Bệnh sùi mào gà ở bao quy đầu: Nguyên nhân và triệu chứng

Sùi mào gà ở bao quy đầu là vấn đề “khó nói” của nam giới, xảy ra do nhiễm virus HPV. Bệnh không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt song dễ lây nhiễm, gây khó chịu cho người bệnh trong quá trình sinh hoạt, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và đặc biệt là tinh thần của người bệnh. Nhằm cung cấp các thông tin y khoa liên quan vấn đề bệnh sùi mào gà bao quy đầu, Bác sĩ Nguyễn Công Danh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp thắc mắc của mọi người đối với vấn đề “nhạy cảm” này trong bài viết sau.

Sùi mào gà ở bao quy đầu là gì?

Sùi mào gà ở bao quy đầu là bệnh lây nhiễm qua đường tình dục phổ biến do virus HPV gây ra, đặc biệt là chủng HPV 6 và 11 là nguyên nhân của khoảng 90% trường hợp. Triệu chứng đặc trưng của bệnh là sự xuất hiện của các u nhú mềm, màu hồng hoặc trắng, có hình dáng giống bông súp lơ hoặc mào gà, tập trung ở bao quy đầu, quy đầu, rãnh quy đầu và có thể lan sang dương vật, bìu, hậu môn và khoang miệng.

Tại Mỹ, ước tính khoảng 1% dân số trong độ tuổi sinh hoạt tình dục mắc HPV, với khoảng 1,3 triệu ca nhiễm mới mỗi năm. Theo số liệu năm 2018, ước tính có khoảng 42,5 triệu người Mỹ nhiễm ít nhất một chủng HPV có thể gây ra ung thư hoặc mụn cóc sinh dục và 13 triệu người nhiễm mới (1). Trong khi đó, tại Việt Nam, việc xác định tỷ lệ mắc bệnh trong cộng đồng gặp nhiều thách thức, do nhiều bệnh nhân tự điều trị tại nhà hoặc tìm đến các phòng khám tư nhân mà không đăng ký chính thức, dẫn đến số liệu thống kê chưa phản ánh đầy đủ thực trạng bệnh.

Bệnh sùi mào gà phổ biến ở nam giới trẻ tuổi, những người có quan hệ nhiều bạn tình, quan hệ không an toàn… Ở giai đoạn ủ bệnh, bệnh không có nhiều dấu hiệu. Khi bước sang giai đoạn toàn phát, các nốt sần sùi có thể xuất hiện ngoài bao quy đầu, thân dương vật, hậu môn, thậm chí miệng, mắt, tay chân.

Nguyên nhân sùi mào gà bao quy đầu

Sùi mào gà ở bao quy đầu là bệnh lây truyền qua đường tình dục do virus HPV gây ra. Những nguyên nhân chính dẫn đến sùi mào gà bao quy đầu gồm:

• Quan hệ tình dục không an toàn: Đây là nguyên nhân chính gây lây nhiễm virus HPV. Bệnh có thể lây nhiễm qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng với người nhiễm HPV. Virus có thể xâm nhập qua những vết xước nhỏ ở da hoặc niêm mạc bao quy đầu, sau thời gian ủ bệnh sẽ tiến triển thành nốt tổn thương sùi mào gà;
• Tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị nhiễm bệnh: Virus HPV có thể lây nhiễm khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết tổn thương sùi mào gà, ngay cả khi không quan hệ tình dục. Vì vậy những trường hợp tiếp xúc tay hoặc miệng đều có nguy cơ cao bị lây nhiễm;
• Quan hệ tình dục với nhiều người: Việc quan hệ với nhiều bạn tình hoặc không sử dụng biện pháp bảo vệ an toàn cũng là nguyên nhân tăng nguy cơ bị sùi mào gà;
• Lây nhiễm HPV từ mẹ sang con: Trẻ sơ sinh vẫn có nguy cơ nhiễm HPV nếu người mẹ mắc sùi mào gà khi mang thai và sinh thường. Nam giới trưởng thành nếu có virus HPV tồn tại trong cơ thể từ nhỏ có thể bùng phát bệnh khi hệ miễn dịch cơ thể suy yếu.

Triệu chứng khi bị sùi mào gà ở da bao quy đầu

Các triệu chứng sùi mào gà ở bao quy đầu thường là những nốt dạng mụn nhỏ, xuất hiện rải rác hoặc thành chùm ở bao quy đầu. Một số trường hợp các tổn thương cũng có thể xuất hiện xung quanh dương vật, hậu môn hoặc vùng bẹn. Những nốt sùi có kích thước đa dạng, từ nhỏ li ti cho đến mảng lớn, nổi gồ lên bề mặt da, không ngứa, không đau.

Trong một số trường hợp, nốt sùi có thể liên kết thành mảng sùi lớn như bông súp lơ, mào gà. Ngoài khu vực bẹn, nốt sùi còn có thể xuất hiện trên hoặc trong khoang miệng, cổ họng, tay, chân. Thời gian ủ bệnh sùi mào gà ở phái mạnh dao động 3 tuần đến 8 tháng hoặc kéo dài hơn nếu sức khỏe nam giới tốt.

Trong thời gian ủ bệnh, các triệu chứng thường “thầm kín” hoặc không có nên nam giới dễ dàng bỏ qua, dẫn đến virus HPV tồn tại lâu, có thể xâm nhập và gây tổn thương cho các cơ quan nội tạng hoặc hệ thống thần kinh trung ương.

Có thể bạn quan tâm: Nguyên nhân sùi mào gà ở dương vật

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nam giới nên đi khám ngay nếu vùng kín; miệng; tay chân xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ sùi mào gà như:

• Xuất hiện mụn sùi bất thường ở bộ phận sinh dục, hậu môn, miệng, tay chân hoặc các vùng da khác trên cơ thể;
• Cảm giác ngứa ngáy, khó chịu ở vùng kín, gây khó khăn trong sinh hoạt, đặc biệt khi quan hệ tình dục;
• Đau rát khi quan hệ tình dục hoặc tiểu tiện, có thể kèm khó tiểu;
• Dịch tiết bất thường từ cơ quan sinh dục, có mùi hôi, màu sắc lạ hoặc kèm triệu chứng sưng viêm, tấy đỏ.

Sùi mào gà mọc ở bao quy đầu có lây không?

Sùi mào gà mọc ở bao quy đầu có thể lây truyền nhanh khi xảy ra quan hệ bằng miệng hoặc tiếp xúc da kề da có vết thương hở. Những người từng quan hệ tình dục đều có nguy cơ nhiễm HPV, tuy nhiên nguy cơ nhiễm virus cao hơn đối với các trường hợp: (2)

• Quan hệ tình dục không an toàn
• Quan hệ tình dục với nhiều người mà không biết tiền sử tình dục
• Quan hệ tình dục sớm
• Người mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục khác
• Người có hệ miễn dịch suy yếu, nhiễm HIV hoặc đang sử dụng các loại thuốc chống thải ghép
• Người nghiện rượu bia, thuốc lá
• Người có mẹ nhiễm HPV
• Người dưới 30 tuổi

Phương pháp chẩn đoán sùi mào gà bao quy đầu

Phát hiện sớm sùi mào gà không chỉ giúp tối ưu hiệu quả điều trị mà còn hạn chế biến chứng nguy hiểm cho người bệnh. Các phương pháp giúp chẩn đoán sùi mào gà ở nam giới gồm:

1. Thăm khám vùng kín

Thăm khám vùng kín là bước đầu tiên trong quá trình chẩn đoán sùi mào gà. Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra trực tiếp vùng sinh dục của người bệnh, tìm kiếm dấu hiệu các tổn thương nghi ngờ sùi mào gà. Ở nam giới, sùi mào gà thường xuất hiện trên bao quy đầu, dương vật, bìu hoặc bẹn. Thăm khám lâm sàng vùng kín giúp bác sĩ đánh giá kích thước, đặc điểm tổn thương, từ đó đưa ra chỉ định phù hợp.

2. Khám hậu môn

Nếu bệnh nhân có các triệu chứng như đau, ngứa rát, có nốt sùi xung quanh hậu môn hoặc tiền sử quan hệ qua đường hậu môn, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra khu vực này. Nốt sùi mào gà có thể xuất hiện bên ngoài hoặc sâu trong hậu môn. Vì vậy bác sĩ cần kiểm tra kỹ nhằm đánh giá mức độ lan rộng của bệnh.

3. Xét nghiệm mẫu bệnh phẩm

Virus HPV tồn tại ở các sang thương da hay trong dịch niệu đạo của nam giới. Nếu nghi ngờ nam giới bị nhiễm HPV, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra dịch tại sang thương da hoặc dịch tiết nhằm đánh giá chính xác tình trạng nhiễm bệnh, định type HPV cũng như mức độ lây lan.

Biến chứng có thể gặp phải

Sùi mào gà nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng sức khỏe nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, chất lượng cuộc sống, thậm chí đe dọa tính mạng. Những biến chứng sùi mào gà người bệnh có thể đối mặt gồm:

• Tăng nguy cơ ung thư: Người mắc bệnh sùi mào gà có nguy cơ cao bị ung thư dương vật, ung thư hậu môn, đặc biệt ở những trường hợp quan hệ đồng giới nam. Virus HPV còn liên quan đến ung thư vòm họng, ung thư thanh quản nếu nhiễm HPV qua đường miệng;
• Tắc nghẽn đường tiểu: Sùi mào gà ở bao quy đầu có thể gây tắc nghẽn đường tiểu, khiến người bệnh khó khăn khi tiểu;
• Nguy cơ mắc bệnh viêm nhiễm khác: Khi bị nhiễm virus HPV, nam giới có nguy cơ bị viêm tinh hoàn, mào tinh hoàn hoặc tắc ống dẫn tinh, gây vô sinh.

Bao quy đầu bị sùi mào gà có chữa được không?

Bao quy đầu bị sùi mào gà có chữa được không là điều mà nhiều người lo lắng. Bác sĩ Danh cho biết sùi mào gà có thể điều trị được, tuy nhiên không thể chữa khỏi hoàn toàn. Sùi mào gà dù nặng hay nhẹ đều do HPV gây ra. Đến nay, chưa có cách loại bỏ hoàn toàn virus HPV ra khỏi cơ thể. Các biện pháp kiểm soát bệnh giúp loại bỏ các nốt sùi, tổn thương và hạn chế nguy cơ tái phát.

Biện pháp phòng ngừa sùi mào gà da bao quy đầu

Để giảm nguy cơ mắc bệnh sùi mào gà và bảo vệ sức khỏe sinh sản, nam giới nên áp dụng các biện pháp phòng ngừa nhiễm virus HPV như:

• Quan hệ tình dục an toàn: Chung thủy với bạn tình, sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ và tránh quan hệ với những người có dấu hiệu/nguy cơ cao mắc sùi mào gà hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục;
• Tiêm vaccine phòng HPV: Tiêm vắc xin là biện pháp hiệu quả giúp ngăn ngừa các chủng HPV, giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm như ung thư hậu môn, ung thư dương vật, ung thư hầu họng… Bác sĩ khuyến nghị nam giới nên tiêm vaccine HPV càng sớm càng tốt (thời gian lý tưởng là 9-26 tuổi, tiêm trước khi xảy ra quan hệ) để bảo vệ sức khỏe tổng thể;
• Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ: Nam giới nên duy trì thói quen chăm sóc, vệ sinh vùng kín hàng ngày bằng nước sạch và dung dịch vệ sinh phù hợp, đặc biệt sau quan hệ tình dục. Đối với nam giới bị dài, hẹp bao quy đầu nên cắt bao quy đầu sớm để giảm nguy cơ tích tụ vi khuẩn, bụi bẩn;
• Không dùng chung đồ cá nhân: Tuyệt đối không sử dụng chung khăn tắm, dao cạo râu, quần lót với người khác;
• Tăng cường sức đề kháng: Nam giới nên duy trì lối sống lành mạnh bằng cách giữ cân nặng phù hợp, ăn uống hợp lý, luyện tập thể dục thường xuyên; không uống rượu bia, hút thuốc lá, sử dụng chất kích thích;
• Kiểm tra sức khỏe nam khoa định kỳ: Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là sức khỏe nam khoa mỗi 6-12 tháng/lần giúp phát hiện sớm các bất thường và có kế hoạch điều trị phù hợp.

Chăm sóc cho bệnh nhân sùi mào gà ở bao quy đầu

Chăm sóc đúng cách cho bệnh nhân bị sùi mào gà bao quy đầu góp phần tăng hiệu quả điều trị và phục hồi cho người bệnh, hạn chế biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là những hướng dẫn chăm sóc người bệnh bị sùi mào gà mà các chuyên gia khuyến nghị:

• Vệ sinh cá nhân sạch sẽ vùng kín hàng ngày bằng nước sạch và dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, không chứa chất tẩy rửa mạnh;
• Không tự ý cạy, nặn hoặc gãi các nốt sần để tránh bị viêm nhiễm hoặc lan rộng sang vùng da khác;
• Duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, tăng cường thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như vitamin C, E, kẽm; hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá, chất kích thích
• Kiêng quan hệ tình dục trong thời gian điều trị bệnh, chỉ nên quan hệ khi bác sĩ xác nhận tình trạng bệnh đã ổn định;
• Nên sử dụng bao cao su khi quan hệ để giảm nguy cơ nhiễm virus;
• Tuân thủ phác đồ điều trị mà bác sĩ chỉ định. Không tự ý ngưng thuốc khi chưa có sự hướng dẫn từ bác sĩ;
• Trường hợp đốt sùi mào gà, người bệnh cần chú ý chăm sóc sau thủ thuật theo hướng dẫn từ bác sĩ để tránh nhiễm trùng;

Câu hỏi thường gặp

1. Bị sùi mào gà ở bao quy đầu có tự khỏi không?

Sùi mào gà ở bao quy đầu không thể tự khỏi nếu không có các biện pháp điều trị y tế can thiệp. Bệnh do virus HPV gây nên, và một khi đã nhiễm HPV thì virus này có thể tồn tại trong cơ thể suốt đời. Các nốt tổn thương sùi mào gà không thể tự biến mất nếu người bệnh không điều trị. Vì vậy bác sĩ khuyến nghị người bị sùi mào gà nên thăm khám và điều trị sớm, tránh để bệnh lây lan, biến chứng nguy hiểm.

2. Có thể điều trị bệnh dứt điểm không?

Sùi mào gà do virus HPV gây ra và không có phương pháp nào giúp loại bỏ HPV ra khỏi cơ thể. Hiện nay các biện pháp điều trị được áp dụng nhằm kiểm soát, loại bỏ các tổn thương sùi mào gà, hạn chế bệnh tái phát.

Sùi mào gà ở bao quy đầu là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của nam giới. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp hạn chế các biến chứng nguy hiểm của sùi mào gà. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh nên đến các bệnh viện có chuyên khoa Nam học – Hiếm muộn để được tư vấn và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.