So với người trưởng thành, sức đề kháng và hệ miễn dịch của trẻ em chưa phát triển hoàn thiện, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Do đó, trẻ rất dễ trở thành “mục tiêu lý tưởng” của các tác nhân gây bệnh. Vậy cách tăng đề kháng cho bé thế nào là đúng cách và hiệu quả? Chi tiết xem qua bài viết sau đây!
Sức đề kháng có tác dụng ngăn chặn các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng xâm nhập. Khi có khả năng miễn dịch của cơ thể tốt, cơ thể trẻ sẽ có khả năng chống lại bệnh tật, giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm như cảm cúm, viêm phổi, tiêu chảy…
Đồng thời, khả năng miễn dịch của cơ thể tốt còn giúp trẻ phục hồi nhanh hơn khi bị ốm, hạn chế việc phải sử dụng thuốc và tránh các biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, bố mẹ cần chăm sóc trẻ đúng cách, duy trì lối sống khoa học nhằm giúp tăng đề kháng cho bé.
Một số biện pháp tăng đề kháng cho bé tự nhiên mà bố mẹ nên biết:
Tiêm phòng đầy đủ cho trẻ là biện pháp chủ động giúp bảo vệ sức khỏe và tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ ngay từ những năm đầu đời. Việc tiêm phòng đúng lịch và đủ mũi không chỉ giúp cơ thể trẻ tại ra kháng thể để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mà còn góp phần giảm nguy cơ biến chứng nặng khi mắc bệnh.
Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc tăng khả năng miễn dịch cho trẻ. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi nên được bú sữa mẹ hoàn toàn vì sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tự nhiên, giúp trẻ tăng cường sức đề kháng tự nhiên hiệu quả.
Ở những trẻ lớn hơn, dinh dưỡng khoa học, đầy đủ các nhóm chất như đạm, chất béo, tinh bột, vitamin và khoáng chất không chỉ giúp cơ thể trẻ phát triển khỏe mạnh mà còn hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Bố mẹ cho trẻ ăn đa dạng các loại thực phẩm như rau xanh, trái cây, thịt, cá, trứng, sữa… với khẩu phần hợp lý.
Ngoài ra, việc cho trẻ uống đủ nước và hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm chứa nhiều đường hay chất bảo quản cũng rất quan trọng vì nó có thể làm suy yếu hệ miễn dịch của trẻ. Khi có chế độ dinh dưỡng phù hợp, trẻ sẽ ít bị ốm vặt, có sức khỏe tốt để học tập và vui chơi, từ đó phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần.
Men vi sinh chứa các lợi khuẩn tốt cho đường ruột, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện chức năng tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Khi hệ tiêu hóa khỏe mạnh, cơ thể trẻ sẽ dễ dàng hấp thu các chất dinh dưỡng, từ đó phát triển và tăng cường hệ miễn dịch.
Ngoài ra, men vi sinh còn giúp giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, táo bón, đầy bụng… và hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh lý liên quan đến miễn dịch. Tuy nhiên, việc bổ sung men vi sinh cần thực hiện đúng cách và theo hướng dẫn của bác sĩ để mang lại hiệu quả tốt nhất cho sức khỏe của trẻ.
Khi vui chơi ngoài trời, tiếp xúc với môi trường xung quanh giúp hệ miễn dịch của trẻ học cách thích nghi, làm quen với các tác nhân bên ngoài, từ đó hình thành khả năng phòng vệ tốt hơn trước vi khuẩn và virus. Ngoài ra, hoạt động ngoài trời còn giúp trẻ vận động nhiều hơn, cải thiện tuần hoàn máu, hô hấp và hỗ trợ phát triển trí tuệ, kỹ năng xã hội. Tuy nhiên, cần đảm bảo môi trường an toàn, sạch sẽ và phù hợp với độ tuổi để tránh các nguy cơ gây hại cho trẻ. (1)
Vận động thường xuyên, đều đặn, phù hợp lứa tuổi giúp cơ thể dẻo dai, khỏe mạnh, hệ tuần hoàn và hô hấp hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giúp tăng cường hệ miễn dịch, phòng ngừa bệnh tật. Tập thể dục thể thao còn giúp trẻ phát triển chiều cao, kiểm soát cân nặng, cải thiện tâm trạng và tăng khả năng tập trung.
Thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng đối với vi khuẩn, không hiệu quả với virus. Việc tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc lạm dụng thuốc kháng sinh, bệnh không những không thuyên giảm mà còn có thể dẫn đến kháng kháng sinh, suy giảm hệ miễn dịch, tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi trong đường ruột, gây rối loạn tiêu hóa. Do đó, bố mẹ chỉ cho trẻ dùng kháng sinh khi bác sĩ chỉ định, đồng thời cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian sử dụng.
Giữ vệ sinh cá nhân là cách đơn giản nhưng hiệu quả để tăng đề kháng cho trẻ và giúp trẻ tránh khỏi nguy cơ bị các tác nhân gây bệnh tấn công. Ngay từ nhỏ, bố mẹ nên hướng dẫn và thói quen cho trẻ thực hiện các bước vệ sinh hàng ngày như:
Khuyến khích trẻ sử dụng riêng vật dụng cá nhân như bình nước, chén bát, muỗng đũa để hạn chế sự lây lan của các mầm bệnh.
Massage cho trẻ nhỏ là phương pháp đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt trong việc tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ sự phát triển toàn diện. Khi massage đúng cách, các mạch máu dưới da được kích thích, giúp máu lưu thông tốt hơn, từ đó cải thiện quá trình trao đổi chất và tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ.
Ngoài ra, massage còn giúp trẻ thư giãn, giảm căng thẳng, ngủ ngon hơn và gắn kết tình cảm giữa bố mẹ với trẻ. Bố mẹ thực hiện massage nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật và chọn thời điểm phù hợp để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho trẻ.
Trong khi ngủ, cơ thể trẻ tiết ra hormone tăng trưởng, giúp phát triển não bộ, chiều cao, củng cố hệ miễn dịch và phục hồi năng lượng sau một ngày hoạt động. Ngủ đủ giấc còn giúp trẻ tăng khả năng tập trung, ghi nhớ và ổn định cảm xúc, từ đó học tập và vui chơi hiệu quả hơn. Ngược lại, thiếu ngủ có thể khiến trẻ dễ cáu gắt, mệt mỏi, giảm khả năng miễn dịch của cơ thể và dễ mắc bệnh.
Vì vậy, bố mẹ cần tập cho trẻ thói quen đi ngủ đúng giờ, giúp trẻ ngủ đủ thời gian phù hợp với lứa tuổi và sâu giấc.
Khám sức khỏe định kỳ là điều cần thiết để theo dõi sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ, đồng thời phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe. Qua các lần khám, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng dinh dưỡng, tiêm phòng và tư vấn chế độ sinh hoạt phù hợp, từ đó giúp hệ miễn dịch của trẻ được củng cố và phát triển toàn diện.
Khói thuốc lá chứa hàng nghìn chất độc hại, trong đó có nhiều chất gây ung thư và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ hô hấp non nớt của trẻ nhỏ. Trẻ hít phải khói thuốc thụ động có nguy cơ cao mắc các bệnh về đường hô hấp như viêm phế quản, hen suyễn, viêm tai giữa, thậm chí làm suy giảm chức năng miễn dịch. Do đó, bố mẹ nên tránh hút thuốc trong không gian có trẻ nhỏ cũng như đưa trẻ đến những khu vực có khói thuốc lá.
Không gian sống thông thoáng, trong lành, sạch sẽ, không hóa chất độc hại sẽ giúp hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, dị ứng và các bệnh về đường hô hấp. Bố mẹ nên thường xuyên dọn dẹp, khử khuẩn không gian sống và khu vực vui chơi của trẻ nhằm loại bỏ các nguy cơ, tạo môi trường sinh hoạt an toàn.
Khi tinh thần vui vẻ, thoải mái, cơ thể sẽ sản sinh ra nhiều hormone tích cực hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Ngược lại, căng thẳng kéo dài có thể làm suy yếu khả năng miễn dịch của cơ thể, khiến trẻ dễ mắc bệnh. Vì vậy, bố mẹ nên thường xuyên lắng nghe, chia sẻ và tạo điều kiện cho trẻ vui chơi, sáng tạo và thư giãn để trẻ phát triển toàn diện về cả thể chất lẫn tinh thần.
Trong quá trình chăm sóc và tăng đề kháng cho bé, nhiều bậc phụ huynh thường mắc phải một số sai lầm phổ biến, có thể ảnh hưởng ngược lại đến sức khỏe của trẻ như:
Một số câu hỏi thường gặp về khả năng miễn dịch của cơ thể:
Trẻ hay bị ốm vặt, đặc biệt trong những năm đầu đời, trong giai đoạn đi nhà trẻ, mẫu giáo là điều bình thường. Do đó, bố mẹ không nên quá lo lắng bởi đây là các để hệ miễn dịch “rèn luyện” để trở nên mạnh mẽ hơn. Nhưng nếu trẻ ốm thường xuyên, kéo dài, kèm theo các biểu hiện như sụt cân, kém ăn, mệt mỏi liên tục thì cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để đánh giá hệ miễn dịch và loại trừ các bệnh lý tiềm ẩn.
Để biết trẻ có nên uống sữa để tăng sức đề kháng không, bố mẹ nên đưa trẻ đến gặp các chuyên gia, bác sĩ dinh dưỡng Nhi để được khám và tư vấn phù hợp. Trẻ biếng ăn, thiếu chất hoặc trong giai đoạn phát triển nhanh, việc sử dụng các loại sữa tăng khả năng miễn dịch của cơ thể, bổ sung vitamin và khoáng chất, DHA, lợi khuẩn sẽ giúp hệ miễn dịch của trẻ phát triển, giảm nguy cơ mắc bệnh.
Tuy nhiên, sữa là thực phẩm bổ sung, đặc biệt ở trẻ trên 12 tháng; bố mẹ cần duy trì chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt lành mạnh, phù hợp lứa tuổi để tăng cường khả năng miễn dịch tự nhiên cho trẻ.
Cần hiểu rằng không có khái niệm “thuốc thần kỳ” để tăng khả năng miễn dịch của cơ thể. Hệ miễn dịch là một hệ thống phức tạp và hoạt động của nó phụ thuộc rất nhiều yếu tố, liên quan tới lối sống, chế độ dinh dưỡng, tập luyện, chủng ngừa… như đã nói ở trên.
Việc cho trẻ sử dụng các sản phẩm hỗ trợ với mục đích giúp tăng khả năng miễn dịch của cơ thể cần được trao đổi thường xuyên với các chuyên gia y tế dựa trên các bằng chứng về sự thiếu hụt nghiêm trọng, đảm bảo các chống chỉ định cũng như tương tác với các điều trị khác. Cần lưu ý việc bổ sung quá mức và không kiểm soát sẽ có thể mang tới những tác dụng phụ không mong muốn.
Bố mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ khám và tư vấn phù hợp khi trẻ có những tình trạng dưới đây:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin trên, quý phụ huynh đã nắm được cách tăng đề kháng cho bé hiệu quả. Tăng khả năng miễn dịch của cơ thể cho trẻ đúng cách là điều cần thiết để trẻ phát triển khỏe mạnh, toàn diện, giảm nguy cơ bệnh tật.
