Melanin là sắc tố quyết định phần lớn màu da, tóc và mắt. Khi melanin được sản xuất hoặc phân bố nhiều hơn, da có thể trở nên sẫm màu.Vậy có những cách làm giảm sắc tố melanin nào? Bài viết sau sẽ giải đáp chi tiết.
Cần giảm hắc tố melanin khi cơ thể sản sinh quá mức và tập trung không đều, dẫn đến sạm, nám, đốm nâu hay thâm sau mụn, ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Việc giảm melanin không chỉ dành cho người da sẫm màu mà phù hợp với mọi loại da khi có tăng sắc tố, tốt nhất nên được thực hiện và giám sát bởi bác sĩ chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da.
Một số cách giúp làm giảm lượng melanin đã tích tụ trong da như: (1)
Dùng kem hoặc thuốc mỡ bôi ngoài da là cách làm giảm sắc tố melanin phổ biến. Những sản phẩm này giúp giảm lượng melanin tại vùng được bôi. Sản phẩm làm sáng da có thể là thuốc kê toa hoặc không kê toa, chứa một hoặc vài thành phần sau:
Nhiều thành phần trong số này ức chế tyrosinase – enzyme chính trong quá trình tổng hợp sắc tố melanin. Quá trình tạo melanin từ đó chậm lại và da sáng hơn. Tuy nhiên, các sản phẩm làm sáng da có thể gây tác dụng phụ như:
Vì vậy, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu trước khi sử dụng các loại kem hay thuốc bôi làm sáng da.
Liệu pháp laser sử dụng các xung ánh sáng để loại bỏ những lớp da trên cùng. Cách này giúp giảm lượng melanin tại vùng da được điều trị. Có một số loại laser khác nhau, bao gồm:
Như mọi thủ thuật y khoa khác, điều trị bằng laser không phù hợp với tất cả mọi người. Phương pháp này cũng có thể gây tác dụng phụ như thay đổi màu da, sẹo và nhiễm trùng. Với da sẫm màu, cần đặc biệt cẩn trọng vì lạm dụng laser có thể gây mất sắc tố rõ rệt và các tác dụng phụ khác.
Công nghệ IPL (ánh sáng xung cường độ cao) phát ra chùm ánh sáng có dải bước sóng rộng (khoảng 500–1200 nm). Năng lượng ánh sáng này được hấp thu bởi: Melanin, Hemoglobin, chính vì sự hấp thu này nên IPL dựa vào cơ chế quang nhiệt chọn lọc để giúp giảm thâm, giảm đỏ da và triệt lông trong thẩm mỹ.
Ánh sáng xung cường độ cao của IPL sẽ dùng các xung ánh sáng để nhắm vào các đốm nâu do nắng, làm nóng và phá huỷ melanin, từ đó làm mờ các vùng da sậm màu. Khác với laser (chỉ dùng một bước sóng ánh sáng), IPL sử dụng ánh sáng phân tán với nhiều bước sóng khác nhau.
Trong quá trình điều trị, năng lượng ánh sáng đi sâu xuống lớp bì và chuyển thành nhiệt năng, giúp “làm sạch” các sắc tố không mong muốn. IPL không được khuyến nghị cho người có da sẫm màu. Với người da màu, laser 1064 nm thường là lựa chọn an toàn hơn.
Một số phương pháp hỗ trợ giảm sản sinh melanin như:
Melanin sinh ra nhằm bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng. Khi bạn tiếp xúc nắng, da sẽ tạo thêm melanin nhằm bảo vệ da. Vì vậy, việc dùng kem chống nắng giúp hạn chế quá trình này. Kem chống nắng bảo vệ da khỏi tia UV, từ đó làm chậm sản xuất melanin. Theo bác sĩ khuyến nghị, kem chống nắng nên:
Kem chống nắng không thể chặn 100% tia UV. Để hạn chế lượng melanin mà da tạo ra, bạn có thể:
Một số nguyên liệu tự nhiên có thể giúp làm sáng da. Thời gian để thấy hiệu quả khá lâu, bạn cần kiên nhẫn khi áp dụng. Hiệu quả cũng chỉ tạm thời, cần thực hiện đều đặn, cụ thể:
Xem thêm: Uống gì để giảm sắc tố melanin?
Những người có làn da sẫm màu, phụ nữ đang mang thai, cho con bú, đang điều trị các bệnh lý nội tiết nên cẩn trong khi sử dụng những sản phẩm thuốc uống hay bôi thoa giảm melanin.
Những người có những người có tông màu da sẫm hơn và những người đang mang thai, bị nám da, hoặc đang trải qua một số thay đổi về nội tiết tố. Cần thận trọng khi giảm sản xuất melanin.
Các phương pháp điều trị chuyên nghiệp như liệu pháp laser và tái tạo da hóa học (peel da) có nguy cơ cao gây giảm sắc tố sau viêm hoặc sẹo ở những người có nhiều melanin, trong khi sự thay đổi nội tiết tố có thể kích hoạt tăng sắc tố ở những người dễ bị tổn thương. Điều cần thiết là phải tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu trước khi sử dụng các sản phẩm giảm melanin để tránh các tác dụng phụ tiêu cực.
Không phải mẹo dân gian nào cũng an toàn. Một số cách có thể gây kích ứng da, mẩn đỏ hoặc tổn thương da. Trong đó có một số loại như:
Cơ thể mỗi người luôn liên tục tạo ra melanin, được quyết định bởi yếu tố di truyền. Bạn có thể làm sáng và thậm chí làm mờ các vùng tăng sắc tố hiện có, nhưng tình trạng này có thể quay trở lại.
Hiện có một phương pháp làm sáng da không kê toa được xem là “có tác dụng vĩnh viễn”, chứa monobenzyl ether of hydroquinone (monobenzone). Thuốc này được dùng trong các trường hợp bạch biến nặng mất sắc tố diện rộng, để làm sáng những vùng da còn sẫm màu tương đồng hơn với vùng da đã bị mất sắc tố.
Tuy nhiên, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã ban hành thư cảnh báo năm 2022, cho rằng các sản phẩm Hydroquinone không kê toa có thể không an toàn, gây phát ban da, sưng mặt và đổi màu da. FDA khẳng định rằng những sản phẩm này không an toàn hoặc hiệu quả.
Việc làm sáng da không đúng cách có thể mang theo nhiều nguy cơ. Nếu bạn cố giảm melanin, bạn có thể gặp:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Các phương pháp làm sáng da có thể tạm thời làm giảm sắc tố melanin. Hầu hết các cách làm giảm sắc tố melanin này đều hoạt động bằng cách ức chế enzym cần thiết cho quá trình hình thành melanin. Việc giảm vĩnh viễn không được khuyến khích vì quá trình tạo melanin do gen quy định. Nếu bị tăng sắc tố, bạn nên đi thăm khám với bác sĩ để được khuyến nghị những phương án điều trị hoặc sản phẩm phù hợp.
