Răng sữa bị sâu thường gặp ở trẻ em nên nhiều phụ huynh luôn quan tâm. Bộ Y tế thống kê, hơn 90% dân số Việt Nam mắc các bệnh liên quan đến răng miệng. Đặc biệt, trên 85% trẻ em từ 6 – 8 tuổi bị sâu răng sữa và tỷ lệ sâu răng vĩnh viễn tăng theo độ tuổi. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, răng sữa sâu có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng sức khỏe và chất lượng cuộc sống của trẻ. Bài viết này được bác sĩ CKI Nguyễn Thị Châu Bản, chuyên khoa Răng Hàm Mặt, BVĐK Tâm Anh TPHCM chia sẻ về nguyên nhân gây tình trạng răng sữa bị sâu, các dấu hiệu nhận biết và những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Răng sữa đóng vai trò quan trọng trong việc giúp trẻ phát triển khả năng ăn nhai, phát âm từ thuở nhỏ, tạo tiền đề cho răng vĩnh viễn mọc khỏe mạnh và đúng vị trí. Tuy nhiên, trong giai đoạn răng sữa và răng hỗn hợp (từ 2 – 6 tuổi), trẻ có thể gặp tình trạng sâu răng sữa. (2)
Sâu răng sữa là hiện tượng mô răng bị hủy hoại do vi khuẩn, tạo ra các lỗ sâu gây đau đớn, ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai và thẩm mỹ của trẻ. Tình trạng này đang trở nên phổ biến, nguyên nhân chủ yếu do thói quen ăn uống và việc chăm sóc, vệ sinh răng miệng không đúng cách.
Bé bị sâu răng sữa do các nguyên nhân sau:
Trong quá trình mang thai, nếu mẹ mắc các bệnh nha khoa như viêm nha chu, viêm nướu, vi khuẩn có thể lan truyền sang trẻ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của trẻ mà còn tạo ra nguy cơ sâu răng sữa hoặc khiếm khuyết men răng (men răng thiếu khoáng chất, dễ sứt mẻ).
Trẻ ăn quá nhiều bánh, kẹo, nước ngọt chứa hàm lượng đường cao và ít dưỡng chất tốt cho răng miệng, làm yếu răng và dễ sâu. (3)
Nếu trẻ không vệ sinh răng miệng đúng cách, chất ngọt từ thực phẩm bám lâu trên răng, tạo môi trường axit khiến vi khuẩn xâm nhập và phá hủy dần men răng.
Men răng sữa thường mỏng hơn răng trưởng thành, vì vậy dễ bị vi khuẩn tấn công và phát triển thành sâu răng nhanh chóng.
Vệ sinh răng miệng gặp khó khăn nếu răng của trẻ mọc lệch, chen chúc hoặc thưa. Khi đó, các mảnh vụn thức ăn dễ mắc lại ở kẽ răng, tạo thành mảng bám gây sâu răng sữa.
Khi trẻ mắc các bệnh về răng miệng như viêm nướu, viêm tủy răng, viêm nha chu,… cũng dẫn đến tình trạng răng sữa bị sâu.
Răng sữa bị sâu nếu không điều trị kịp lúc, gây ra những tác hại như sau:
Chẩn đoán sâu răng sữa được chia thành 2 trường hợp: Sâu răng sữa sớm và hình thành lỗ sâu. Cụ thể như sau:
Các dấu hiệu lâm sàng sâu răng sớm ở trẻ em như:
Tuy nhiên, không có dấu hiệu nào của sâu răng sớm khi chụp X-quang.
Dựa trên các triệu chứng lâm sàng và/hoặc X-quang để chẩn đoán:
Răng sữa bị sâu có nên nhổ hay không còn tùy thuộc vào mức độ sâu răng. Trong một số trường hợp, nha sĩ có thể điều trị sâu răng sữa bằng cách hàn trám răng sâu. Tuy nhiên, nên nhổ răng sữa bị sâu nếu:
Khi nhận ra trẻ bị sâu răng, cha mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ nha khoa để kiểm tra và đánh giá tình trạng răng. Tùy thuộc vào từng tình huống, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp cho răng sữa bị sâu của trẻ:
Trường hợp trẻ có răng chớm sâu, mới phát hiện và chưa hình thành lỗ sâu, bác sĩ áp dụng biện pháp tái khoáng hóa men răng – tức sử dụng các chất như calcium, phosphate, fluorine để trám vào phần răng bị sâu. Sau đó, bác sĩ hướng dẫn người bệnh chữa sâu răng sữa tại nhà bằng cách dùng kem đánh răng có Fluor và bổ sung thêm các khoáng chất vào chế độ ăn uống để tăng cường quá trình tái khoáng. (4)
Trường hợp răng sữa sâu nặng, đã hình thành lỗ sâu màu đen gây đau nhức hay răng bị vỡ mẻ. Bác sĩ tiến hành kiểm tra tình trạng răng của trẻ để xem sâu răng đã lan đến tủy hay chưa. Nếu tủy bị viêm nhiễm, cần điều trị nội nha để bảo tồn răng trước, sau đó mới trám lỗ sâu.
Trường hợp trẻ em từ 2 – 3 tuổi có biểu hiện răng cửa bị đen từ từ và sau đó cụt đi (được gọi là răng sún). Nếu sún răng nhẹ, bác sĩ áp dụng biện pháp trám răng nhằm ngăn phát triển sâu răng và giữ được đầy đủ răng trên hàm.
Lưu ý: Thủ thuật trám răng khá đơn giản, không xâm lấn, nhưng chỉ phù hợp với các trường hợp sâu răng nhẹ, chớm sâu răng. Do đó, việc có nên trám răng sữa cho trẻ hay không sẽ phụ thuộc vào tình trạng răng và chỉ định của bác sĩ.
Nếu trẻ đang gặp tình trạng đau răng, dưới đây là một số giải pháp tạm thời mà bạn có thể thử tại nhà trước khi đến gặp nha sĩ:
Pha 1 cốc nước muối ấm cho trẻ súc miệng và ngậm trong vài phút. Nước muối ấm có khả năng giảm nhiễm trùng và làm giảm đau nhanh chóng.
Dầu đinh hương có tính kháng khuẩn, chống oxy hóa, kháng viêm cao. Bạn có thể cho trẻ cắn một cục bông gòn đã ngâm qua dầu đinh hương để giảm đau nhanh chóng.
Lấy 2-3 lá trầu không, giã nát cùng vài hạt muối, hòa một ít rượu vào, để 10 phút xong gạn lấy nước. Chia 2 lần súc miệng rồi nhổ hết ra.
Gừng có tính cay nóng, kháng viêm. Bạn có thể giã nát một vài lát gừng, đắp lên vùng răng bị sâu để giảm đau.
Nước oxy già pha loãng (3%) giúp diệt khuẩn và làm trẻ dễ chịu ngay lập tức chỉ sau vài lần súc miệng và ngậm từ 1-2 phút.
Tuy nhiên, những giải pháp trên chỉ mang tính tạm thời và không thể điều trị sâu răng dứt điểm. Nếu có thể, bạn nên đưa con đến gặp nha sĩ càng sớm càng tốt để được tư vấn và chăm sóc răng miệng cho trẻ đúng cách. Đồng thời, hãy hướng dẫn bé cách đánh răng hằng ngày hiệu quả, hạn chế ăn ngọt và nhớ súc miệng sau mỗi bữa ăn để duy trì hàm răng khỏe mạnh.
Một số biện pháp giúp phòng ngừa sâu răng sữa ở trẻ:
Những biện pháp trên không chỉ giúp phòng ngừa sâu răng sữa mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe răng miệng tổng thể của trẻ.
Bố mẹ lo lắng vì răng sữa bị sâu ở trẻ? Các chuyên gia nha khoa tại Bệnh viện Tâm Anh cung cấp giải pháp điều trị nhẹ nhàng, giúp loại bỏ sâu răng, bảo vệ sức khỏe răng miệng và hỗ trợ sự phát triển của bé. Với công nghệ hiện đại và đội ngũ bác sĩ tận tâm, bé sẽ nhận được chăm sóc cá nhân hóa, đảm bảo nụ cười khỏe mạnh. Đừng để sâu răng ảnh hưởng đến con bạn! Đặt lịch khám tại Bệnh viện Tâm Anh ngay hôm nay để nhận dịch vụ nha khoa trẻ em chuyên sâu và mang lại sự an tâm!
Chuyên khoa Răng Hàm Mặt, BVĐK Tâm Anh TP.HCM là một trong những địa chỉ uy tín và chất lượng trong việc khám và điều trị răng sữa bị sâu.
Với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, có nhiều năm kinh nghiệm xử lý các trường hợp sâu răng sữa từ đơn giản đến phức tạp, tận tâm trong công việc, luôn tạo ra một môi trường thân thiện giúp trẻ cảm thấy thoải mái và hợp tác trong quá trình điều trị.
Sử dụng trang thiết bị, công nghệ nha khoa tiên tiến nhất và tuân theo quy trình chuẩn quốc tế để đảm bảo an toàn và chất lượng cho từng dịch vụ. Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ lưỡng để đưa ra phương án điều trị phù hợp nhất nhằm đảm bảo yếu tố thẩm mỹ, chức năng ăn nhai và sức khỏe răng miệng tốt nhất cho trẻ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bài viết này cung cấp thông tin giúp các bậc phụ huynh hiểu rõ hơn về nguyên nhân, dấu hiệu, tác hại và cách ngừa răng sữa bị sâu cho con. Hướng dẫn trẻ thực hiện thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách và giai đoạn trẻ từ 5 – 7 tuổi, phụ huynh nên đưa trẻ đến nha khoa khám răng định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm các vấn đề về răng miệng và có biện pháp điều trị kịp thời.
