Hạch trung thất là một loại hạch bạch huyết nằm trong khoang trung thất, nơi chứa các bộ phận quan trọng như tim, tuyến ức, khí quản, phế quản. Vậy hạch trung thất có nguy hiểm không? Hạch xuất hiện ở vị trí nào là đáng lo nhất?
Hạch trung thất có chức năng tăng miễn dịch cho cơ thể. Tuy nhiên, khi hạch trung thất bị nhiễm trùng, các hạch bạch huyết này sẽ sưng to hơn so với bình thường. Nếu không tìm ra nguyên nhân và có hướng điều trị sớm, hạch trung thất có thể gây ra nhiều vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. Trong đó, các vấn đề về hệ hô hấp là thường gặp nhất với các triệu chứng như ho, tức ngực, khó thở… Ngoài ra, hạch trung thất có thể gây khó nuốt, ăn uống không ngon miệng và ảnh hưởng đến tâm lý người bệnh.
Hạch trung thất sưng to bất thường có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nguy hiểm. Do một số bệnh lý có liên quan đến hạch trung thất như: hạch viêm ở trung thất, hạch tăng sản phản ứng, nghiêm trọng nhất là ung thư di căn hạch trung thất, u lympho… Ung thư là nguyên nhân phổ biến có liên quan đến hạch trung thất, gây tổn thương và làm suy giảm chức năng của hệ miễn dịch. Nghiêm trọng hơn là khi ung thư di căn sẽ gây khó khăn trong việc điều trị và ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh.
Ngoài ra, hạch trung thất bị nhiễm trùng chủ yếu có liên quan đến bệnh lao – một bệnh có tỷ lệ lây nhiễm cao, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, viêm phổi quá mẫn, bệnh bụi phổi, bệnh xơ nang… Trung thất là nơi chứa các bộ phận quan trọng bao gồm tim, khí quản, phế quản, tuyến ức. Chình vì vậy, hạch trung thất có thể là dấu hiệu của một tình trạng bệnh lý tiềm ẩn cần được thăm khám và điều trị sớm. (1)
Các hạch bạch huyết trung thất là các hạch bạch huyết nằm ở trung thất, có mặt ở cả ba khoang chức năng của trung thất. Mặc dù hầu hết các mô bạch huyết được tìm thấy ở khoang trước và khoang giữa, và nguyên nhân của bệnh lý bạch huyết thay đổi tùy theo phân khu.
Vị trí và số lượng hạch bạch huyết có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp xác định giai đoạn ung thư. Hệ thống phân loại này giúp xác định chính xác giai đoạn bệnh ung thư, qua đó giúp xác định phương pháp điều trị và biến chứng có thể xảy ra. (2)
Ngoài di căn, các hạch bạch huyết trung thất ác tính có thể là do u lympho, một nhóm bệnh ung thư phát sinh từ các tế bào bạch cầu. Nhóm bệnh này là nguyên nhân thường gặp nhất gây ra bệnh lý hạch ở khoang trước nhưng cũng là nguyên nhân thường gặp gây bệnh hạch ở khoang giữa.
Hạch trung thất thường có kích thước nhỏ hơn 10mm theo trục ngắn. Các hạch bạch huyết khỏe mạnh có thể lớn hơn do tăng sản phản ứng do nhiễm trùng cấp tính hoặc các bệnh phổi mãn tính như khí thũng hoặc xơ phổi. Tuy nhiên, hạch bạch huyết phì đại là điều đáng lo ngại nhất đối với một quá trình bệnh lý như ung thư hạch, di căn ác tính hoặc bệnh sarcoidosis (u hạt).
Trong một nghiên cứu, 37% hạch bạch huyết trung thất có kích thước từ 2-4cm là lành tính, 40%hạch to trong một loạt nghiên cứu khác không phải là ung thư. Các hạch bạch huyết có kích thước bình thường có thể chứa các ổ ung thư. Di căn có thể được tìm thấy ở 21% số hạch có kích thước bình thường.
Nếu không sớm tìm ra nguyên nhân gây hạch trung thất và có phương pháp điều trị thích hợp, hạch trung thất có thể gây ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của người bệnh.
Ung thư phổi và ung thư hạch là hai nguyên nhân phổ biến có thể gây hạch trung thất. Khi khối u ác tính phát triển về kích cỡ dẫn tới xâm lấn, chèn ép các cơ quan xung quanh sẽ ảnh hưởng đến hệ hô hấp của người bệnh. Các triệu chứng thường gặp là người bệnh ho dai dẳng, ho có đờm, có thể ho ra máu, khó thở, đau tức ngực…
Hạch trung thất cũng có thể do các bệnh nhiễm nấm, vi khuẩn hoặc virus khác gây ra như: bệnh cầu trùng, bệnh histoplasmosis, nhiễm Covid-19 nghiêm trọng… Những bệnh lý này đều ảnh hưởng đến hệ hô hấp của người bệnh, gây ra các triệu chứng điển hình như ho, khó thở, đau ngực, hụt hơi…
Các tình trạng viêm khác như bệnh bụi phổi, viêm phổi quá mẫn, bệnh xơ nang… khi gây ra bệnh hạch trung thất đều có tác động đến hệ hô hấp, làm suy giảm chức năng hệ hô hấp.
Các hạch bạch huyết viêm trung thất, đặc biệt là viêm hạch lao là tình trạng chèn ép thực quản ngực và gây khó nuốt. Lao hạch trung thất là loại lao hạch sâu, thường là hạch quanh phế quản hoặc cạnh khí quản. Ở trẻ em, phì đại hạch trung thất thường chèn ép phế quản và gây ra các triệu chứng về hô hấp. Đôi khi, khối hạch to ở cổ chèn ép vào thực quản, khiến người bệnh cảm thấy khó nuốt và có cảm giác đau nặng sau xương ức.
Tình trạng sưng hạch bạch huyết khiến người bệnh cảm nhận được cơn đau khi ấn vào tuyến bị sưng, xung quanh khu vực sưng nhạy cảm hơn, các hạch sưng to ảnh hưởng đến việc nuốt thức ăn.
Khó nuốt khi có hạch trung thất, tình trạng này nếu kéo dài sẽ khiến người bệnh dần cảm thấy chán ăn, ăn uống không ngon miệng.
Hạch trung thất có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý tiềm ẩn nguy hiểm như ung thư di căn hạch trung thất, ung thư nguyên phát ở hạch trung thất, bệnh tim mạch, viêm hạch bạch huyết, hạch tăng sản phản ứng, lao hạch… Đồng thời, hạch có thể bị viêm và sưng to, gây đau, khó nuốt, khó thở… khiến người bệnh lo lắng, tinh thần mệt mỏi, ăn uống không ngon miệng, giảm chất lượng giấc ngủ. Khi thăm khám phát hiện ra bất thường, tâm lý người bệnh cũng sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều.
Bản thân hạch trung thất không gây ra biến chứng. Tuy nhiên, các biến chứng có thể phát sinh do những bệnh lý liên quan đến hạch trung thất. Ví dụ như ung thư, bởi nguyên nhân phổ biến dẫn đến hạch trung thất được nghi ngờ trước tiên là do ung thư. Ung thư có thể nguyên phát tại trung thất, hoặc do di căn từ vị trí khác trong cơ thế như ung thư thực quản, ung thư đường tiêu hóa, ung thư tuyến tiền liệt, … Các tế bào ung thư phổi thường di chuyển đến các hạch bạch huyết trung thất trước tiên.
Hạch trung thất nếu có liên quan đến một số bệnh lý sau, cần được điều trị sớm:
Khám thực thể bao gồm đánh giá kỹ lưỡng về bệnh hạch ngoại biên vì thường các hạch bạch huyết này dễ dàng tiếp cận hơn để sinh thiết. Mặc dù nhiều bệnh nhân sẽ được khám phổi bình thường nhưng cần chú ý đến các dấu hiệu của bệnh phổi tiềm ẩn. Ngoài ra, nên khám bụng cẩn thận để phát hiện gan lách to.
Để có chẩn đoán chính xác về hạch trung thất, bác sĩ có thể cho chụp CT, nội soi trung thất, sinh thiết hạch trung thất. Sau đó, tìm ra nguyên nhân gây hạch trung thất và hội chẩn, đưa ra phác đồ điều trị thích hợp cho người bệnh.
Các phương pháp điều trị hạch trung thất bao gồm:
Xem thêm: 7 phương pháp điều trị ung thư hạch bạch huyết phổ biến
Để giúp tình trạng hạch trung thất không tiến triển nghiêm trọng, người bệnh cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ. Vì tùy thuộc vào nguyên nhân gây hạch trung thất, mà các phương pháp điều trị sẽ khác nhau cho từng trường hợp bệnh nhân. Đồng thời, đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe theo đúng lịch hẹn, để bác sĩ có thể theo dõi sát tình trạng bệnh lý cũng như mức độ tiến triển của hạch trung thất như thế nào, khả năng đáp ứng điều trị ra sao.
Bên cạnh đó, người bệnh cần xây dựng một lối sống khoa học, giúp tăng cường sức khỏe, hạn chế hạch trung thất tiến triển nghiêm trọng bằng cách:
Khoa Ung bướu BVĐK Tâm Anh Hà Nội quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, nhiều năm công tác tại các bệnh viện tuyến đầu về ung bướu. Các bác sĩ làm chủ nhiều phương pháp tầm soát, chẩn đoán và điều trị bệnh lý ung bướu hiện đại, phối hợp chặt chẽ với các chuyên khoa liên quan như Chẩn đoán hình ảnh, Tim mạch, Phẫu thuật Tim, Mạch máu và Lồng ngực, xây dựng phác đồ điều trị ung thư hiệu quả cao, giúp người bệnh cải thiện sức khỏe và có chất lượng sống tốt hơn.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hạch trung thất có nguy hiểm không? Hạch trung thất có thể là dấu hiệu cảnh báo một một bệnh lý tiềm ẩn. Do đó, cần thăm khám và điều trị sớm bệnh lý liên quan đến trung thất, tránh để bệnh tiến triển nặng gây biến chứng nguy hiểm.
