Đau đầu nhũ hoa khi chạm vào là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ và một số ít nam giới, có thể xuất hiện thoáng qua hoặc kéo dài tùy từng nguyên nhân. Do đây là vùng da thần kinh rất nhạy cảm, nên chỉ cần sự thay đổi nội tiết, ma sát từ trang phục hoặc những bệnh lý viêm nhiễm cũng đủ gây ra cảm giác đau rát, căng tức hoặc châm chích khó chịu. Vậy làm sao để cải thiện và phòng ngừa tình trạng này? Hãy cùng giải đáp chi tiết qua bài viết dưới đây.
Không cần lo lắng tình trạng đau đầu nhũ hoa khi chạm vào vì đây là biểu hiện khá phổ biến ở phụ nữ và thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đa số trường hợp, đây chỉ là phản ứng bình thường của cơ thể trước sự thay đổi nội tiết tố, đặc biệt trong giai đoạn trước kỳ kinh, khi đang rụng trứng hoặc thời kỳ đầu mang thai. Sự dao động hormone khiến mô tuyến vú trở nên nhạy cảm hơn, dẫn đến đau khi tiếp xúc.
Ngoài ra, các yếu tố cơ học như ma sát từ áo ngực quá chật, chất liệu cứng hoặc vận động mạnh cũng có thể gây kích ứng tạm thời dẫn đến đau đầu núm vú.
Tuy vậy, không phải mọi trường hợp đau nhũ hoa đều lành tính. Nếu cơn đau đi kèm biểu hiện sưng nóng, đỏ, sốt, vùng da nhũ hoa nứt nẻ hoặc đau kéo dài, xuất hiện kèm khối u cứng trong mô vú, chảy dịch bất thường từ đầu vú, thay đổi cấu trúc da,… là những dấu hiệu cảnh báo quan trọng cần được theo dõi. Đây có thể liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng cần được thăm khám và điều trị kịp thời.
Thông thường, đau nhũ hoa có thể là phản ứng sinh lý lành tính, nhưng đôi khi cũng là dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe ở vú hoặc nội tiết. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến gây nên tình trạng này: (1)
Trong những tuần đầu thai kỳ, hormone estrogen và progesterone tăng mạnh làm mô tuyến vú phát triển nhanh, tăng tưới máu và trở nên nhạy cảm hơn. Chính sự thay đổi này khiến đầu ti dễ đau khi chạm vào, kèm theo cảm giác căng tức hoặc thâm quầng quầng vú.
Áo ngực quá chật, chất liệu thô cứng hoặc vận động mạnh (nhất là khi chạy bộ, tập gym) có thể gây ma sát liên tục lên núm vú. Tình trạng này dẫn đến kích ứng với biểu hiện khô rát, đỏ, nứt nẻ hoặc thậm chí chảy máu nhẹ.
Nhiễm trùng mô vú hoặc vùng quầng – đầu vú có thể gây sưng, nóng, đỏ và đau rõ rệt khi chạm vào. Một số bệnh lý thường gặp gồm:
Ở thời điểm rụng trứng, nồng độ estrogen đạt đỉnh, sau đó progesterone bắt đầu tăng lên. Sự thay đổi đột ngột của hormone làm mô tuyến vú giữ nước nhiều hơn, dẫn đến cảm giác căng tức và tăng nhạy cảm ở đầu nhũ hoa. Nhiều phụ nữ nhận thấy đầu nhũ hoa đau khi chạm vào, giống như trước kỳ kinh nhưng ở mức độ nhẹ hơn và chỉ kéo dài 1-2 ngày.
Tìm hiểu thêm: Các nốt nhỏ xung quanh nhũ hoa là gì?
Trong các giai đoạn như dậy thì, tiền kinh nguyệt, tiền mãn kinh hoặc khi sử dụng thuốc tránh thai, sự biến thiên hormone có thể làm mô vú nhạy cảm hơn bình thường. Estrogen và progesterone ảnh hưởng trực tiếp đến mô tuyến vú gây phù nề nhẹ, tăng mật độ mô và tăng kích thích thụ thể thần kinh ở đầu nhũ hoa. Do đó, chỉ một va chạm nhỏ cũng gây cảm giác đau hoặc khó chịu.
Đau đầu nhũ hoa khi cho bú thường do kỹ thuật ngậm bắt vú chưa đúng, làm bé kéo căng hoặc ma sát trực tiếp lên đầu vú thay vì lên cả quầng vú. Bên cạnh đó, máy hút sữa không phù hợp, miếng lót sữa gây ẩm lâu hoặc cặn sữa tích tụ cũng dễ gây nứt đầu vú, tắc tia hoặc viêm tuyến vú. Khi vùng da bị tổn thương việc chạm vào càng làm đau rát và có thể kèm chảy dịch.
Trong quan hệ tình dục, đầu nhũ hoa thường được kích thích mạnh do ma sát. Những tác động này có thể làm tổn thương các sợi thần kinh và mô mềm ở đầu nhũ hoa, dẫn đến đau hoặc rát sau đó. Nếu kích thích quá mạnh hoặc kéo dài, bạn có thể gặp sưng nhẹ, đỏ hoặc tăng nhạy cảm kéo dài vài giờ đến vài ngày.
Dị ứng các sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với vùng vú như nước giặt, sữa tắm, dầu gội, lotion, nước hoa hoặc chất liệu vải có thể gây viêm da tiếp xúc. Phản ứng dị ứng làm da đầu nhũ hoa đỏ, ngứa, nóng rát và tăng nhạy cảm khi chạm vào. Ở một số người, dị ứng còn kèm theo nổi mẩn nhỏ hoặc nứt nẻ khiến cơn đau trở nên rõ rệt hơn ngay khi chạm nhẹ.
Các bệnh lý da liễu như eczema, viêm da cơ địa hoặc viêm da tiếp xúc kích ứng có thể xuất hiện tại đầu nhũ hoa. Da vùng này vốn mỏng và nhạy cảm, nên khi bị viêm sẽ nhanh chóng trở nên rát, ngứa kèm đau khi chạm vào. Một số trường hợp có thể xuất hiện vảy khô, bong tróc hoặc rỉ dịch khiến người bệnh dễ nhầm với nhiễm trùng.
Mặc dù đa số trường hợp đau nhũ hoa không liên quan đến ung thư, nhưng một số ít trường hợp, bệnh lý này có thể gây cảm giác đau âm ỉ hoặc đau nhói khi chạm vào vùng ngực. Khi khối u phát triển trong mô vú, áp lực nội mô tăng lên khiến khu vực xung quanh trở nên nhạy cảm.
Do đó, nếu cơn đau đầu ngực đi kèm các dấu hiệu bất thường như xuất hiện khối cứng, thay đổi da vú hoặc chảy dịch bất thường người bệnh cần thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây đau.
Paget của vú là một dạng ung thư hiếm gặp ảnh hưởng trực tiếp đến vùng núm – quầng vú. Bệnh thường có biểu hiện như viêm da kéo dài: đỏ, bong vảy, đau rát, tiết dịch hoặc đầu vú bị tụt vào trong. Sự thâm nhiễm của tế bào ung thư vào biểu bì làm vùng đầu nhũ hoa cực kỳ nhạy cảm, vì vậy chỉ cần chạm nhẹ cũng gây đau hoặc buốt.
Một số yếu tố sinh hoạt và thói quen hàng ngày cũng có thể góp phần gây đau đầu nhũ hoa, chẳng hạn như mặc áo ngực quá chật, tập luyện cường độ cao, xỏ khuyên đầu vú, hút thuốc làm rối loạn nội tiết, căng thẳng kéo dài hoặc da quá khô,… Những yếu tố này khiến vùng đầu nhũ hoa dễ bị kích ứng và tăng nhạy cảm khi chạm vào.
Mỗi người có thể cảm nhận cơn đau theo cách khác nhau từ râm ran, châm chích đến đau buốt sâu trong mô vú. Việc hiểu rõ các dấu hiệu đặc trưng giúp phân biệt biểu hiện đau sinh lý lành tính với những vấn đề tiềm ẩn cần được theo dõi. Sau đây là các triệu chứng thường gặp:
Khi xuất hiện đau đầu nhũ hoa khi chạm vào, việc xử trí không chỉ dừng lại ở giảm đau tạm thời mà cần theo dõi sát các dấu hiệu đi kèm để xác định nguyên nhân và ngăn ngừa tái phát. Sau đây là một số cách giúp cải thiện tình trạng này:
Việc xử trí đau nhũ hoa cần dựa trên nguyên nhân và kết hợp theo dõi sát các biểu hiện bất thường. Người bệnh có thể sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn như acetaminophen hoặc ibuprofen để giảm khó chịu do thay đổi nội tiết trong chu kỳ kinh. Nếu nghi ngờ nhiễm trùng, cần thăm khám sớm để được điều trị bằng kháng sinh phù hợp, tránh tiến triển thành áp-xe.
Một số biện pháp đơn giản tại nhà giúp làm dịu cơn đau như: che phủ đầu vú bằng băng gạc khi vận động để giảm ma sát hoặc thoa lớp mỏng mỡ petroleum nhằm hạn chế tình trạng trầy xước, kích ứng. Người bệnh cũng nên chú ý quan sát sự thay đổi của da vùng quầng vú – nhũ hoa, mức độ đau, đỏ, tiết dịch bất thường… để kịp thời báo với bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên.
Đối với phụ nữ đang cho con bú, đau nhũ hoa thường liên quan đến kỹ thuật bé bú không đúng hoặc phễu hút sữa không phù hợp. Việc được chuyên viên tư vấn sữa mẹ hỗ trợ chỉnh tư thế bú, ngậm bắt vú đúng cách hoặc điều chỉnh kích cỡ phễu sẽ giúp giảm đau rõ rệt. Có thể sử dụng thêm các loại kem dưỡng nhũ hoa hữu cơ nếu được chuyên gia khuyến cáo.
Trong trường hợp đau do phản ứng dị ứng, kem chống viêm bôi tại chỗ có thể giúp cải thiện, nhưng phụ nữ đang cho bú chỉ nên dùng khi có chỉ định từ bác sĩ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ áp-xe vú, bệnh Paget vú,… bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các can thiệp chuyên sâu như dẫn lưu hoặc phẫu thuật.
Để hạn chế tái phát tình trạng đau nhũ hoa khi bị chạm, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Đau đầu nhũ hoa khi chạm vào thường không nguy hiểm, nhưng nếu để kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như sưng đỏ, tiết dịch hay thay đổi da vùng quầng vú, người bệnh cần thăm khám sớm để được đánh giá chính xác. Việc theo dõi triệu chứng, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và chăm sóc đúng cách sẽ giúp giảm đáng kể tình trạng khó chịu, đồng thời phòng ngừa các bệnh lý tiềm ẩn liên quan đến tuyến vú.
