Ho gà nên ăn gì, kiêng gì để tốt sức khỏe là thắc mắc của nhiều người bệnh và người chăm sóc. Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ chữa trị khoa học theo chỉ định của bác sĩ, áp dụng chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng có vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục ở người bệnh ho gà. Bài viết được tư vấn bởi BSĐH Trần Thị Trà Phương – Khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.
Dinh dưỡng giữ vai trò quan trọng trong quá trình hỗ trợ chữa trị bệnh ho gà, đặc biệt là ở nhóm người bệnh có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn (trẻ nhỏ, người già…). Ho gà là bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp đặc trưng bởi các cơn ho rũ rượi, có thể gây nôn, chán ăn, kiệt sức… Ở giai đoạn cấp tính, bệnh thường ảnh hưởng đến khả năng ăn uống do xảy ra triệu chứng ho liên tục, gây mệt mỏi sau mỗi cơn ho. Áp dụng chế độ ăn uống phù hợp giúp cung cấp đầy đủ năng lượng, dưỡng chất dễ tiêu hóa, tăng cường miễn dịch mà vẫn đảm bảo phù hợp với khả năng ăn uống đang bị hạn chế của người bệnh.
Ở trường hợp bệnh diễn tiến nặng, người bệnh ăn kém, có biểu hiện không dung nạp thức ăn cần được đưa đến cơ sở y tế uy tín để được điều trị, hỗ trợ dinh dưỡng thông qua biện pháp khác. Tình trạng ăn uống kém kéo dài có thể dẫn đến suy dinh dưỡng cấp tính, gia tăng nguy cơ viêm phổi, hạ đường huyết…
Khi mắc ho gà, người bệnh nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu như cháo, súp, canh giàu dinh dưỡng từ gà và rau củ; đồng thời bổ sung vitamin, khoáng chất qua các loại trái cây như cam, kiwi, bí đỏ. Bên cạnh đó người bệnh cần đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán, lập phác đồ điều trị phù hợp. Bác sĩ cũng có thể hướng dẫn cách ăn uống khi bị ho gà, mang đến lợi ích tối ưu. Bác sĩ có thể khuyến nghị đưa vào thực đơn cho người bệnh một số nhóm thực phẩm có lợi, ví dụ như:
Các món ăn dễ nuốt, mềm, dễ tiêu hóa như súp, cháo, bún, phở… ít gây kích ứng cổ họng, đặc biệt có ích trong giai đoạn người bệnh bị ho nhiều, nôn trớ, ăn uống kém. Nhóm thực phẩm lỏng, ấm giúp người bệnh hấp thu dưỡng chất dễ dàng hơn mà không làm tăng áp lực lên hệ tiêu hóa đang suy yếu.
Người bệnh nên ưu tiên dùng những loại rau củ quả tươi như bí đỏ, cà rốt, khoai lang, cải xanh, nho, kiwi… để bổ sung thêm vitamin C, A, E cho cơ thể. Qua đó giúp chống viêm tốt hơn, góp phần bảo vệ niêm mạc hô hấp, hỗ trợ cơ thể chống lại vi khuẩn gây ho gà (Bordetella pertussis).
Probiotics (men vi sinh) có thể góp phần chống lại các vi sinh vật gây nhiễm trùng. Người bệnh ho gà có thể dùng nhóm thực phẩm giàu probiotics như sữa chua, bơ sữa… để thúc đẩy quá trình phục hồi sức khỏe.
Trong quá trình điều trị ho gà, người bệnh cần bổ sung đủ nước. Người bệnh có thể bổ sung nước bằng cách uống nhiều nước lọc, dùng nước dừa hoặc những loại trà thảo mộc ấm để góp phần giữ độ ẩm cho vùng niêm mạc, làm dịu vùng họng, phòng ngừa nguy cơ mất nước do sốt, nôn, ho kéo dài.
Chúng ta đã biết ho gà nên ăn gì tốt cho sức khỏe, vậy bị ho gà kiêng ăn gì để tránh khiến bệnh diễn tiến nặng hơn? Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về cách xây dựng khẩu phần ăn uống, bao gồm cả việc kiêng hay hạn chế dùng một số loại thực phẩm không có lợi cho tình trạng bệnh, ví dụ như:
Tiêu, ớt, mù tạt, những loại nước chấm chứa nhiều gia vị… có thể gây kích ứng mạnh lên niêm mạc hô hấp, dẫn đến tình trạng ho liên tục, khiến cổ họng sưng tấy nghiêm trọng hơn. Các cơn ho dữ dội sau khi dùng thực phẩm gây kích ứng khiến người bệnh mệt mỏi hơn, tiềm ẩn nguy cơ làm rách mao mạch niêm mạc họng (ở người có sức đề kháng yếu).
Thức ăn nhiều dầu mỡ, chiên rán gây khó tiêu hóa, làm tăng đờm trong cổ họng. Với người bệnh ho gà, việc tiêu thụ dầu mỡ quá mức dễ khiến cơ thể sinh thêm nhiệt, đờm, khiến cơn ho kéo dài dai dẳng hơn. Chất béo bão hòa trong những loại thực phẩm này cũng không có lợi cho quá trình hồi phục mô tổn thương ở đường hô hấp.
Người bệnh ho gà nên tránh dùng thực phẩm khô, cứng do chúng dễ làm tổn thương niêm mạc họng. Các món ăn như món chiên giòn, bánh quy cứng, thực phẩm chứa nhiều chất xơ thô có thể gây ra sự ma sát lên vùng cổ họng đang bị viêm, làm kích thích cơn ho, dẫn đến nôn khi nuốt. Với trẻ em, thực phẩm khó nhai làm gia tăng nguy cơ bị nghẹn, sặc trong lúc ăn.
Thức uống có cồn như rượu, bia có thể gây mất nước, làm khô vùng cổ họng, kích thích cơn ho. Nhóm thức uống này cũng có thể làm suy yếu hệ miễn dịch, cản trở quá trình hồi phục sức khỏe.
Bên cạnh việc tìm hiểu ho gà nên ăn gì và kiêng gì, người bệnh và người chăm sóc nên lưu ý một số lời khuyên dưới đây trong việc xây dựng khẩu phần ăn uống, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người bệnh:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, ho gà nên ăn gì và kiêng ăn gì đã được giải đáp. Người bệnh nên dùng thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa, giàu vitamin (vitamin C, A, E), kẽm và protein, probiotics… để góp phần cải thiện triệu chứng, nâng cao sức khỏe tổng thể. Người bệnh cần được bác sĩ thăm khám, điều trị, hướng dẫn cách chăm sóc, ăn uống khoa học, mang đến lợi ích tối ưu.
