩm nhiều dầu mỡ hoặc cay nóng.
Khi hệ tiêu hóa ổn định, người bệnh có thể tăng dần lượng thức ăn, tuy nhiên chế độ dinh dưỡng vẫn cần được kiểm soát nghiêm ngặt lượng chất béo dung nạp vào cơ thể và tránh tiêu thụ rượu bia, chất kích thích, nước uống hoặc thực phẩm công nghiệp.
Chế độ ăn sau mổ sỏi mật nên ưu tiên trong thực phẩm cung cấp chất xơ hòa tan, thực phẩm tươi giàu dinh dưỡng và chia nhỏ bữa ăn dưới sự hướng dẫn của bác sĩ để hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả.
Thời gian hồi phục sau mổ nội soi sỏi mật phụ thuộc vào tuổi, sức khỏe, mức độ tổn thương của mỗi người bệnh, thông thường:
Trong tuần đầu sau phẫu thuật sỏi mật nội soi, người bệnh cần nhiều thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tránh mang vác nặng, gập người hoặc vận động mạnh. Sau khi lành vết mổ, người bệnh có thể tư vấn bác sĩ về các hoạt động thể dục nhẹ nhàng phù hợp như đi bộ, yoga, giúp lưu thông khí huyết và cải thiện tiêu hóa.
Việc tái khám định kỳ theo lịch hẹn giúp bác sĩ khoa Tiêu hóa đánh giá tiến trình hồi phục, kiểm tra chức năng gan mật và kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường trên cơ thể người bệnh như đau bụng kéo dài, sốt hoặc vàng da.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, mổ nội soi sỏi mật là phương pháp điều trị tiên tiến, an toàn và mang lại nhiều lợi ích rõ rệt so với mổ hở truyền thống. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả điều trị sỏi mật tối ưu, nguyên nhân gây bệnh cần được chẩn đoán chính xác và can thiệp điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và theo dõi định kỳ không chỉ giúp người sớm hồi phục sức khỏe mà còn giảm nguy cơ sỏi tái phát an toàn, hiệu quả.
