Tình trạng nóng rát bàn chân là một trong những triệu chứng điển hình của bệnh thần kinh ngoại biên, cũng là một trong những biến chứng nghiêm trọng của bệnh đái tháo đường. Không kiểm soát tốt lượng đường huyết sẽ ảnh hưởng đến dây thần kinh cảm giác ngoại biên nối các chi với tủy sống, gây ra cảm giác nóng rát bàn chân, kèm theo các dấu hiệu như đau nhức, châm chích, tê bì. Bệnh có thể tiến triển từ nhẹ đến nặng theo thời gian nếu không được điều trị kịp thời. Dưới đây là 5 cách chữa nóng rát bàn chân ở người bị tiểu đường hiệu quả.
Người bị tiểu đường dễ mắc các bệnh về chân nếu không kiểm soát tốt lượng đường trong máu. Mức đường huyết cao dễ gây ra các vấn đề như tổn thương dây thần kinh và mạch máu ở bàn chân. Tổn thương thần kinh còn gọi là biến chứng thần kinh ngoại biên ở đái tháo đường, có thể gây tê, ngứa ran, đau hoặc mất cảm giác bàn chân. (1)
Khi dây thần kinh bị tổn thương, người bệnh sẽ rất khó nhận biết nếu bàn chân bị tổn thương, trầy xước hoặc xuất hiện vết thương hở. Vết thương không được khử trùng và chăm sóc đúng cách dễ dẫn đến nhiễm trùng, kết hợp với các mạch máu bị tổn thương làm cho lưu lượng máu đến bàn chân kém, dẫn đến hoại tử.
Hoại tử là tình trạng các mô, cơ và da mất khả năng phục hồi, tái tạo và chết dần. Khi chân bị hoại tử, bác sĩ cần phẫu thuật loại bỏ những phần bị tổn thương nhằm ngăn chặn nhiễm trùng lây lan và giữ lại tính mạng cho người bệnh.
Nóng rát bàn chân ở người tiểu đường (hay hội chứng Grierson – Gopalan) là các triệu chứng khiến bàn chân có cảm giác nóng rát và đau đớn. Bệnh thường phát tác vào ban đêm và có xu hướng dịu đi vào ban ngày. Thông thường cảm giác nóng và đau xuất hiện ở lòng bàn chân, nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến mu bàn chân, mắt cá chân và thậm chí cả cẳng chân. (2)
Nóng rát bàn chân ở người tiểu đường có thể là triệu chứng của nhiều loại bệnh khác nhau, có thể do tổn thương dây thần kinh hoặc do biến chứng thần kinh ngoại biên ở tiểu đường. Người bệnh cần thăm khám với bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường từ sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, nhằm giảm thiểu những biến chứng phức tạp mà bệnh gây ra.
Nguyên nhân chính dẫn đến hội chứng bỏng rát bàn chân có thể do biến chứng thần kinh ngoại biên của tiểu đường gây ra.
Bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2 khi phát triển nặng có thể làm ảnh hưởng đến các dây thần kinh ngoại biên của cơ thể, đặc biệt là các dây thần kinh cảm giác ở bàn chân và cẳng chân. Nếu không được kiểm soát mức đường huyết trong thời gian dài sẽ làm tổn thương các dây thần kinh ngoại biên, đồng thời ảnh hưởng đến việc truyền tín hiệu từ các dây thần kinh và làm xơ vữa thành mạch máu, gây tắc hẹp động mạch.
Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh tiểu đường là bệnh lý thần kinh ngoại biên. Người bị tiểu đường trong thời gian dài và có tiền sử đường huyết cao kéo dài có nhiều nguy cơ mắc bệnh hơn. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra hội chứng bỏng rát bàn chân khi các dây thần kinh cảm giác ngoại biên kết nối tủy sống với các chi bị tổn thương.
Bệnh thần kinh ngoại biên liên quan đến bệnh tiểu đường phát triển dần dần và có thể trầm trọng hơn theo thời gian. Các tình trạng khác có thể gây ra bệnh thần kinh ngoại biên gồm: thuốc hóa trị, một số bệnh di truyền, rối loạn tự miễn dịch (gồm viêm khớp dạng thấp), tiếp xúc với hóa chất độc hại, nhiễm trùng, suy thận, rối loạn sử dụng rượu và mất cân bằng dinh dưỡng (thiếu vitamin B, hội chứng kém hấp thu).
Mang giày không vừa chân hoặc không thay tất thường xuyên có thể là nguyên nhân gây nấm chân. Mồ hôi chân sẽ tạo ra môi trường ẩm ướt, tạo điều kiện cho nấm phát triển và lây lan, dễ gây nhiễm trùng nếu chân có vết thương hở. Tình trạng nhiễm trùng nấm và vi khuẩn của bàn chân cùng với biến chứng thần kinh ngoại biên và mạch máu sẽ làm nặng thêm bệnh bàn chân tiểu đường.
Người tiểu đường thường phát triển các triệu chứng ở chân như:
Dưới đây là hướng dẫn cách chữa nóng rát bàn chân ở người bị tiểu đường đơn giản, dễ thực hiện tại nhà, giúp giảm bớt triệu chứng khó chịu và hỗ trợ cải thiện sức khỏe bàn chân:
Duy trì mức đường huyết mục tiêu ổn định trong ngưỡng an toàn để không làm tổn thương thần kinh. Đây là một trong những yếu tố căn bản khi điều trị nóng rát bàn chân người bị tiểu đường. Cần tích cực phối hợp giữa chế độ dinh dưỡng, cường độ vận động và duy trì sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường để duy trì mức đường huyết ổn định.
Mức đường huyết ổn định lúc đói dưới 7 mmol/l (126 mg/dl), sau khi ăn 2 giờ dưới 10 mmol/l (180 mg/dl) và đạt chỉ số HbA1C (chỉ số đường huyết trung bình trong 3 tháng) dưới 7% là mục tiêu điều trị thông thường cho người bệnh tiểu đường. Chỉ số HbA1C quá cao sẽ tăng nguy cơ xảy ra biến chứng tiểu đường.
Một số giải pháp chăm sóc bàn chân có thể giúp người bệnh giảm nhanh tạm thời nóng rát ở bàn chân của người tiểu đường như:
Tổn thương dây thần kinh dẫn đến hậu quả là người bệnh sẽ mất cảm giác đau đớn và khả năng cảm nhận nhiệt độ. Biến chứng thần kinh do tiểu đường làm người bệnh dễ bị nhiễm trùng ngay cả khi chỉ có những vết xước cực nhỏ. Và việc thiếu máu chứa oxy đến chân cũng làm cho vết thương chậm lành, dễ hoại tử chân.
Vì vậy ngay khi có triệu chứng nóng rát bàn chân, người bệnh cần tự kiểm tra bàn chân hàng ngày để phát hiện sớm các vết trầy xước trên da, vết thương hở, mụn rộp hoặc các vấn đề về chân khác. Nên đến khám bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường để được khám và điều trị sớm, kịp thời.
Thường xuyên tập luyện thể dục giúp cải thiện lưu thông máu, đốt cháy lượng glucose dư thừa và giảm nguy cơ kháng insulin, hỗ trợ kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường.
Nhiều người tiểu đường thường ăn rất ít hoặc kiêng ăn hoàn toàn chất béo (mỡ) và trứng. Thế nhưng chất béo đóng vai trò cấu tạo nên các sợi thần kinh, trong khi đó trứng lại chứa nhiều vitamin nhóm B rất cần thiết cho hoạt động của tế bào thần kinh. Việc kiêng khem quá mức sẽ khiến cơ thể bị thiếu chất và dễ gây biến chứng thần kinh tiểu đường hơn.
Bác sĩ Minh Hiền đến từ Bệnh viện Tâm Anh chia sẽ, nhiều người tiểu đường thường mắc sai lầm trong ăn uống, đó là ăn kiêng quá mức, đặc biệt là kiêng chất béo (mỡ) và trứng. Ngoài ra, người bệnh tiểu đường bị nóng rát bàn chân cũng nên hạn chế rượu bia. Các chất kích thích này cũng là nguyên nhân gây thiếu hụt vitamin nhóm B và làm tổn thương thần kinh tiến triển nhanh.
Dưới đây là những biện pháp người tiểu đường có thể áp dụng để phòng tránh biến chứng bàn chân tiểu đường:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng qua bài viết trên, độc giả đã có thêm thông tin về cách chữa nóng rát bàn chân ở người bị tiểu đường. Khi thấy bàn chân xuất hiện những dấu hiệu bất thường, người tiểu đường nên đến khám bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường để được hướng dẫn chăm sóc sức khỏe và điều trị kịp thời.
