Nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi liên tục… là những triệu chứng của tình trạng viêm mũi. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới viêm mũi như các tác nhân bên ngoài môi trường như phấn hoa, bụi, khói, lông thú cưng, virus, vi khuẩn… hoặc do một số bất thường ở cấu trúc mũi, lạm dụng thuốc… Tuy không ảnh hưởng tới tính mạng, song bệnh viêm mũi gây rất nhiều bất tiện trong cuộc sống, ảnh hưởng đến học tập và công việc. Dưới đây là các cách trị viêm mũi hiệu quả, giúp giảm các triệu chứng nhanh chóng cùng những lưu ý trong quá trình sử dụng.
Viêm mũi được chia làm 2 nhóm chính là viêm mũi dị ứng và viêm mũi không do dị ứng. Phương pháp điều trị viêm mũi phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng cụ thể cũng như mức độ nghiêm trọng của bệnh. Kết hợp dùng thuốc điều trị và các phương pháp hỗ trợ tại nhà có khả năng cải thiện đáng kể các triệu chứng của bệnh viêm mũi.
Viêm mũi dị ứng là tình trạng mũi viêm sưng, chảy nước mũi, nghẹt mũi, hắt hơi liên tục, có thể kèm ngứa mắt, ngứa mũi. Bệnh xảy ra khi mũi tiếp xúc với tác nhân ngoài môi trường gây dị ứng như phấn hoa, bụi, lông thú cưng, hóa chất, sợi vải… gọi chung là các “dị nguyên”. Khi cơ thể tiếp xúc với dị nguyên, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt phản ứng sinh ra kháng thể IgE, kích thích tế bào mast giải phóng histamin và các chất trung gian gây viêm khiến mũi hắt hơi, chảy nước mũi, viêm niêm mạc gây nghẹt mũi…
Cách trị viêm mũi tốt nhất làm giảm bớt các triệu chứng của viêm mũi dị ứng một cách hiệu quả đó là hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng, bao gồm đeo khẩu trang khi ra ngoài, làm sạch bụi bặm, nấm mốc, dùng máy lọc không khí…(1)
Bác sĩ cũng có thể chỉ định một số loại thuốc sau cho bệnh nhân viêm mũi dị ứng:
Trong trường hợp bệnh nhân viêm mũi dị ứng nặng, không đáp ứng với thuốc điều trị, bác sĩ có thể sử dụng liệu pháp miễn dịch cho bệnh nhân.
Viêm mũi không do dị ứng là một nhóm các bệnh viêm mũi xảy ra không do các tác nhân gây kích thích ngoài môi trường mà do virus, vi khuẩn, do lạm dụng thuốc… hoặc các bệnh lý viêm mũi vận mạch, viêm mũi teo, quá phát cuốn mũi… Triệu chứng thường thấy bao gồm: chảy nước mũi, nghẹt mũi, có thể xuất hiện sốt nhẹ hoặc đau họng.
Viêm mũi không do dị ứng là một nhóm bệnh viêm mũi xảy ra không liên quan đến phản ứng miễn dịch với dị nguyên, mà có thể do nhiễm virus, vi khuẩn, rối loạn thần kinh thực vật, thay đổi thời tiết, ô nhiễm, thực phẩm hoặc lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch. Các dạng phổ biến bao gồm viêm mũi vận mạch, viêm mũi teo, viêm mũi do thuốc và viêm mũi quá phát cuốn mũi. Triệu chứng thường gặp gồm chảy nước mũi, nghẹt mũi, đôi khi kèm theo sốt nhẹ hoặc đau họng nếu nguyên nhân do virus hoặc vi khuẩn.
Một số loại thuốc thường được dùng để điều trị viêm mũi không do dị ứng:
Trong trường hợp bệnh viêm mũi gây ra do cấu trúc khoang mũi bất thường, việc phẫu thuật có thể được chỉ định.
Bên cạnh các loại thuốc điều trị, các phương pháp hỗ trợ như dùng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi họng, uống nhiều nước, ăn thực phẩm giúp tăng cường hệ miễn dịch… có thể giúp cải thiện tình trạng viêm mũi.
Nước muối sinh lý (Natri Clorid 0,9%) là một dung dịch lành tính, dịu nhẹ, có thể dùng được cho cả trẻ sơ sinh, giúp hỗ trợ loại bỏ một số thành phần gây viêm mũi ở khoang mũi, cấp ẩm và làm dịu lớp niêm mạc mũi sưng viêm. Bệnh nhân viêm mũi có thể thường xuyên nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý hoặc dùng dung dịch này để sục rửa khoang mũi họng. (2)
Trong một số trường hợp, việc xông hơi nóng cho mũi có thể góp phần làm giảm cảm giác nghẹt mũi, giúp đường thở thông thoáng. Tuy nhiên, hơi nóng cũng có khả năng gây kích thích và làm khô niêm mạc mũi, dẫn đến viêm mũi nặng hơn. Ngoài ra, nếu không kiểm soát nhiệt độ, hơi nước nóng khi xông còn có thể làm niêm mạc mũi bị bỏng. Khi áp dụng cách trị viêm mũi bằng xông, hơ nóng, bệnh nhân chú ý không nên lạm dụng cũng như cần lưu ý về nhiệt độ của nước và khoảng cách khi xông.
Uống nhiều nước ấm, ăn cháo, canh, súp nóng… có thể giúp cải thiện đường thở tắc nghẽn, thúc đẩy lưu thông mũi – họng từ đó thuyên giảm tình trạng viêm mũi.
Vitamin C có khả năng tăng sức đề kháng của cơ thể, củng cố hệ miễn dịch, từ đó giúp cải thiện các triệu chứng viêm mũi. Một số thực phẩm giàu vitamin C bao gồm: bưởi, cam, ổi, súp lơ (bông cải)…
Men vi sinh giúp tăng cường số lượng lợi khuẩn trong cơ thể người bệnh, từ đó củng cố khả năng miễn dịch của cơ thể, góp phần làm giảm các triệu chứng viêm mũi. Trong một số trường hợp bệnh nhân viêm mũi do vi khuẩn bội nhiễm và cần phải điều trị bằng kháng sinh, việc bổ sung men vi sinh có thể hỗ trợ làm giảm các tác dụng phụ của kháng sinh.
Dưới đây là một số điều cần lưu ý trong quá trình chữa viêm mũi:
Viêm mũi có thể thuyên giảm hoặc biến mất khi bệnh nhân tránh tiếp xúc với tác nhân gây bệnh (như dị nguyên, khói bụi, hóa chất) hoặc khi hệ miễn dịch đã kiểm soát được virus, vi khuẩn gây viêm, kết hợp với các phương pháp điều trị phù hợp. Tuy nhiên, nếu vẫn tiếp xúc với dị nguyên hoặc vi khuẩn, virus gây bệnh, viêm mũi có thể kéo dài hoặc tái phát liên tục, dẫn đến các biến chứng như viêm xoang, viêm tai giữa hoặc viêm thanh quản.
Bệnh viêm mũi dị ứng có thể kiểm soát được nếu tránh xa các tác nhân gây dị ứng (bụi, phấn hoa, lông thú cưng, hóa chất, khói, mạt nhà…) kết hợp với các cách trị viêm mũi đúng cách. Một số trường hợp có thể giảm hoặc hết hẳn tình trạng viêm mũi dị ứng khi cơ thể thích nghi với dị nguyên theo thời gian.
Với bệnh viêm mũi do virus, vi khuẩn, khi cơ thể loại bỏ đáng kể những tác nhân này, bệnh được coi là đã khỏi hoàn toàn. Một số bệnh lý viêm mũi không do dị ứng khác như viêm mũi do thuốc, bất thường cấu trúc mũi cũng có thể được điều trị bằng thuốc hoặc phẫu thuật nhằm cải thiện tình trạng bệnh.
Xem thêm: Bệnh viêm mũi có lây không?
Kháng sinh không được sử dụng để điều trị viêm mũi dị ứng, viêm mũi do virus, viêm mũi do thuốc hay các dạng viêm mũi không do vi khuẩn. Lạm dụng kháng sinh trong các trường hợp này không có tác dụng, thậm chí có thể gây kháng kháng sinh và rối loạn hệ vi sinh trong cơ thể.
Kháng sinh chỉ được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp viêm mũi do vi khuẩn hoặc bội nhiễm vi khuẩn, đặc biệt ở những bệnh nhân hệ miễn dịch yếu, không thể tự tiêu diệt vi khuẩn. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp viêm mũi do vi khuẩn đều cần dùng kháng sinh. Nếu triệu chứng nhẹ, bệnh có thể tự khỏi mà không cần điều trị kháng sinh.
Do đó, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kháng sinh để điều trị viêm mũi mà không có chỉ định của bác sĩ, tránh nguy cơ kháng thuốc, tác dụng phụ và điều trị không hiệu quả.
Khoa Tai – Mũi – Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong những cơ sở y tế uy tín trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh lý viêm mũi cũng như các bệnh lý tai mũi họng khác.
Các triệu chứng viêm mũi không do dị ứng và viêm mũi dị ứng thường có nhiều điểm tương đồng và rất dễ nhầm lẫn với nhau. Tại khoa Tai – Mũi – Họng BVĐK Tâm Anh, với đội ngũ bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, bệnh nhân sẽ được thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm cần thiết nhằm chẩn đoán chính xác tình trạng viêm mũi, từ đó đưa ra phương pháp điều trị viêm mũi thích hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Để đặt lịch khám và chữa viêm mũi tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách có thể liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Các cách trị viêm mũi bao gồm dùng thuốc điều trị, kết hợp với các biện pháp hỗ trợ, nâng cao miễn dịch… Trong quá trình điều trị viêm mũi dị ứng và viêm mũi không dị ứng, bệnh nhân cần tránh những tác nhân gây kích thích, gây viêm, thường xuyên làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý, uống hoặc dùng thuốc xịt mũi theo chỉ định của bác sĩ.
