Ung thư niệu quản: Giải pháp điều trị như thế nào?

Ung thư niệu quản là một loại ung thư đường tiết niệu ít gặp, thường xuất hiện ở nam giới lớn tuổi hoặc những người từng có tiền sử ung thư bàng quang. Dù không quá phổ biến, nhưng việc hiểu rõ về bệnh sẽ giúp chúng ta chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe của chính mình và người thân.

Ung thư niệu quản là gì?

Ung thư niệu quản là tình trạng khối u ác tính phát triển trong ống niệu quản, nơi ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Bệnh thường gặp ở nam giới cao tuổi và có mối liên quan chặt chẽ với ung thư bàng quang do cùng nguồn gốc tế bào. Dù tỷ lệ mắc không cao, ung thư niệu quản tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng.

Do niệu quản và bàng quang có cùng loại tế bào biểu mô, nên hai bộ phận này có mối liên hệ mật thiết Nếu bạn từng bị ung thư bàng quang, nguy cơ mắc k niệu quản sẽ cao hơn và ngược lại (1)

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính xác gây bệnh hiện vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

• Tuổi tác: Thường gặp nhất ở người trên 70 tuổi.
• Thói quen hút thuốc: Chất độc trong thuốc lá gây tổn thương kéo dài cho đường tiết niệu.
• Môi trường: Tiếp xúc thường xuyên với hóa chất độc hại.
• Tiền sử bệnh lý: Bản thân từng bị ung thư bàng quang, ung thư thận hoặc gia đình có người mắc ung thư.

Triệu chứng nhận biết ung thư niệu quản

Bạn nên đi khám ngay nếu cơ thể xuất hiện các triệu chứng bất thường sau:

• Tiểu ra máu: Nước tiểu có màu đỏ, hồng hoặc sẫm màu hơn bình thường.
• Bất thường khi đi tiểu: Cảm thấy đau hoặc nóng rát khi đi vệ sinh.
• Đau nhức cơ thể: Đau lưng, đặc biệt là vùng giữa xương sườn và cột sống.
• Sức khỏe giảm sút: Sụt cân nhanh không rõ lý do, mệt mỏi, yếu sức.

Biến chứng ung thư niệu quản

Ung thư niệu quản nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Dưới đây là các biến chứng thường gặp.

1. Ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe tổng thể

Khối u tại niệu quản gây ra nhiều bất tiện hàng ngày như:

• Gây tắc nghẽn dòng tiểu, dẫn đến tiểu khó, tiểu nhiều lần và tiểu đêm.
• Gây đau rát khi đi tiểu, khiến người bệnh luôn cảm thấy khó chịu.
• Khiến cơ thể bị suy nhược, mệt mỏi kéo dài.

2. Biến chứng tại hệ tiết niệu

Khối u phát triển lớn sẽ gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho thận:

• Suy giảm chức năng thận: Tình trạng tắc nghẽn đường tiết niệu kéo dài làm nước tiểu bị ứ lại tại thận (thận ứ nước), dẫn đến suy giảm chức năng thận dần dần.
• Nhiễm trùng tái phát: Nước tiểu bị ứ đọng tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, gây ra các đợt nhiễm trùng đường tiết niệu lặp đi lặp lại.

3. Biến chứng di căn xa

Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh:

• Tế bào ung thư có thể lan rộng (di căn) đến các cơ quan khác trong cơ thể như hạch bạch huyết, gan, phổi hoặc xương.
• Khi đã di căn, khả năng điều trị thành công sẽ giảm xuống và tiên lượng sống của người bệnh trở nên kém hơn.

Ung thư niệu quản sống được bao lâu?

Tiên lượng về thời gian sống của bệnh nhân k niệu quản không có một con số cố định cho tất cả mọi người mà phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau.

Dưới đây là những yếu tố chính quyết định đến việc người bệnh ung thư niệu quản sống được bao lâu:

• Thời điểm phát hiện bệnh: Đây là yếu tố quan trọng nhất; nếu phát hiện bệnh càng trễ, khối u đã lan rộng thì việc điều trị sẽ khó khăn và nguy hiểm hơn.
• Giai đoạn và mức độ xâm lấn: Tiên lượng sống phụ thuộc vào vị trí của khối u và việc nó đã xâm lấn đến các mô xung quanh hay di căn xa chưa.
• Thể trạng sức khỏe: Sức khỏe tổng thể của người bệnh đóng vai trò lớn trong việc chịu đựng các đợt điều trị.
• Đáp ứng với điều trị: Khả năng cơ thể phản hồi tốt với các phương pháp như phẫu thuật, hóa trị hay liệu pháp miễn dịch sẽ kéo dài thời gian sống.
• Tiên lượng bệnh sống được bao lâu tùy thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm vị trí khối u, mức độ xâm lấn, thể trạng sức khỏe của người bệnh và đáp ứng với điều trị. Khi phát hiện bệnh càng trễ, khối u càng lan rộng và càng gây nguy hiểm.

Chẩn đoán

Việc chẩn đoán ung thư niệu quản đòi hỏi sự kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và các kỹ thuật hình ảnh hiện đại để xác định chính xác vị trí, mức độ tổn thương của khối u.

1. Thăm khám lâm sàng và tiền sử bệnh

• Bác sĩ sẽ kiểm tra các triệu chứng bạn đang gặp phải như tiểu máu, đau lưng hay sụt cân.
• Tìm hiểu về tiền sử bệnh lý cá nhân và gia đình, đặc biệt là các bệnh về ung thư bàng quang hoặc thận.

2. Các xét nghiệm cận lâm sàng

• Tổng phân tích nước tiểu: Giúp phát hiện máu hoặc các tế bào bất thường trong nước tiểu.
• Nội soi niệu quản/bàng quang: Sử dụng ống nội soi mềm để quan sát trực tiếp bên trong đường tiết niệu, giúp bác sĩ nhìn thấy khối u nếu có.

3. Chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu

Để đánh giá mức độ xâm lấn và di căn, các kỹ thuật hình ảnh sau sẽ được thực hiện:

• Chụp thận tĩnh mạch (IVP): Kiểm tra sự lưu thông của nước tiểu qua thận và niệu quản.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT) và Cộng hưởng từ (MRI) niệu quản: Cung cấp hình ảnh chi tiết về cấu trúc các cơ quan, giúp xác định kích thước và vị trí khối u.
• Chụp PET/CT: Thường được dùng để tầm soát sự di căn của tế bào ung thư đến các cơ quan khác trong cơ thể.

Việc chẩn đoán chính xác là bước quan trọng nhất để bác sĩ xây dựng một phác đồ điều trị phù hợp nhất cho từng bệnh nhân.

Phương pháp điều trị ung thư niệu quản

Tùy vào mức độ tiến triển của bệnh và sức khỏe của bệnh nhân, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp:

Biện pháp phòng ngừa

Để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh, bạn nên xây dựng một lối sống lành mạnh

• Nói không với thuốc lá: Cả hút thuốc chủ động và thụ động.
• Ăn uống khoa học: Ăn nhiều rau xanh, trái cây; hạn chế đồ dầu mỡ và rượu bia.
• Uống đủ nước: Không nhịn tiểu và giữ vệ sinh cơ quan sinh dục sạch sẽ.
• Kiểm tra sức khỏe: Khám định kỳ và đặc biệt tái khám đúng hẹn nếu bạn từng có tiền sử bệnh lý về bàng quang.

Ung thư niệu quản nếu được phát hiện sớm hoàn toàn có thể kiểm soát và điều trị hiệu quả. Đừng ngần ngại đến bệnh viện thăm khám nếu thấy bất kỳ dấu hiệu khác lạ nào từ đường tiết niệu.