Hóa trị có rụng tóc không? Truyền hóa trị bao lâu thì rụng tóc?

Hóa trị là phương pháp điều trị quan trọng trong cuộc chiến chống lại ung thư nhưng gây nhiều tác dụng phụ không mong muốn, ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý người bệnh. Vậy hóa trị có rụng tóc không? Truyền hóa trị bao lâu thì rụng tóc? Bài viết dưới, bác sĩ khoa Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp vấn đề liên quan tác dụng phụ trong quá trình hóa trị điều trị ung thư, cụ thể là rụng tóc.

Hóa trị có rụng tóc không?

Có, hóa trị có gây rụng tóc – một trong các tác dụng phụ thường gặp trong quá trình điều trị ung thư. Hóa trị là phương pháp sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư nhưng gây ảnh hưởng đến cả các tế bào khỏe mạnh khác trong cơ thể, trong đó có tế bào nang lông (giúp lông, tóc phát triển) nên gây rụng tóc. Người bệnh nếu cảm thấy lo lắng hoặc sợ vấn đề rụng tóc, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn, giải đáp và hỗ trợ trong quá trình hóa trị.

Truyền thuốc hóa trị bao lâu thì rụng tóc?

Để làm rõ câu hỏi “hóa trị có rụng tóc không?” bác sĩ sẽ giải đáp cả thắc mắc “truyền hóa chất bao lâu thì rụng tóc?”. Tóc thường rụng sau khi hóa trị khoảng 1-2 tuần, có thể rụng dần hoặc thành từng mảng, rõ rệt nhất sau 6 tuần.

Người bệnh có thể thấy tóc rụng ở bất kỳ đâu như: trên gối nằm, trong lược chải đầu, bồn rửa, sàn nhà… Rụng tóc thường diễn ra trong suốt quá trình điều trị và kéo dài đến vài tuần sau khi ngừng hẳn hóa trị. Tóc của người bệnh sẽ mỏng đi hoặc hói hoàn toàn; tình trạng này sẽ khác nhau ở mỗi người bệnh và tùy thuộc vào loại thuốc hóa trị đang sử dụng.

Sau khi kết thúc hóa trị 1-3 tháng, tóc sẽ mọc lại nhưng thời gian có thể khác nhau ở mỗi người. Khi tóc mọc lại, tốc độ tăng trưởng sẽ tương tự như trước khi hóa trị; tóc có thể mọc lại theo nhiều cách khác nhau với hình dáng ban đầu như: xoăn, bạc, gợn sóng, mỏng… (1)

Nguyên nhân tại sao hóa trị bị rụng tóc?

Song với thắc mắc “hóa trị có rụng tóc không?” người bệnh cũng hỏi bác sĩ “tại sao hóa trị bị rụng tóc?”. Cơ chế chung của các loại thuốc hóa trị là tấn công và tiêu diệt các tế bào ung thư có tốc độ phân chia nhanh. Tuy nhiên, những thuốc này ảnh hưởng đến tế bào ung thư và còn tác động đến các tế bào khỏe mạnh có tốc độ tăng trưởng nhanh, bao gồm cả tế bào nang tóc. Dưới đây là một số nguyên nhân có thể giải thích việc gây rụng tóc của thuốc hóa trị, gồm: (2)

• Tác động lên tế bào nang tóc: nang tóc là bộ phận sản sinh ra tóc, có các tế bào phân chia liên tục để duy trì sự phát triển của tóc. Thuốc hóa trị ngăn quá trình phân chia của tế bào nang tóc, làm cho tóc yếu dần và dễ rụng.
• Phá hủy cấu trúc protein của tóc: một số thuốc hóa trị có thể làm tổn thương keratin trong tóc (loại protein giúp hình thành tóc), khiến tóc trở nên dễ rụng.
• Tác dụng phụ toàn thân của hóa trị: thuốc hóa trị có thể gây ra tình trạng viêm nang tóc, làm da đầu trở nên nhạy cảm, dẫn đến rụng tóc. Bên cạnh đó, thuốc hóa trị có thể tác động đến nguồn dinh dưỡng để nuôi nang tóc, khiến tóc không mọc lại trong thời gian điều trị.

Tìm hiểu thêm: Các tác dụng phụ của hóa trị ung thư. 

Có phải lúc nào hóa trị cũng gây rụng tóc không?

Không, không phải lúc nào hóa trị cũng gây rụng tóc, cơ thể mỗi người bệnh sẽ có phản ứng khác nhau. Tình trạng rụng tóc, có thể ít hoặc nhiều, khác nhau ở mỗi người bệnh và tùy vào loại thuốc hóa trị đang sử dụng.

Sau khi kết thúc hóa trị, bao lâu thì tóc mọc lại?

Sau khi kết thúc hóa trị 1-3 tháng, tóc sẽ mọc lại, tuy nhiên thời gian có thể khác nhau ở mỗi người. Khi tóc mọc lại, tốc độ tăng trưởng sẽ tương tự trước khi hóa trị; tóc có thể mọc lại theo nhiều cách khác nhau với hình dáng ban đầu như: xoăn, bạc, gợn sóng, mỏng,… Tóc mới có kết cấu hoặc màu sắc khác, có thể xoăn hơn trước hoặc đổi màu xám cho đến khi tế bào kiểm soát sắc tố trong tóc của bắt đầu hoạt động trở lại.

Bị rụng tóc do thuốc hóa trị điều trị ung thư phải làm sao?

Rụng tóc do hóa trị có thể kiểm soát được một phần bằng cách:

1. Trước khi hóa trị

• Nhẹ nhàng khi chạm vào mái tóc: không tẩy, nhuộm, duỗi hoặc uốn vì có thể làm tóc yếu đi. Khi tóc ướt hãy để khô tự nhiên, tránh thiết bị tạo nhiệt như: máy uốn, sấy tóc. Việc làm chắc khỏe tóc trước khi hóa trị có thể giúp tóc giảm rụng hơn trong quá trình điều trị.
• Sử dụng khăn trùm đầu: người bệnh có thể sử dụng tóc giả, khăn hoặc các vật dụng che đầu.

2. Trong quá trình hóa trị

• Chăm sóc phần tóc còn lại: giữ thói quen chăm sóc tóc trong suốt quá trình điều trị hóa trị. Sử dụng lược mềm và chỉ gội đầu khi cần.
• Cân nhắc việc cạo đầu: một số người bệnh thấy da đầu ngứa, nhạy cảm và kích ứng trong quá trình điều trị. Cạo đầu có thể làm giảm kích ứng da dầu và làm giảm cảm giác “thấy” tóc rụng.
• Bảo vệ da đầu: nếu đầu phải tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc không khí lạnh, hãy bảo vệ da đầu bằng kem chống nắng hoặc khăn trùm đầu; bởi vì da đầu rất nhạy cảm trong quá trình điều trị ung thư. Ngoài ra, người bệnh có thể đội khăn trùm đầu để thoải mái hơn.

3. Sau khi hóa trị

• Chăm sóc tóc nhẹ nhàng: tóc mới mọc thường sẽ khá mỏng manh, dễ hư tổn so với tóc trước hóa trị; đặc biệt khi tiếp xúc với các thiết bị tạo nhiệt hay sản phẩm tạo kiểu tóc. Người bệnh sau hóa trị nên hạn chế nhuộm, duỗi hoặc tẩy tóc mới cho đến khi tóc mọc chắc và khỏe hơn. Việc can thiệp sớm với tóc sau kết thúc hóa trị có thể vô tình làm hỏng tóc và gây kích ứng da đầu.
• Hãy kiên nhẫn: tóc sẽ mọc nhưng chậm và có thể trông không giống như trước ngay lập tức. Ngoài ra, cơ thể cũng cần thời gian để phục hồi tổn thương do quá trình điều trị ung thư gây ra nên người bệnh cần kiên nhẫn, sau một thời gian tóc sẽ mọc lại và chắc khỏe như thuở ban đầu.

Có thể phòng ngừa tình trạng rụng tóc do hóa trị ung thư không?

Hiện, vẫn chưa có cách nào ngừa hoàn toàn tình trạng rụng tóc. Người bệnh có thể kiểm soát và cải thiện bằng cách sử dụng dầu gội, dầu xả dịu nhẹ, bảo vệ đầu, tóc khỏi ánh nắng mặt trời; hạn chế tạo kiểu tóc bằng nhiệt và tránh chải tóc khi ướt.

Câu hỏi thường gặp

1. Có phải tất cả các loại thuốc hóa trị đều gây rụng tóc không?

Không phải tất cả các loại thuốc hóa trị đều gây rụng tóc. Mức độ rụng tóc tùy thuộc vào loại thuốc, liều lượng, thời gian điều trị và cơ địa. Một số loại thuốc có thể gây rụng tóc toàn bộ, một số thuốc khác chỉ làm tóc mỏng đi hoặc không ảnh hưởng đến tóc. Người bệnh hãy trao đổi trước với bác sĩ để tìm hiểu xem đó có phải là tác dụng phụ tiềm ẩn của loại thuốc sẽ dùng không. (3)

2. Có phương pháp giúp tóc mọc lại nhanh hơn sau khi kết thúc hóa trị không?

Sau khi kết thúc hóa trị, tóc của người bệnh sẽ mọc lại, nhưng tốc độ và chất lượng mọc tóc tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Dưới đây là một số cách giúp tóc mọc lại nhanh và khỏe hơn:

• Dinh dưỡng tốt cho tóc: chế độ dinh dưỡng hợp lý, đầy đủ protein như: thịt, trứng, cá, sữa… sẽ giúp tóc mau mọc lại. Đồng thời, người bệnh cần bổ sung thêm một số thực phẩm giàu vitamin D, omega-3, sắt… nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi nang tóc và kích thích mọc tóc. Ngoài ra, việc uống đủ nước mỗi ngày (2l-2,5l) cũng sẽ giúp da đầu ẩm và tóc mau phục hồi.
• Chăm sóc da đầu đúng cách: người bệnh có thể dùng các loại dầu gội dịu nhẹ, không chứa hóa chất mạnh. Thường xuyên massage da đầu nhẹ nhàng để giúp tăng tuần hoàn máu và làm tóc mau mọc lại.
• Sử dụng sản phẩm hỗ trợ mọc tóc: một số sản phẩm hỗ trợ như: dầu bưởi, dầu dừa, minoxidil (rogaine)… có thể giúp mọc tóc nhanh hơn.
• Duy trì chế độ sống lành mạnh, thoải mái: người bệnh hãy giữ tinh thần thoải mái, chế độ vận động phù hợp (yoga, thiền…) để giúp tóc mọc nhanh và khỏe hơn.

3. Hóa trị có thể làm rụng tóc vĩnh viễn không?

Không, hóa trị có thể không làm rụng tóc vĩnh viễn. Hầu hết các trường hợp, rụng tóc do hóa trị chỉ diễn ra tạm thời và tóc sẽ mọc lại sau khi kết thúc điều trị. Tuy nhiên, một số trường hợp hiếm gặp, người bệnh có thể rụng tóc vĩnh viễn. Điều này tùy thuộc vào loại thuốc hóa trị và cơ địa của mỗi người bệnh. Người bệnh cần trao đổi với bác sĩ về những tác dụng phụ phác đồ thuốc hóa trị để được các bác sĩ tư vấn cụ thể và lên kế hoạch điều trị phù hợp. (4)

Người bệnh điều trị hóa trị chữa ung thư nếu lo lắng về các tác dụng phụ của thuốc, thắc mắc các câu hỏi như: hóa trị có rụng tóc không?,  truyền hóa chất bao lâu thì rụng tóc?… hãy trao đổi với bác sĩ Đơn vị Ung Bướu, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 và Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Các bác sĩ tại đây đã có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực điều trị ung thư sẽ giúp người bệnh được tư vấn, giải đáp thắc mắc và hướng dẫn cách chăm sóc, xử trí vấn đề rụng tóc khi hóa trị phù hợp.

Thông qua bài “Hóa trị có rụng tóc không? Truyền thuốc hóa trị bao lâu thì rụng tóc?”, người bệnh hiểu rõ về tác dụng phụ này trong quá trình điều trị, bao gồm cả khả năng tóc mọc trở lại và cách chăm sóc tóc. Việc ăn uống đầy đủ đủ dưỡng chất, uống nhiều nước, tập vận động (yoga, thiền hoặc các hoạt động thư giãn),… sẽ giúp bổ sung đủ chất, làm giảm stress, góp phần giảm rụng sau hóa trị. Nếu người bệnh có bất thường về tóc trong quá trình hóa trị hãy hỏi ý kiến bác sĩ để được tư vấn kịp thời.