Bệnh đột quỵ có chữa được không, yếu tố nào góp phần quyết định đến khả năng điều trị đột quỵ là băn khoăn của nhiều người. Đột quỵ là bệnh nguy hiểm, ngày càng trẻ hóa, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Vậy người bệnh đột quỵ có chữa được không?
Bài viết được tư vấn bởi Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.
Đột quỵ có thể chữa được nếu người bệnh nhập viện cấp cứu kịp thời và được chữa trị bằng những phương pháp phù hợp, hiệu quả thì có thể giúp làm giảm tối đa nguy cơ gặp biến chứng.
Sau khi chữa trị đột quỵ, người bệnh có thể cần 4 – 6 tuần hoặc lâu hơn để hồi phục. Thời gian và mức độ hồi phục còn phụ thuộc vào mức độ bệnh, thể trạng của người bệnh, biến chứng nặng hay nhẹ, người bệnh có được cấp cứu đột quỵ sớm hay không… Thời gian hồi phục có thể kéo dài lên đến vài tháng, vài năm, thậm chí có một số di chứng, biến chứng tồn tại vĩnh viễn không thể phục hồi hoàn toàn.
Chúng ta đã biết đột quỵ có chữa khỏi được không, vậy những yếu tố nào góp phần quyết định đến hiệu quả chữa trị và khả năng phục hồi sau đột quỵ?
Thời gian phát hiện bệnh và tiến hành điều trị là yếu tố quan trọng góp phần quyết định đến hiệu quả chữa trị, khả năng phục hồi sau đột quỵ. Người bệnh đột quỵ được cấp cứu càng sớm thì hiệu quả điều trị càng cao, nâng cao khả năng hồi phục.
Áp dụng phương pháp can thiệp điều trị đột quỵ phù hợp, hiệu quả và nhanh chóng sẽ góp phần giúp người bệnh đột quỵ được cứu sống, hạn chế nguy cơ gặp biến chứng nặng. (1)
Đột quỵ có chữa được không còn phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Phát hiện người bệnh đột quỵ trễ sẽ làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của bệnh, giảm cơ hội cứu sống, tăng nguy cơ gây ra biến chứng nặng. Trường hợp đột quỵ nhẹ, phát hiện sớm có thể được cấp cứu hiệu quả hơn, hạn chế nguy cơ gặp di chứng. Mặt khác, so với đột quỵ do thiếu máu não, triệu chứng của đột quỵ do xuất huyết não thường biểu hiện nghiêm trọng, nhanh chóng hơn, khiến việc điều trị gặp nhiều trở ngại, tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng cao hơn.
Người bị đột quỵ mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính, bệnh nền, bệnh nguy hiểm… sẽ làm tăng rủi ro khi điều trị, có nguy cơ gặp biến chứng nặng, nguy cơ tử vong cao hơn. Người có nền tảng sức khỏe tổng thể tốt, ổn định, đáp ứng với các phương pháp điều trị sẽ góp phần làm tăng hiệu quả khi chữa trị, hạn chế nguy cơ gặp biến chứng.
Người cao tuổi có nền tảng sức khỏe yếu hơn, thường có bệnh nền nên khi bị đột quỵ sẽ có nhiều rủi ro tăng nặng, dễ gặp biến chứng hơn so với người trẻ có thể trạng tốt. Việc chữa trị cho người cao tuổi bị đột quỵ cũng gặp nhiều trở ngại hơn, hạn chế sự hiệu quả khi điều trị, cấp cứu.
Sau điều trị đột quỵ, nếu người bệnh được chăm sóc đúng cách sẽ giúp rút ngắn thời gian hồi phục, đẩy nhanh quá trình phục hồi các chức năng… Cụ thể, người bệnh cần áp dụng chế độ sinh hoạt, ăn uống khoa học, tập luyện đúng cách, tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ…
Ngoài câu hỏi đột quỵ có chữa được không, nhiều người cũng thắc mắc điều trị đột quỵ như thế nào hiệu quả? Tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, khi tiếp nhận người bệnh đến cấp cứu đột quỵ, y lệnh khẩn “Code stroke” sẽ được kích hoạt, các liên chuyên khoa (cấp cứu, thần kinh, chẩn đoán hình ảnh…) được kết nối để mở lối đi riêng cho người bệnh. Lúc này, người bệnh được bác sĩ đánh giá ngay ở phòng cấp cứu thông qua các máy móc di động, tân tiến, chụp MRI, CT theo luồng ưu tiên.
Bác sĩ ngay lập tức đọc kết quả, hội chẩn và tiến hành can thiệp xử lý bằng thuốc tiêu sợi huyết cho người bệnh ngay tại phòng chụp.
Người bệnh có thể được bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cấp cứu bằng các phương pháp, kỹ thuật hiện đại (tùy vào mức độ, loại đột quỵ, thời gian khởi phát đột quỵ…), chẳng hạn như: dùng thuốc tiêu sợi huyết, can thiệp nội mạch để lấy cục máu đông; bít tắc mạch máu đã bị vỡ với máy chụp mạch máu số hóa xóa nền DSA; phẫu thuật bằng robot để giúp bác sĩ tiếp cận chính xác vị trí tổn thương, tránh phạm phải các mô não lành và các bó sợi thần kinh…
Thời gian “vàng” trong cấp cứu đột quỵ là khoảng 3 – 4,5 giờ hoặc có thể mở rộng lên đến 6 giờ đầu hoặc kể từ thời điểm khởi phát triệu chứng bệnh (với đột quỵ nhồi máu não). Với đột quỵ xuất huyết não (do mạch máu não bị vỡ), thời gian vàng cấp cứu là trong 8 giờ đầu, có thể mở rộng lên 24 giờ hoặc hơn.
Theo Tổ chức WSO Angels Awards (Hoa Kỳ), trong cấp cứu đột quỵ nhồi máu não cấp, “tiêu chuẩn kim cương” từ thời điểm người bệnh nhập viện đến khi can thiệp bằng thuốc tiêu sợi huyết (còn được gọi là “cửa sổ cửa kim”) là dưới 45 phút. Tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, khi áp dụng quy trình “Code stroke”, đội ngũ bác sĩ có thể rút ngắn thời gian cấp cứu cho người bệnh xuống còn dưới 30 phút (thậm chí có thể giảm hơn 20 phút tùy trường hợp), góp phần hạn chế tối đa nguy cơ tử vong, gặp biến chứng nặng.
Nếu đã biết đột quỵ có chữa được không, vậy di chứng, biến chứng có thể gặp phải sau đột quỵ là gì? Đột quỵ có thể khiến người bệnh tử vong hoặc có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng. Mức độ tổn thương thần kinh sẽ khác nhau tùy vào thời gian người bị đột quỵ được phát hiện, đưa vào bệnh viện cấp cứu, điều trị. (2)
Khi xảy ra đột quỵ, việc điều trị càng chậm trễ thì hệ thần kinh càng bị tổn thương nặng hơn, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, kéo dài thời gian hồi phục, thậm chí là không thể hồi phục được. Người sau đột quỵ thường cần tối thiểu 30 ngày để có thể phục hồi các chức năng. Thậm chí một số người bệnh có thể gặp tổn thương vĩnh viễn. Các biến chứng, di chứng thường gặp có thể xảy ra sau đột quỵ gồm:
Các chức năng hoạt động của con người được phân bố ở những vị trí chuyên biệt trong não. Tùy vào vị trí mạch máu đang xảy ra tình trạng tai biến, chức năng sống của người bệnh sẽ bị giảm sút theo nhiều mức độ khác nhau. Ví dụ, có người bị tác động đến khả năng vận động vật lý, có người bị tác động đến lời nói, trí nhớ, tâm lý… Sau khi thăm khám, bác sĩ sẽ đề ra kế hoạch hồi phục chức năng riêng biệt cho từng trường hợp người bệnh. (3)
Hiện chưa có thuốc hay thảo dược nào có thể giúp chức năng của não bộ phục hồi hoàn toàn. Thay vào đó, người bệnh cần thực hiện các bài tập tăng dần về chức năng đang bị ảnh hưởng, ví dụ như:
Người bệnh cũng có thể áp dụng các biện pháp giúp hỗ trợ phục hồi chức năng sau đột quỵ tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bên cạnh việc tìm hiểu bị đột quỵ có chữa được không, mỗi người cần biết nên dự phòng đột quỵ tái phát sau điều trị như thế nào cho hiệu quả? Người đã bị đột quỵ có nguy cơ cao bị đột quỵ lần nữa. Người bệnh cần dự phòng đột quỵ tái phát thông qua việc điều trị, kiểm soát nguyên nhân gây đột quỵ, chẳng hạn như: bệnh tim mạch, rung nhĩ (nhịp tim không đều, nhanh), huyết áp cao, tiểu đường, cholesterol cao…
Bác sĩ có thể tư vấn, giúp người dân ngăn ngừa, chữa trị những tình trạng bệnh lý gây đột quỵ. Người bệnh nên khám sức khỏe thường xuyên theo lịch hẹn của bác sĩ. Kế hoạch điều trị có thể bao gồm: dùng thuốc, phẫu thuật, thay đổi lối sống để góp phần làm giảm nguy cơ bị đột quỵ lần nữa. Người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ, đảm bảo việc uống thuốc đúng liều lượng (nếu có).
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, đột quỵ có chữa được không? Người bị đột quỵ có thể được chữa trị hiệu quả, hạn chế tối đa nguy cơ gặp biến chứng, di chứng nếu được cấp cứu, điều trị kịp thời tại bệnh viện uy tín. Ngay khi khởi phát đột quỵ, người bệnh cần được nhanh chóng đưa đến bệnh viện để cấp cứu kịp thời.
