Theo Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ, khoảng 12% phụ nữ bị rối loạn tuyến giáp gây ảnh hưởng đến sức khỏe và chức năng sinh sản. Dưới đây là thông tin về các bệnh tuyến giáp ở phụ nữ, do bác sĩ Nguyễn Thị Kim Tuyền, Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chia sẻ.
Bệnh tuyến giáp ở phụ nữ là những bất thường về cấu trúc hoặc rối loạn chức năng tuyến giáp ở phụ nữ, khiến lượng hormone giáp tiết ra nhiều hoặc ít hơn nhu cầu của cơ thể. Tuyến giáp là tuyến nội tiết quan trọng, tiết ra hormone Thyroxine (T4) và Triiodothyronine (T3), có vai trò điều hành quá trình trao đổi chất cũng như sự phát triển của cơ thể. Ở phụ nữ, hormone tuyến giáp ảnh hưởng suốt cuộc đời, bao gồm giai đoạn dậy thì và mãn kinh.
Do sự khác biệt về cấu tạo cơ thể và sinh lý, phụ nữ trải qua nhiều lần thay đổi nội tiết tố như: dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, mang thai, hậu sản và giai đoạn mãn kinh. Vì vậy, phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp cao hơn gấp 5 – 8 lần nam giới.
Dưới đây là những bệnh tuyến giáp ở phụ nữ thường gặp nhất:
Suy giáp là tình trạng chức năng tuyến giáp suy giảm, lượng hormone giáp tiết ra ít hơn so với nhu cầu cơ thể. Suy giáp ở phụ nữ có thể dẫn đến vô sinh. Các triệu chứng suy giáp gồm:
Cường giáp là tình trạng tuyến giáp hoạt động quá mức, tiết ra lượng hormone vượt quá nhu cầu cơ thể. Người bệnh cường giáp có nguy cơ loãng xương cao. Một số triệu chứng của bệnh cường giáp rất dễ nhầm lẫn với dấu hiệu tiền mãn kinh như bốc hỏa, cáu gắt… Ngoài ra, người bệnh cường giáp còn có các dấu hiệu:
Hội chứng cường giáp thường gặp ở người mắc các bệnh như:
Ung thư tuyến giáp là tình trạng tế bào ác tính phát triển từ tế bào của tuyến giáp. Tỷ lệ ung thư tuyến giáp đang gia tăng, số phụ nữ mắc bệnh cao gấp 3 lần nam giới. Bệnh có tính gia đình, ngoài ra, tình trạng béo phì hoặc từng tiếp xúc với phóng xạ cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư tuyến giáp.
Là tình trạng các tế bào tuyến giáp phát triển quá mức hoặc không đồng đều, làm tuyến giáp to bất thường. Đây là một trong những rối loạn tuyến giáp phổ biến và lành tính. Có thể phẫu thuật hoặc đốt sóng cao tần khi bướu giáp to gây chèn ép.
Trong thời kỳ mang thai, hoạt động sinh lý và chức năng tuyến giáp của người mẹ có nhiều thay đổi như:
Có nhiều nguyên nhân gây bệnh tuyến giáp ở phụ nữ, từ môi trường sống cho đến tuổi tác, như:
Nhờ hormone beta hCG mà các bệnh tự miễn của cơ thể người mẹ ổn định trong thai kỳ. Tuy nhiên, sau khi sinh, những bệnh này có nguy cơ bùng phát, dẫn đến cường giáp hoặc viêm giáp. Phụ nữ sau sinh mắc bệnh tuyến giáp thường có các triệu chứng như: táo bón, trầm cảm, chán ăn, lo lắng, nhịp tim nhanh, khó thở…
Mãn kinh là giai đoạn phụ nữ dễ đối mặt với các vấn đề về tuyến giáp nhất. Những triệu chứng bệnh tuyến giáp ở nữ trong giai đoạn này tương đối giống với các thay đổi tâm sinh lý thời kỳ mãn kinh, do đó dễ bị nhầm lẫn và bỏ qua cơ hội điều trị sớm.
Các bệnh tuyến giáp có tính gia đình, do đó nếu người thân gần gũi trong gia đình (ông bà, ba mẹ, anh chị em ruột…) có tiền sử mắc bệnh tuyến giáp thì các thế hệ sau cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn bình thường.
Các bệnh tuyến giáp như cường giáp, suy giáp là bệnh tự miễn, do hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào tế bào tuyến giáp, làm suy yếu chức năng tuyến giáp. Hiện, các bác sĩ chưa kết luận được nguyên nhân chính xác của tình trạng này, nhưng có khả năng liên quan đến yếu tố môi trường và di truyền.
Tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, tia X, các hóa chất độc hại (chì, thủy ngân, asen, nhôm…)… là các yếu tố nguy cơ gây bệnh tuyến giáp ở phụ nữ.
Stress kéo dài có thể tác động xấu đến hệ miễn dịch và góp phần tăng nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp ở nữ. Tuy nhiên vẫn chưa có nghiên cứu khẳng định điều này.
Bệnh tuyến giáp ở phụ nữ có thể được điều trị bằng những phương pháp như:
Không nên tự ý điều trị các bệnh tuyến giáp tại nhà. Khi thấy xuất hiện dấu hiệu bệnh tuyến giáp ở nữ phụ, người bệnh nên đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế chuyên khoa Nội tiết có đầy đủ thiết bị hiện đại để được chẩn đoán chính xác và nhanh chóng. Bác sĩ sẽ khám lâm sàng kết hợp xét nghiệm để đưa ra chẩn đoán và phác đồ điều trị phù hợp cho từng trường hợp.
Khả năng sinh sản của phụ nữ cũng chịu ảnh hưởng của hormone giáp và ngược lại, sự thay đổi hormone cũng ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp. Chị em mắc bệnh tuyến giáp đã hoặc đang điều trị và mong muốn có con cần được khám và tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa Nội tiết.
Bệnh tuyến giáp tác động đến quá trình rụng trứng với những biểu hiện như: rối loạn kinh nguyệt, tắc kinh, vô kinh. Tất cả những điều này làm giảm hoặc cản trở quá trình thụ thai ở phụ nữ.
Cho đến nay, nguyên nhân gây bệnh tuyến giáp ở phụ nữ vẫn chưa được khẳng định, do đó chưa có biện pháp phòng ngừa triệt để. Chị em có thể tham khảo một số lưu ý giúp nâng cao sức khỏe, phòng ngừa các rối loạn tuyến giáp:
Cung cấp đủ iod cho cơ thể sẽ giúp phòng ngừa các bệnh tuyến giáp. Đặc biệt, phụ nữ bị rối loạn tuyến giáp khi mang thai nên bổ sung đủ iod để phòng ngừa nguy cơ biến chứng thai kỳ và giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh.
Xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, đa dạng thực phẩm, hạn chế đồ chiên xào, nhiều dầu mỡ… Phụ nữ nên ăn nhiều rau xanh và trái cây để cân bằng hormone tuyến giáp.
Nên ngủ sớm, đúng giờ, không thức khuya. Không uống rượu, bia, sử dụng các chất kích thích.
Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường sức đề kháng. Khi cơ thể khỏe mạnh có thể chống lại bệnh tật nói chung và các bệnh về tuyến giáp nói riêng.
Các kim loại nặng như: nhôm, chì, thủy ngân, asen… làm tăng nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp, do đó cần tránh tiếp xúc.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp đánh giá nguy cơ mắc bệnh trong tương lai hoặc phát hiện kịp thời những bất thường về sức khỏe, từ đó có những thay đổi, can thiệp phù hợp.
Khi phát hiện bất thường ở vùng cổ hoặc các vấn đề sức khỏe khác, người bệnh nên đến cơ sở y tế, bệnh viện chuyên khoa Nội tiết để được kiểm tra, tư vấn và điều trị. Phát hiện và can thiệp sớm sẽ giúp ngăn ngừa bệnh diễn tiến nặng.
Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM có nền tảng vững chắc với các chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm. Khoa chuyên tiếp nhận khám, tư vấn và điều trị các bệnh nội tiết như: đái tháo nhạt, bệnh tuyến yên, tuyến thượng thận, tuyến sinh dục, dậy thì sớm, chậm tăng trưởng chiều cao…; đái tháo đường; béo phì…, với hệ thống máy móc nhập khẩu hiện đại; khu nội trú tiêu chuẩn khách sạn, dịch vụ chăm sóc tận tình, chu đáo, giúp người bệnh hài lòng, yên tâm
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Những bệnh tuyến giáp ở phụ nữ không chỉ tác động đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nữ giới từ trên 20 tuổi và phụ nữ trung niên nên tầm soát định kỳ các bệnh tuyến giáp để có thể phát hiện sớm, nâng cao hiệu quả và tiết kiệm chi phí điều trị.
