Prolactin là một hormone quan trọng được sản xuất chủ yếu bởi tuyến yên (tuyến vertebrate), đóng vai trò trong nhiều quá trình sinh lý của cơ thể. Việc xét nghiệm prolactin có ý nghĩa rất lớn trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý liên quan. Vậy xét nghiệm prolactin là gì và nên thực hiện vào thời điểm nào? chúng ta cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Xét nghiệm prolactin là chỉ định giúp chẩn đoán một số tình trạng bất thường ở sức khỏe ở nam với nữ như rối loạn kinh nguyệt, thiếu sữa hay tăng tiết sữa bất thường, rối loạn cương dương, rối loạn chức năng tình dục, u tuyến yên,…
Thông thường, cả nam giới và nữ giới đều có một lượng nhỏ prolactin trong máu. Hormone prolactin có vai trò quan trọng trong việc kích thích sự phát triển của tuyến vú và tiết sữa sau sinh ở phụ nữ. Khi mang thai và cho con bú, nồng độ prolactin trong máu thường tăng lên. Ở những phụ nữ không mang thai, prolactin giúp điều hòa chu kỳ kinh nguyệt. Ở nam giới, prolactin ảnh hưởng đến việc sản xuất tinh trùng. (1)
Nồng độ prolactin trong máu thường đạt cao nhất vào buổi sáng sau khi thức dậy, thời gian bán hủy sau 20-30 phút. Vì vậy, xét nghiệm prolactin máu thường được thực hiện cách thời điểm thức dậy khoảng 3-4 giờ.
Để có kết quả chính xác nhất, không nên sử dụng rượu bia, các chất có cồn, chất kích thích trong vòng 24 tiếng trước khi lấy máu xét nghiệm.
Căng thẳng cảm xúc hoặc tập thể dục ngay trước khi xét nghiệm có thể làm tăng nồng độ prolactin. Cần nghỉ ngơi trong tối đa 30 phút trước khi lấy máu.
Kích thích núm vú có thể làm tăng nồng độ prolactin. Tránh kích thích núm vú trong 24 giờ trước khi xét nghiệm prolactin. Phụ nữ có dịch tiết núm vú bất thường không nên làm bất cứ điều gì để gây tiết dịch nhiều hơn trước khi xét nghiệm.
Trước khi thực hiện xét nghiệm, cần thông báo cho bác sĩ về các thuốc đang sử dụng, bao gồm cả thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng. Nếu đã thực hiện các xét nghiệm khác hoặc điều trị bệnh lý nào đó, cũng cần thông báo để bác sĩ có thể đánh giá chính xác kết quả của xét nghiệm prolactin.
Việc tuân thủ các khuyến cáo trên sẽ giúp kết quả xét nghiệm prolactin chính xác hơn, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho quá trình chẩn đoán và điều trị. (2)
Việc thực hiện xét nghiệm prolactin là cần thiết để kiểm tra nồng độ prolactin trong máu và tìm ra nguyên nhân gây ra các triệu chứng liên quan. Dưới đây là những lý do phổ biến khiến bác sĩ yêu cầu xét nghiệm prolactin: (3)
Xét nghiệm prolactin ở nam giới có thể giúp chẩn đoán các bệnh lý như:
Ở nữ giới, xét nghiệm prolactin có thể hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý như:
Như vậy, xét nghiệm prolactin đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý liên quan đến rối loạn nội tiết tuyến yên. Việc thực hiện xét nghiệm này sẽ giúp bác sĩ đưa ra phương án điều trị phù hợp.
Xét nghiệm prolactin là xét nghiệm đơn giản và nhanh chóng, bệnh nhân sẽ thực hiện qua các bước như:
Trước khi thực hiện xét nghiệm prolactin, bệnh nhân cần thực hiện một số công việc chuẩn bị đơn giản để đảm bảo kết quả chính xác:
Quá trình xét nghiệm prolactin khá đơn giản và nhanh chóng, không gây đau đớn hay bất kỳ biến chứng nào cho người bệnh.
Mức độ prolactin bình thường khác nhau ở nam và nữ, và thay đổi theo tuổi tác. Theo đó, các mức độ bình thường của hormone prolactin trong máu như sau: (4)
Các giá trị này có thể thay đổi tùy theo từng phòng xét nghiệm. Vì vậy, cần tham khảo kết quả của chính phòng xét nghiệm đã thực hiện xét nghiệm.
Việc xác định mức độ prolactin cao hoặc thấp cũng cần dựa trên kết quả xét nghiệm và tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.
Prolactin là hormone do tuyến yên tiết ra, do đó nồng độ hormone prolactin thấp dưới ngưỡng bình thường có thể liên quan đến tình trạng bệnh lý suy tuyến yên.
Một nghiên cứu cho thấy mức prolactin dưới 5 ng/mL ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa ở phụ nữ. Hội chứng chuyển hóa là một nhóm các tình trạng bệnh lý, bao gồm huyết áp cao và chất béo trung tính trong máu cao, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và tiểu đường.
Ở nam giới, một số nghiên cứu chỉ ra rằng nồng độ prolactin thấp có liên quan đến tình trạng giảm ham muốn tình dục, giảm chức năng sinh dục ở nam giới.
Nếu giá trị của prolactin tăng cao nằm ngoài phạm vi bình thường, điều này không có nghĩa là bệnh nhân có vấn đề về sức khỏe. Tăng prolactin máu có thể do nhiều nguyên nhân. Trong một số trường hợp, prolactin máu tăng cao được coi là bình thường hay còn gọi là tăng prolactin sinh lí. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp tăng prolactin máu là một vấn đề y tế nghiêm trọng.
Các tình trạng sinh lý làm tăng prolactin:
Nồng độ prolactin cao có thể gây vô sinh ở phụ nữ. Chu kỳ kinh nguyệt có thể trở nên không đều.
Nếu mức độ rất cao (lên tới 1.000 lần giới hạn trên của mức được coi là bình thường ) thì đây có thể là dấu hiệu bị u tuyến yên – một khối u trong tuyến yên. Khối u này không phải là ung thư và thường được điều trị bằng thuốc. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định bệnh nhân chụp MRI để đánh giá tình trạng của người bệnh.
Mặc dù không gây ảnh hưởng đến tính mạng, nhưng bất thường về nồng độ prolactin có thể dẫn tới một số hậu quả như: rối loạn kinh nguyệt, ngừng rụng trứng (mất kinh) ở nữ giới, ngoài ra có thể gây rối loạn cương dương, giảm sản xuất tinh trùng ở nam giới. Nghiêm trọng nhất là có thể gây vô sinh.
Tăng hoặc giảm prolactin đều có thể dẫn đến các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời như:
Do đó, khi có bất kỳ triệu chứng bất thường nào liên quan đến prolactin, người bệnh cần được thăm khám và xét nghiệm kịp thời để có biện pháp can thiệp phù hợp.
Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng hoặc lo lắng nào về nồng độ prolactin, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng và chỉ định xét nghiệm prolactin nếu cần thiết.
Một số lưu ý khi thực hiện xét nghiệm prolactin:
Với sự hỗ trợ kịp thời của bác sĩ, người bệnh có thể kiểm soát tốt tình trạng rối loạn prolactin, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống.
Trung tâm IVFTA (In Vitro Fertilization and Assisted Reproductive Technology) là một trong những trung tâm hàng đầu tại Việt Nam trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản. Với đội ngũ bác sĩ, chuyên gia giàu kinh nghiệm cùng trang thiết bị hiện đại, IVF Tâm Anh đã mang lại nhiều cơ hội được làm bố mẹ cho các cặp vợ chồng hiếm muộn.
IVFTA là một trong những trung tâm thụ tinh trong ống nghiệm (TTTON) uy tín tại Đông Nam Á, với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm tại Việt Nam và được đầu tư xây dựng theo tiêu chuẩn cao cấp, hiện đại.
Với tỷ lệ thành công lên đến gần 65% đối với thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) và 30% đối với thụ tinh nhân tạo (IUI), IVFTA tự hào là đơn vị có tỷ lệ thành công cao nhất cả nước nhờ việc thường xuyên cập nhật những tiến bộ của y học hiện đại, làm chủ nhiều kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tiên tiến nhất, mở ra một tương lai mới cho các cặp vợ chồng hiếm muộn.
Bên cạnh đó, hệ thống Phòng LAB hiện đại hàng đầu Đông Nam Á được trang bị máy móc đồng bộ nhập khẩu từ Mỹ, Đức, Nhật, Đan Mạch… đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe, trở thành phòng LAB hiếm hoi tại Việt Nam với diện tích lên đến 192 m². Đặc biệt, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản TP.HCM là nơi đầu tiên tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn phòng sạch ISO 5 với độ vô khuẩn cao nhờ hệ thống clean room kiểm soát không khí riêng biệt.
Mọi thắc mắc về xét nghiệm prolactin và các bệnh lý về chức năng sinh sản hoặc đặt lịch thăm khám với các chuyên gia, bác sĩ IVF đầu ngành, quý khách hàng xin vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là một số thông tin cơ bản về xét nghiệm prolactin. Việc kiểm tra nồng độ prolactin đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe sinh sản của nam giới và nữ giới. Đừng ngần ngại tham khảo ý kiến của bác sĩ nếu bạn có bất kỳ thắc mắc hay lo lắng nào về chỉ số prolactin của mình.
