Số lượng tinh trùng bao nhiêu là bình thường? Thông tin cần biết

Xét nghiệm tinh dịch đồ cung cấp các thông tin liên quan chất lượng tinh trùng, bao gồm các chỉ số độ ly giải, khả năng di động, độ pH, mật độ tinh trùng, hình thái, số lượng tinh trùng. Ở nam giới, số lượng tinh trùng bao nhiêu là bình thường? Nếu số lượng tinh trùng ít có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không?

Số lượng tinh trùng bao nhiêu là bình thường?

Số lượng tinh trùng được đánh giá là bình thường khi tổng số trên 39 triệu con trong một lần xuất tinh, bao gồm tinh trùng di động tiến tới, không tiến tới hoặc bất động. Ở nam giới, mật độ tinh trùng bình thường nằm trong khoảng 15-200 triệu tinh trùng một mỗi ml tinh dịch. Nếu nam giới có số lượng tinh trùng di động tiến tới dưới 10 triệu, cơ hội thụ tinh thành công của bạn và bạn đời sẽ giảm.

Tinh trùng là những tế bào sinh sản nam có trong tinh dịch. Số lượng tinh trùng cũng như các chỉ số khác được đánh giá bằng xét nghiệm tinh dịch đồ. Khi phát hiện các chỉ số bất thường trong kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ, bác sĩ sẽ có những hướng dẫn, kế hoạch điều trị phù hợp cho từng trường hợp. [1]

Phân loại mức độ số lượng tinh trùng

Để xác định số lượng tinh trùng, nam giới cần kiêng xuất tinh 3-5 ngày nhằm đảm bảo mẫu thử đạt chất lượng tốt. Đồng thời cần lưu ý không hút thuốc lá, rượu bia trước khi làm xét nghiệm tinh dịch đồ đánh giá chất lượng tinh trùng.

1. Số lượng tinh trùng ít

Nếu trong mỗi lần xuất tinh, số lượng tinh trùng dưới 15 triệu con/ml hoặc dưới 39 triệu con trong một mẫu tinh dịch thì được đánh giá là lượng tinh trùng ít.

Số lượng tinh trùng ít sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới nhưng không đồng nghĩa nam giới tinh trùng ít sẽ bị vô sinh. Theo lý thuyết, chỉ cần một tinh trùng kết hợp thành công với noãn là có thể thụ tinh thành công. Tuy nhiên, nếu số lượng tinh trùng quá ít, quá trình thụ tinh sẽ khó diễn ra hơn. [2]

2. Số lượng tinh trùng nhiều

Nam giới có số lượng tinh trùng nhiều khi số tinh trùng đạt trên 200 triệu con/ml mẫu tinh dịch. Nhiều người nhầm tưởng số lượng tinh trùng nhiều thì khả năng thụ tinh thành công sẽ cao. Tuy nhiên thụ thai thành công còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ di động, hình thái tinh trùng, pH âm đạo, kháng thể kháng tinh trùng ở âm đạo – cổ tử cung, chất lượng noãn của người vợ,…

3. Số lượng tinh trùng bình thường

Tổng số lượng tinh trình trong ngưỡng từ 15 đến trên 200 triệu con/ml mẫu tinh dịch được đánh giá là số lượng tinh trùng bình thường. Thông thường, tiêu chí đánh giá nam giới có số lượng tinh trùng bình thường khi đạt số lượng tinh trùng trên 39 triệu con trong mỗi lần xuất tinh.

Bảng tiêu chuẩn kết quả phân tích tinh dịch của nam giới

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kết quả phân tích tinh dịch đồ khỏe mạnh thể hiện trong phạm vi sau:

Yếu tố ảnh hưởng đến số lượng tinh trùng ở nam giới

Sức khoẻ tinh trùng nam giới bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, từ thói quen sinh hoạt, ăn uống, môi trường sống cho đến các bệnh lý ảnh hưởng khả năng sinh sản. [3]

1. Nguyên nhân y tế

• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như steroid, các loại thuốc điều trị ung thư, thuốc trầm cảm có thể ảnh hưởng sức khoẻ của nam giới nếu sử dụng trong thời gian dài. Do đó nếu dùng bất kỳ loại thuốc nào trong thời gian dài, nam giới nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được hướng dẫn.
• Giãn tĩnh mạch thừng tinh: Nguyên nhân chính xác giãn tĩnh mạch thừng tinh gây vô sinh ở nam giới chưa được xác định rõ. Tuy nhiên chúng có thể liên quan đến lưu lượng máu bất thường dẫn đến tinh hoàn, tăng nhiệt độ vùng bìu, gây giảm số lượng và chất lượng tinh trùng.
• Nhiễm trùng: Một số loại bệnh liên quan nhiễm trùng như viêm mào tinh hoàn, viêm tinh hoàn, một số bệnh lây nhiễm qua đường tình dục (lậu, giang mai, HIV)…  sẽ cản trở quá trình sinh tinh, sức khoẻ tinh trùng hoặc để lại sẹo xơ gây tắc nghẽn, ngăn chặn đường di chuyển của tinh trùng.
• Mất cân bằng nội tiết tố: Các rối loạn vùng tinh hoàn hoặc bất thường các cơ quan, hệ thống nội tiết khác như tuyến giáp, tuyến yên, tuyến thượng thận có thể làm ảnh hưởng chất lượng tinh trùng, dẫn đến vô sinh ở nam giới.

2. Nguyên nhân lối sống

• Mang quần lót chật: Nam giới thường xuyên mang quần lót chật hoặc các loại quần bó sát, không thoáng khí có thể làm tăng nhiệt độ vùng bìu, gây ra những tác động xấu đến tinh hoàn và khả năng sinh tinh trùng, ảnh hưởng trực tiếp khả năng sinh sản của nam giới. Do đó, nam giới nên chọn các loại quần có chất liệu thấm hút mồ hôi tốt, mềm mại, thoáng mát…
• Chế độ ăn uống: Chế độ ăn gồm nhiều loại thực phẩm giàu dưỡng chất, cân bằng, lành mạnh, nhiều hoa quả tươi và rau xanh rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt là sức khoẻ sinh sản. Nam giới nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất chống oxy hóa để cải thiện sức khỏe tinh trùng. Nếu ăn nhiều thực phẩm chứa chất béo chuyển hóa, thực phẩm đóng hộp, đồ ăn chế biến sẵn… số lượng và chất lượng tinh trùng có thể bị suy giảm.
• Uống rượu bia: Rượu bia và thức uống có cồn làm tăng sản xuất estrogen ở gan, làm suy giảm số lượng tinh trùng của nam giới, teo tinh hoàn. Đặc biệt, rượu bia có thể gây độc cho các tế bào sản xuất tinh trùng, góp phần tăng nguy cơ vô sinh ở nam giới. Vì vậy bạn nên hạn chế uống rượu bia nếu đang cố gắng có con.
• Thường xuyên tắm nước nóng hoặc sử dụng phòng xông hơi khô: Số lượng tinh trùng có thể giảm nếu nam giới thường xuyên tắm nước nóng, ngâm mình trong bồn nước nóng hoặc xông hơi… Nguyên nhân do ở nhiệt độ cao, khả năng sản xuất tinh trùng bị suy giảm.
• Sử dụng chất kích thích: Ma tuý, cần sa, thuốc phiện… gây độc tế bào tinh trùng, làm suy giảm số lượng cũng như tăng nguy cơ bất thường tinh binh.
• Hút thuốc lá: Tỷ lệ suy giảm mật độ tinh trùng ở nam giới hút thuốc so với nam giới không hút thuốc là 23%. Bên cạnh đó, các thành phần trong thuốc lá gây cản trở chức năng hình thành mạch máu cơ quan sinh sản, gây rối loạn cương dương, giảm ham muốn ở phái mạnh.
• Thời gian: Vào buổi sáng, số lượng tinh trùng sẽ nhiều hơn thời điểm khác trong ngày. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để thụ thai.

Số lượng tinh trùng xuất ra của nam giới quyết định điều gì?

Một cặp vợ chồng khoẻ mạnh ở độ tuổi 20-30 có khả năng thụ thai thành công trong một chu kỳ là 25%. Đến độ tuổi 40, khả năng mang thai thành công giảm xuống còn 10%.

Nam giới khoẻ mạnh xuất ra hàng trăm triệu tinh trùng trong một lần xuất tinh. Trong số đó, chỉ khoảng vài trăm tinh trùng có thể tiếp cận trứng và sẵn sàng thụ tinh. Nếu số lượng tinh trùng của nam giới ít, đồng nghĩa cơ hội thụ tinh thành công giảm, dẫn đến tỷ lệ mang thai thành công cảm.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Vợ chồng nên thăm khám sớm nếu không thể thụ thai thành công sau một năm giao hợp thường xuyên mà không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào, hoặc xuất hiện một trong những dấu hiệu bất thường sau:

• Các vấn đề rối loạn cương dương hoặc bất thường tinh dịch, giảm ham muốn tình dục…
• Đau, khó chịu, sưng hoặc xuất hiện khối sần nghi ngờ u, viêm da ở vùng bìu, tinh hoàn.
• Tiền căn bị các vấn đề liên quan đến bất thường tinh hoàn, tuyến tiền liệt
• Tiền căn phẫu thuật tinh hoàn, dương vật, bìu…
• Người vợ có các bệnh lý phụ khoa có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản như: rối loạn kinh nguyệt, suy giảm dự trữ buồng trứng, tắc-ứ dịch vòi trứng, đa u xơ tử cung, khoét chóp cổ tử cung,…

Xét nghiệm đánh giá chất lượng tinh trùng

Hiện nay, xét nghiệm tinh dịch đồ là thước đo cơ bản giúp đánh giá chất lượng tinh trùng thông qua các yếu tố như số lượng, mật độ, thể tích, hình thái, khả năng di động, độ pH… ở mẫu tinh dịch.

Xét nghiệm tinh dịch đồ được thực hiện theo quy chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đánh giá khả năng sinh sản của nam giới tại thời điểm thực hiện xét nghiệm. Các chỉ số trong kết quả tinh dịch đồ giúp đánh giá khả năng sinh sản ở nam giới cao hay thấp và góp phần chẩn đoán vô sinh ở nam giới. Trong trường hợp vô sinh nam nặng, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các cận lâm sàng chẩn đoán quan trọng khác như xét nghiệm nội tiết, siêu âm bìu, sinh thiết tinh hoàn, xét nghiệm kháng thể chống tinh trùng…

Các phương pháp điều trị

Đối với trường hợp nam giới có số lượng tinh trùng ít hoặc không có tinh trùng, các phương pháp điều trị có thể áp dụng gồm:

• Phẫu thuật: Chỉ định phẫu thuật được áp dụng đối với nam giới bị giãn tĩnh mạch thừng tinh hoặc ống dẫn tinh bị tắc nghẽn. Nếu nam giới không có tinh trùng, phẫu thuật lấy tinh trùng trực tiếp từ tinh hoàn hoặc mào tinh nhằm thu được tinh trùng khỏe mạnh làm thụ tinh ống nghiệm.
• Điều trị nhiễm trùng: Nếu nguyên nhân làm suy giảm số lượng tinh trùng liên quan đến nhiễm trùng thì cần điều trị kháng sinh. Điều này góp phần cải thiện khả năng sinh sản, hạn chế tình trạng rối loạn cương dương, xuất tinh sớm.
• Phương pháp điều trị hormone hoặc thuốc: Một số loại thuốc và phương pháp cân bằng nồng độ nội tiết tố giúp cải thiện số lượng, chất lượng tinh trùng. Mặc dù vậy, khi sử dụng thuốc cân bằng hormone, nam giới cần tham vấn ý kiến của bác sĩ điều trị.
• Hỗ trợ sinh sản: Những người có số lượng tinh trùng ít sẽ làm giảm cơ hội làm cha do khả năng có thai tự nhiên thành công mất nhiều thời gian hơn. Nếu vợ chồng hiếm muộn gặp khó khăn trong vấn đề có con do số lượng tinh trùng của nam giới bị giảm, bác sĩ sẽ tư vấn điều trị hỗ trợ sinh sản. Việc áp dụng kỹ thuật nào phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Các phương pháp hỗ trợ sinh sản có thể áp dụng gồm thụ tinh nhân tạo (IUI), thụ tinh ống nghiệm hoặc tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (IVF/ICSI), đồng thời, có thể kết hợp một số phương pháp điều trị nội – ngoại khoa kể trên để cải thiện chất lượng tinh trùng.

Một số câu hỏi liên quan

1. Số lượng tinh trùng cần thiết để thụ thai là bao nhiêu?

Trong mỗi lần xuất tinh, số lượng tinh trùng của nam giới có thể lên đến hàng triệu con. Tuy nhiên chỉ khoảng vài trăm tinh trùng tiếp cận noãn, và tinh trùng nhanh nhất sẽ thụ tinh thành công.

2. Số lượng tinh trùng sản xuất trong 1 ngày là bao nhiêu?

Mỗi ngày, tinh hoàn nam giới khỏe mạnh có thể sản xuất 200-300 triệu tinh trùng. Cứ mỗi một giây, khoảng 1.500 tinh trùng được tạo ra. Ngoài ra, một người khỏe mạnh có thể giải phóng 80-300 triệu tinh trùng mỗi lần xuất tinh.

Để đặt lịch thăm khám, tư vấn số lượng tinh trùng bao nhiêu là bình thường để thụ tinh thành công, quý khách hàng có thể liên hệ:

Số lượng tinh trùng bao nhiêu là bình thường là băn khoăn chung của nam giới khi nhận kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ, đặc biệt là những cặp vợ chồng hiếm muộn “mong con” trong thời gian dài nhưng chưa toại ý.

Bác sĩ Trần Ngọc Hà Giang lưu ý khi nam giới nhận thấy các bất thường tinh hoàn, dương vật, tinh dịch hoặc vợ chồng mong con đã lâu mà không thành công nên thăm khám sớm tại các trung tâm hỗ trợ sinh sản để bác sĩ thăm khám, tầm soát và đưa ra các chẩn đoán phù hợp. Nếu nguyên nhân gây muộn con liên quan đến số lượng tinh trùng ít, khả năng cao vợ chồng cần điều trị hỗ trợ sinh sản để “tìm con” thành công.