Đau đầu khi trời lạnh xảy ra khá phổ biến, ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt thường ngày của người bệnh. Vậy vì sao trời lạnh bị đau đầu, có nguy hiểm không? Người bị nhức đầu khi trời lạnh cần làm gì để cải thiện tình trạng?
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi THS.BS Quãng Thành Ngân – Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM
Đau đầu khi trời lạnh là tình trạng đau đầu xảy ra khi thời tiết chuyển lạnh. Hiện có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến hiện tượng trời lạnh bị đau đầu. Cơn đau đầu có thể kéo dài, khiến người bệnh mệt mỏi, làm suy giảm khả năng tập trung, tác động tiêu cực đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống.
Tình trạng nhức đầu khi trời lạnh có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân hay yếu tố nguy cơ, chẳng hạn như:
Khi nhiệt độ môi trường giảm nhanh, cơ thể sẽ phản ứng một cách tự nhiên bằng cách co thắt các mạch máu ngoại biên để tránh xảy ra tình trạng mất nhiệt và giữ ấm cho cơ thể. Quá trình co thắt này có thể tác động trực tiếp đến hệ thống mạch máu tại vùng đầu, kích thích dây thần kinh tam thoa ở mặt. Sự co thắt đột ngột này dẫn đến cảm giác đau nhức, căng thẳng, khó chịu ở vùng đầu.
Nhiệt độ giảm dẫn đến tình trạng tăng tiết chất nhầy để bảo vệ đường hô hấp, khiến xoang bị tắc nghẽn, làm tăng áp lực trong khoang xoang, gây ra tình trạng đau nhức ở trán, hai bên hốc mắt, thậm chí cả đầu. Nếu sự tắc nghẽn kéo dài, tình trạng viêm nhiễm có thể xảy ra, khiến triệu chứng đau đầu diễn ra nặng hơn. Cơn đau đầu do viêm xoang thường diễn ra trầm trọng hơn vào buổi sáng. Người bệnh có thể cảm thấy áp lực, đau ở trán hoặc ở sau mắt và má, đặc biệt là khi cúi người hoặc nằm xuống.
Tình trạng đau đầu khi trời lạnh cũng có thể là do bệnh đau nửa đầu gây ra. Các yếu tố liên quan đến thời tiết lạnh có thể dẫn đến chứng đau nửa đầu như: thời tiết lạnh và khô làm mạch máu co lại, khiến lưu lượng máu đến não giảm gây đau nửa đầu; việc giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể khiến nhịp sinh học của cơ thể bị gián đoạn, làm thay đổi thói quen ngủ, làm tăng khả năng bị đau nửa đầu
Cơ thể bị mất nước trong mùa đông cũng là tác nhân phổ biến gây đau nửa đầu; sự thay đổi áp suất khí quyển thường xuất hiện trong những cơn bão mùa đông (chủ yếu là giảm áp suất khí quyển) có thể khiến nguy cơ bị đau nửa đầu gia tăng; sự biến động nhiệt (đặc biệt là luồng không khí lạnh) có liên quan đến việc gia tăng tỷ lệ đau nửa đầu ở người nhạy cảm với nhiệt độ. (1)
Huyết áp thường cao hơn vào mùa đông, thấp hơn vào mùa hè. Nguyên nhân là do nhiệt độ thấp khiến mạch máu hẹp lại tạm thời để giữ nhiệt. Lúc này cần có nhiều áp lực hơn để đẩy máu qua các động mạch, tĩnh mạch bị hẹp, khiến huyết áp gia tăng, gây đau đầu. Sự thay đổi huyết áp liên quan đến thời tiết xảy ra phổ biến hơn những người từ 65 tuổi trở lên, có tiền sử bị bệnh tim mạch, tăng huyết áp…
Huyết áp tăng cao đột ngột cũng khiến não không nhận đủ máu và lượng oxy cần thiết, gây đau đầu nghiêm trọng kèm theo cảm giác khó chịu, căng thẳng, buồn nôn, chóng mặt, hoa mắt. Ở trường hợp nặng, tăng huyết áp kéo dài có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm hơn, ví dụ như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ não. (2)
Cúm, cảm lạnh và những bệnh đường hô hấp khác xảy ra phổ biến hơn vào mùa đông. Thời điểm này, người dân ở trong nhà thường xuyên hơn, tạo điều kiện thuận lợi để virus lây truyền từ người sang người. Mặt khác, không khí khô và lạnh có thể làm sức đề kháng suy yếu. Vì vậy, nếu một người gặp triệu chứng đau đầu khi trời lạnh, kèm theo tình trạng chảy nước mũi, sốt, chóng mặt… thì có khả năng là đã bị nhiễm virus cúm.
Việc tăng nhiệt độ trong nhà (để sưởi ấm trong thời tiết lạnh) thường khiến không khí trở nên khô hơn, gây mất nước – một tác nhân có thể gây đau đầu. Khi thời tiết lạnh, mỗi người cũng ít có cảm giác khát nước, quên uống nước, dẫn đến việc cung cấp không đủ nước cho cơ thể, dễ dẫn đến thiếu nước làm khởi phát tình trạng trời lạnh đau đầu.
Dù không đổ nhiều mồ hôi trong thời tiết lạnh nhưng cơ thể vẫn cần nước để duy trì những chức năng quan trọng, bao gồm cả sự cung cấp oxy cho các cơ quan (đặc biệt là não). Khi cơ thể bị thiếu nước, máu trở nên đặc hơn, làm giảm khả năng lưu thông oxy đến não, dẫn đến chứng đau đầu kèm theo cảm giác chóng mặt, mệt mỏi, khó tập trung.
Khi trời lạnh bị nhức đầu, mỗi người có thể áp dụng một số cách sau để góp phần cải thiện triệu chứng đau đầu: (3)
Thuốc giảm đau không kê đơn có thể mang đến hiệu quả với chứng nhức đầu khi trời lạnh ở mức độ nhẹ đến trung bình. Với những trường hợp nặng hơn người bệnh cần khám và sử dụng thuốc theo toa do bác sĩ chỉ định.
Lưu ý, theo Hiệp hội Đau đầu Quốc tế, việc dùng thuốc chữa đau đầu nhiều hơn 2 lần/tuần (và kéo dài) sẽ khiến người bệnh có nguy cơ bị đau đầu do lạm dụng thuốc. Điều này khiến chứng đau đầu hoặc đau nửa đầu trở nên nặng hơn, thường xuyên xảy ra hơn theo thời gian. Vì vậy, người bị đau đầu khi trời lạnh nên dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Người bị đau đầu do trời lạnh có thể massage đầu, cổ và vai gáy để giúp tuần hoàn máu lưu thông tốt hơn, tăng cường máu lên não. Người bệnh có thể bấm vào điểm giữa hai lông mày với lực vừa phải, xoa đều thành các vòng tròn nhỏ. Có thể đặt hai ngón trỏ vào góc ngoài của đuôi mắt rồi tiến hành vuốt ngược lên, sau đó đặt hai ngón trỏ lên huyệt thái dương tiếp tục xoa đều thành vòng tròn.
Não có ¾ là nước và khi phát hiện mất nước, não sẽ bắt đầu sản sinh histamine gây đau, khiến cơ thể mệt mỏi, có thể dẫn đến khởi phát cơn đau đầu. Uống đủ nước mỗi ngày góp phần ngăn não sản xuất histamine. Mỗi người nên cố gắng uống tối thiểu 1,5 – 2 lít nước/ngày vào mùa đông, khi thời tiết lạnh. Có thể dùng trà thảo mộc (như trà gừng) hoặc súp, cháo ấm để hỗ trợ cơ thể duy trì lượng nước cần thiết.
Đắp khăn ấm vào đầu hoặc gáy cũng có thể giúp làm giảm tình trạng đau đầu khi trời lạnh. Khi chườm ấm, người bệnh cần chú ý đến nhiệt độ của khăn để tránh làm bỏng da.
Một số cách có thể góp phần giúp mỗi người phòng ngừa tình trạng đau đầu khi trời lạnh, gồm:
Khi cơn đau đầu do trời lạnh trở nên bất thường, ví dụ đau nhiều, liên tục, không giảm dù đã dùng thuốc giảm đau hoặc kèm các triệu chứng khác như chóng mặt, nhìn đôi, tê yếu, mất thăng bằng…, người bệnh cần đi khám sớm.
Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là cơ sở chuyên thăm khám, điều trị hiệu quả nhiều bệnh lý thần kinh, bao gồm cả chứng đau đầu khi trời lạnh. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Thần kinh dày dặn kinh nghiệm, được trang bị nhiều thiết bị, máy móc hiện đại phục vụ tối ưu cho quá trình khám chữa bệnh như máy chụp CT 1975 lát cắt, máy chụp MRI 1,5 – 3 tesla, máy đo điện não đồ… Quy trình khám chữa bệnh diễn ra nhanh chóng, khoa học, áp dụng đầy đủ các chính sách bảo hiểm.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, chứng đau đầu khi trời lạnh có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân. Người bệnh nên đến gặp bác sĩ để kiểm tra và đưa ra hướng xử trí phù hợp, giúp làm giảm triệu chứng hiệu quả. Khi thời tiết lạnh, mỗi người nên chủ động áp dụng các cách có lợi để góp phần ngăn ngừa chứng đau đầu do trời lạnh.
