Bệnh teo não tuổi già có chữa được không? Có thể đảo ngược không?

Bệnh teo não tuổi già có chữa được không là câu hỏi được nhiều người bệnh và thân nhân quan tâm. Hiện chưa có cách điều trị dứt điểm căn bệnh này, nhưng có thể kiểm soát, góp phần làm chậm tiến triển bệnh.

Bệnh teo não tuổi già có chữa được không?

Hiện nay, vẫn chưa có các phương pháp điều trị dứt điểm bệnh teo não, vì các tế bào não mất đi thì không thể hồi phục lại được. Do đó, các phương pháp điều trị bệnh hiện nhằm điều trị triệu chứng, biến chứng, kiểm soát, làm chậm tốc độ bệnh tiến triển. Các phương pháp này sẽ thay đổi khác nhau tùy thuộc vào vị trí, mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân gây bệnh.

Có thể đảo ngược bệnh teo não ở người già không?

Không thể đảo ngược hoàn toàn bệnh teo não ở người cao tuổi vì phần lớn các tổn thương não đã xảy ra là vĩnh viễn. Hiện nay chưa có liệu pháp nào tái tạo hoặc “làm đầy” lại vùng não đã teo. Tuy nhiên, một số chức năng nhận thức và vận động có thể được phục hồi phần nào nhờ các biện pháp hỗ trợ như: vật lý trị liệu, hoạt động trí tuệ, chế độ ăn uống và lối sống khoa học. Quan trọng nhất là người bệnh phải duy trì các biện pháp này thường xuyên, lâu dài, đồng thời được theo dõi y tế chặt chẽ.

Biến chứng có thể gặp phải

Bệnh teo não tuổi già nếu không được kiểm soát có thể dẫn đến nhiều biến chứng, gồm: (1)

• Sa sút trí tuệ: Giảm trí nhớ, mất khả năng tư duy, khó giao tiếp.
• Rối loạn cảm xúc: Trầm cảm, lo âu, dễ kích động.
• Rối loạn vận động: Khó khăn khi đi lại, dễ té ngã.
• Mất khả năng tự chăm sóc: Không tự ăn uống, vệ sinh cá nhân, cần người hỗ trợ liên tục.
• Biến chứng thần kinh khác: Co giật, khó nuốt, tiểu không tự chủ.

Điều trị kiểm soát tình trạng bệnh teo não tuổi già như thế nào hiệu quả?

Kế hoạch kiểm soát tình trạng bệnh ở người cao tuổi cần được bác sĩ chỉ định, có thể gồm các biện pháp sau:

1. Thuốc điều trị kiểm soát triệu chứng

Một số loại thuốc chuyên biệt có thể được bác sĩ tại cơ sở y tế, bệnh viện chỉ định để kiểm soát hiệu quả các triệu chứng teo não ở người cao tuổi. Chẳng hạn, thuốc ức chế cholinesterase giúp cải thiện trí nhớ và khả năng nhận thức; thuốc chống trầm cảm hỗ trợ ổn định tâm trạng, giảm bớt triệu chứng lo âu, hoang tưởng, kích động… Nếu bệnh do nguyên nhân mạch máu, bác sĩ có thể kê đơn thuốc hạ huyết áp, thuốc giảm mỡ máu để ngăn ngừa tổn thương não tiếp diễn.

2. Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu là phương pháp dùng để kiểm soát các vấn đề về vận động liên quan đến teo não. Người bệnh sẽ được hướng dẫn tập các bài tập vận động phù hợp như: tập đi đứng với dụng cụ hỗ trợ, các động tác giữ thăng bằng, tập tăng cường sức cơ tay chân,…Vật lý trị liệu còn có thể giúp phòng ngừa cứng khớp, co rút cơ, cải thiện tuần hoàn máu, nhờ đó hạn chế biến chứng loét do tì đè ở những người ít vận động.

3. Liệu pháp ngôn ngữ

Liệu pháp ngôn ngữ được chỉ định cho người bệnh gặp vấn đề khó khăn trong giao tiếp hoặc nuốt. Chuyên gia trị liệu ngôn ngữ sẽ thực hiện các bài tập giúp rèn luyện kỹ năng nói và hiểu, chẳng hạn: tập đặt tên đồ vật, tập diễn đạt câu đơn giản, hoặc sử dụng tranh ảnh, cử chỉ để giao tiếp. Nếu người bệnh dễ bị sặc khi ăn uống, chuyên gia cũng có thể hướng dẫn các bài tập và tư thế nuốt an toàn.

4. Chăm sóc sinh hoạt, tinh thần

Đối với người cao tuổi, chăm sóc và hỗ trợ tinh thần có ý nghĩa quan trọng không kém việc điều trị bằng thuốc. Gia đình và người chăm sóc nên chuẩn bị một kế hoạch chăm sóc lâu dài, tuân theo các nguyên tắc sau:

• Khuyến khích người bệnh tham gia hoạt động như đọc sách, xem TV, chơi cờ hoặc nghe nhạc để kích thích trí nhớ, làm chậm tiến triển bệnh.
• Nếu người bệnh còn tỉnh táo nhưng vận động kém, cần hỗ trợ người bệnh ngồi dậy, vỗ lưng, làm sạch đờm dãi, massage để ngừa loét tì đè (đặc biệt ở vùng lưng, hai bên hông, vùng kheo).
• Với người bị teo não ảnh hưởng đến trí nhớ, nên thường xuyên trò chuyện, cho người bệnh xem hình ảnh gia đình hoặc đến những nơi gắn liền với kỷ niệm.
• Các hoạt động như đi dạo, chăm sóc thú cưng, thiền, yoga, ngủ đủ giấc… giúp người bệnh cải thiện tâm trạng, thư giãn tinh thần và giảm lo âu.

5. Thay đổi lối sống

Thay đổi lối sống khoa học có thể giúp làm chậm tiến triển của bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo, người bệnh nên duy trì một số thói quen tốt sau đây để bảo vệ sức khỏe não bộ:

• Uống đủ nước, kết hợp nước ép trái cây tươi như nước cam, chanh tươi, nước ép dưa hấu. Đi tiểu vài giờ một lần, không để người bệnh nhịn tiểu nhiều giờ liền, giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ sau khi đi vệ sinh để phòng viêm đường tiết niệu.
• Bổ sung vitamin E, C, B12 từ trái cây và rau xanh. Ưu tiên thực phẩm giàu Omega-3 như cá béo để duy trì kích thước và tăng cường hoạt động của não bộ.
• Tránh ăn thức ăn nhanh, đồ hộp, nước ngọt có gas. Hạn chế tối đa rượu bia và ngừng hút thuốc để bảo vệ mạch máu và tế bào thần kinh.
• Tập thể dục đều đặn như đi bộ, đạp xe, yoga giúp tăng lưu thông máu đến não và duy trì sức khỏe toàn thân.
• Người cao tuổi nên ngủ đủ giấc từ 7-8 tiếng mỗi đêm, giữ cho không gian phòng ngủ yên tĩnh, sử dụng kỹ thuật thư giãn như hít thở sâu hoặc thiền để giảm căng thẳng, bởi stress kéo dài có liên quan đến tăng huyết áp và nguy cơ đột quỵ
• Từ bỏ thói quen hút thuốc lá, hạn chế uống rượu bia. Hút thuốc và lạm dụng rượu bia lâu dài sẽ gây hại cho mạch máu và tế bào não, làm tăng tốc độ thoái hóa não.

Bài viết đã cung cấp thông tin góp phần giải đáp thắc mắc bệnh teo não tuổi già có chữa được không. Bệnh là quá trình thoái hóa tự nhiên của não bộ, thường xảy ra do tuổi tác và các yếu tố liên quan như di truyền, lối sống, bệnh lý nền (tăng huyết áp, tiểu đường, Alzheimer…). Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị dứt điểm. Tuy nhiên, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có thể làm chậm tiến triển bệnh, cải thiện chất lượng sống, góp phần tăng tuổi thọ ở người cao tuổi.