Chấn thương khi chơi cầu lông là chủ đề được rất nhiều người quan tâm bởi đây là dạng chấn thương thể thao phổ biến, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và chức năng vận động. Nếu không được điều trị đúng cách, những tổn thương này có thể kéo dài dai dẳng, thậm chí gây ra những biến chứng nghiêm trọng.
Chơi cầu lông dễ gây ra chấn thương bởi vì môn thể thao này yêu cầu sức mạnh vai – tay – chân, khả năng chạy chỗ, di chuyển để thực hiện những cú đập cầu, phông cầu, bỏ nhỏ hoặc xoay người liên tục. Điều này rất dễ dẫn đến té ngã, va đập hoặc hình thành các tổn thương cơ xương khớp theo thời gian do thường xuyên lặp đi lặp lại một động tác.
Khi chơi cầu lông, bạn nên lưu ý một số vấn đề phổ biến sau đây, thường xảy ra ở các vùng khớp và cơ hoạt động nhiều nhất.
Đây là tình trạng các gân cơ chóp xoay ở khớp vai bị viêm, sưng, và có thể dẫn đến lắng đọng canxi, thậm chí là rách gân nếu không được điều trị kịp thời. Bệnh thường diễn tiến từ từ khi thực hiện liên tục lặp đi lặp lại một động tác có sử dụng lực vai – cánh tay trong thời gian dài, điển hình như chơi cầu lông.
1.2 Rách chóp xoay
Thường đến từ nhiều nguyên nhân, bao gồm: té ngã, sử dụng lực vai quá mạnh, thường xuyên lặp lại một động tác… Những yếu tố này đều có khi chúng ta chơi cầu lông. Đây là giai đoạn tiếp theo nếu viêm gân chóp xoay không được điều trị phù hợp.
Đây là tình trạng xương cánh tay trật ra khỏi ổ chảo xương bả vai do người chơi xoay tay quá mạnh khi đánh cầu. Khớp vai có thể di chuyển theo nhiều hướng nên bạn có thể bị trật về phía trước, phía sau hoặc phía dưới với các triệu chứng thường gặp như đau dữ dội, biến dạng vai, sưng hoặc bầm tím quanh vai, mất khả năng chuyển động khớp vai…
Thường xảy ra khi bạn cầm vợt sai kỹ thuật, chơi cầu lông với tần suất quá dày, thực hiện các động tác chuyển động cổ tay đột ngột, khiến các cơ, gân và dây chằng ở cổ tay bị kéo giãn quá mức. Từ đó gây đau, sưng tấy, giảm phạm vi vận động cổ tay…
Tương tự bong gân, viêm bao gân cổ tay phần lớn đến từ việc liên tục lặp đi lặp lại động tác vung vợt khi chơi cầu lông, lâu dần khiến bao gân bị viêm đau, khó chịu, ảnh hưởng đến chức năng tay.
Khi nhắc đến các chấn thương cổ tay phổ biến thì không thể bỏ qua gãy xương cổ tay. Đây là dạng tổn thương nghiêm trọng, thường gặp khi vận động viên bị té ngã, va đập mạnh vùng cổ tay, khiến xương bị nứt, gãy. Thông thường, gãy xương cổ tay có thể đi kèm tổn thương cấu trúc mô mềm và mạch máu quanh cổ tay, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tay.
Đây là tình trạng khớp hoặc đầu xương bị di lệch ra khỏi vị trí ban đầu khi gặp chấn thương do té ngã, nhảy tiếp đất sai cách… trong quá trình chơi cầu lông. Từ đó gây đau nhức dữ dội, sưng, bầm tím, mất khả năng chịu lực, khó khăn khi di chuyển, cảm giác cổ chân bị biến dạng…
Bệnh liên quan đến tình trạng viêm ở dải mô chạy dọc theo đáy bàn chân, kết nối xương gót chân với các ngón chân. Đây là hiện tượng thường gặp ở người liên tục tham gia các hoạt động gây căng thẳng, áp lực lên cân gan chân như chơi cầu lông.
Đây là một trong những dạng chấn thương thường gặp khi chơi cầu lông. Điều này được cho là khi liên tục chạy chỗ đón cầu, thực hiện các chuyển động xoắn và đột ngột, dây chằng có thể bị căng giãn quá mức, dẫn đến bong gân mắt cá chân.
Gân achilles là gân nối cơ bắp chân với xương gót chân, đóng vai trò giúp di chuyển bàn chân và gót chân. Khi cơ bắp chân co lại, gân achilles sẽ nâng gót chân lên, hỗ trợ chúng ta trong quá trình đi bộ, chạy, nhảy, leo cầu thang, đứng bằng đầu ngón chân…
Khi bạn sử dụng gân achilles quá mức trong quá trình chạy, bật nhảy, thay đổi hướng liên tục trong các trận cầu lông, có thể dẫn đến tổn thương gân achilles, gây đau nhức, sưng tấy vùng gót chân.
4.1 Viêm lồi cầu ngoài (khuỷu tay cầu lông)
Đây là tình trạng ảnh hưởng đến các gân bám phía ngoài khuỷu tay. Tình trạng này có thể đến từ đặc trưng của môn thể thao cầu lông là liên tục thực hiện động tác vặn, xoay khuỷu tay khi đánh cầu. Triệu chứng thường gặp của viêm lồi cầu ngoài là đau khuỷu tay, yếu tay, khó cầm nắm đồ vật…
Thường xảy ra khi một người uốn cong cổ tay về hướng bàn tay quá mức, gây tổn thương, đau nhức dọc từ mặt trong khuỷu tay đến cổ tay phía ngón út. Viêm lồi cầu trong thường gặp ở những người chơi golf, bóng chày và cả cầu lông.
Viêm gân bánh chè phổ biến ở những môn thể thao yêu cầu sự di chuyển, bật nhảy nhiều như bóng rổ, bóng chuyền hay thậm chí là cầu lông. Tình trạng này khiến người bệnh xuất hiện cảm giác đau nhức đầu gối khi bắt đầu các hoạt động thể chất hay ngay sau khi vận động cường độ cao. Theo thời gian, cơn đau trở nên trầm trọng hơn, ảnh hưởng đến khả năng lên/xuống cầu thang, ngồi xổm, đứng lên ngồi xuống…
Sụn chêm là phần nằm giữa xương chày và xương đùi, đóng vai trò giảm xóc cho đầu gối. Cấu trúc này có thể tổn thương, rách khi bạn tham gia các môn thể thao có sự chuyển động vặn, xoay mạnh đầu gối, bao gồm cầu lông.
Trong quá trình chơi cầu lông nếu người chơi chịu một lực tác động mạnh vào khu vực đầu gối có thể khiến dây chằng giữ vững quanh khớp đứt, dẫn đến trật khớp gối. Từ đó dẫn đến tổn thương mạch máu, tổn thương dây thần kinh, đau nhức mô mềm hay thậm chí là gãy xương.
Căng cơ thắt lưng là một dạng chấn thương gân, cơ ở vùng lưng dưới, thường gặp trong các môn thể thao kéo – đẩy hoặc có các chuyển động xoay lưng – hông mạnh như cầu lông, bóng chày, golf…
Đĩa đệm hoạt động như một lớp đệm giảm xóc giữa các đốt sống. Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi phần đĩa đệm bị đẩy ra ngoài qua vết rách ở vòng xơ. Hầu hết trường hợp thoát vị đĩa đệm liên quan đến thoái hóa do tuổi tác, sử dụng cơ lưng khi nâng vật nặng, thực hiện các động tác vặn mình hoặc đôi khi là do té ngã, va đập mạnh.
Trong đó, việc liên tục nghiêng xoay người hoặc té ngã khi chơi cầu lông có thể tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm.
Các chấn thương thể thao thường gặp khi chơi cầu lông chủ yếu do những nguyên nhân sau:
Tương tự hầu hết các môn thể thao khác, nếu bạn không chú ý các kỹ thuật khi chơi cầu lông như cách cầm vợt, vung tay, di chuyển đón bóng… có thể khiến vai – tay – chân – lưng và cấu trúc khác chịu áp lực lớn, dễ dẫn đến chấn thương.
Khởi động là bước đặc biệt quan trọng khi tham gia bất kỳ hoạt động thể dục thể thao nào, bao gồm chơi cầu lông. Nếu không khởi động kỹ trước khi chơi, có thể gây chấn thương do cơ thể chưa được làm nóng và sẵn sàng cho các chuyển động liên tục, nhịp độ cao.
Vợt cầu lông có kích thước, trọng lượng không phù hợp với lối đánh, trình độ, lực tay có thể gia tăng áp lực lên cơ, khớp ở vai – tay, từ đó tăng nguy cơ gặp phải các chấn thương vùng vai tay. Bên cạnh đó, giày dép quá rộng, quá chật, quá cao hay quá cứng có thể ảnh hưởng đến sự linh hoạt khi di chuyển, nguy cơ trượt chân, té ngã cao hơn bình thường.
Té ngã là nguyên nhân thường gặp khiến vận động viên gặp chấn thương khi chơi cầu lông. Việc liên tục chạy, bật nhảy đón cầu có thể khiến cầu thủ bị té ngã, va đập, gây tổn thương các bộ phận trên cơ thể.
Người bị chấn thương khi chơi cầu lông cần gặp bác sĩ khi có các dấu hiệu sau:
Bên cạnh phương pháp xử lý ban đầu như RICE, người bệnh cần thăm khám trực tiếp và tiếp nhận các chỉ định điều trị từ bác sĩ, có thể bao gồm: (1)
Để phòng tránh chấn thương khi chơi cầu lông, Tâm Anh nghĩ rằng mỗi người cần chú ý những vấn đề sau: (2)
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là các chấn thương khi chơi cầu lông thường gặp và cách xử lý. Như đã đề cập, khi chơi cầu lông, bạn cần đảm bảo yếu tố an toàn để tránh dẫn đến các tính huống chấn thương không mong muốn. Đồng thời cần chủ động đến bệnh viện thăm khám để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh các rủi ro, biến chứng nguy hiểm.
