Virus HMPV được các nhà khoa học tại Hà Lan xác định vào năm 2001. Loại virus này thuộc họ Pneumoviridae cùng với virus hợp bào hô hấp (RSV). Vậy HMPV virus là gì và HMPV test như thế nào? Triệu chứng, cách chữa trị ra sao? Chi tiết xem qua bài viết sau đây!
Bài viết được tư vấn bởi Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.
Virus HMPV hay Human Metapneumovirus (hMPV) ở người là một loại virus đường hô hấp gây ra tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp trên, chẳng hạn như cảm lạnh. Virus HMPV cũng có thể là tác nhân gây ra các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới, ví dụ như viêm phổi, hen suyễn, làm tình trạng bệnh COPD (phổi tắc nghẽn mạn tính) trở nên nghiêm trọng hơn. (1)
Virus HMPV không giống với RSV (virus hợp bào hô hấp), nhưng HMPV virus tương tự như RSV. Virus Human Metapneumovirus là một phần của cùng một chi – hoặc nhóm khoa học như RSV (Pneumovirus) và có thể dẫn đến những triệu chứng tương tự. Độ tuổi có thể mắc bệnh nặng do HMPV virus là từ 6 – 12 tháng và người cao tuổi, trong khi RSV có nhiều nguy cơ gây bệnh nặng ở trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi.
Virus HMPV và Covid-19 đều dễ lây truyền, biểu hiện các triệu chứng tương tự nhau như ho, sổ mũi, sốt, đau họng, nghẹt mũi, khó thở. Chúng cũng lây lan theo các cách tương tự nhau. Ở trường hợp nghiêm trọng nhất, cả hai loại virus này đều có thể khiến người bệnh phải nhập viện chữa trị.
Nhưng không giống Covid-19, hiện chưa có liệu pháp cụ thể giúp kháng HMPV virus hoặc vắc xin giúp ngăn ngừa bệnh do virus Human Metapneumovirus gây ra. Virus HMPV là virus theo mùa, thường xuất hiện vào mùa đông và mùa xuân. Trong khi Covid-19 có thể lưu hành quanh năm do sự phát triển của những biến thể mới.
Virus HMPV có thể dẫn đến bệnh đường hô hấp trên và bệnh đường hô hấp dưới ở mọi độ tuổi. Bệnh thường xuất hiện nhất ở trẻ em (dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ sinh non), người cao tuổi (trên 65 tuổi), người có nhiều nguy cơ phát triển thành viêm phổi, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản. (2)
Mặc dù tiền sử bệnh phổi như khí phế thũng, COPD, hen suyễn hoặc bất kỳ bệnh phổi nào khác không làm tăng nguy cơ nhiễm virus HMPV, nhưng khi đã nhiễm bệnh, những người này có thể gặp triệu chứng nghiêm trọng hơn. Điều này cũng đúng đối với những người có hệ miễn dịch suy yếu, như người mắc HIV, ung thư, rối loạn tự miễn dịch, những người bệnh đang hóa trị hoặc những người vừa trải qua ghép tạng.
Hầu hết người bệnh nhiễm virus HMPV đều có các triệu chứng mức độ nhẹ ở đường hô hấp trên, ví dụ như cảm lạnh. Những triệu chứng này có thể bao gồm: đau họng, ho, sốt, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi… Ở những trường hợp nặng hơn, người bệnh có thể bị khó thở, khò khè, bùng phát hen suyễn. Nhiễm trùng đường hô hấp dưới thứ phát có thể xảy ra, ví dụ như viêm phổi, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản…, đòi hỏi phải được chăm sóc y tế bổ sung. (3)
Bác sĩ thường chẩn đoán lâm sàng HMPV dựa trên những triệu chứng và tiền sử sức khỏe của người bệnh. Bác sĩ có thể dùng tăm bông để lấy mẫu từ cổ họng hoặc mũi của người bệnh. Mẫu bệnh phẩm được mang đến phòng xét nghiệm để tìm virus và những căn bệnh nhiễm trùng khác. Người bệnh có thể không được làm HMPV test (xét nghiệm HMPV) trừ khi có những triệu chứng nghiêm trọng. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh chụp X-quang ngực, nội soi phế quản để tìm kiếm những sự thay đổi bất thường ở đường dẫn khí trong phổi.
Hiện chưa có loại thuốc kháng virus nào có thể giúp đặc trị HMPV virus. Người bệnh có thể kiểm soát triệu chứng ngay tại nhà theo tư vấn của bác sĩ cho đến lúc cảm thấy khỏe hơn. Người bệnh nhiễm virus HMPV gây triệu chứng nặng hay làm nặng bệnh nền sẵn có thường cần phải nhập viện chữa trị. Tại bệnh viện, bác sĩ có thể theo dõi tình trạng sức khỏe của người bệnh và giúp bệnh không tiến triển nặng hơn. Các phương pháp điều trị có thể được áp dụng bao gồm:
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là cơ sở y tế uy tín triển khai thăm khám, chẩn đoán, chữa trị nhiều bệnh lý hô hấp, truyền nhiễm,… bao gồm cả các bệnh lý do virus HMPV gây ra. Nơi đây quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Hô hấp dày dặn kinh nghiệm, giỏi chuyên môn, chu đáo, tận tình, thành thạo trong việc ứng dụng máy móc, kỹ thuật y học hiện đại khi chẩn đoán, chữa bệnh hô hấp.
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được trang bị nhiều máy móc tân tiến như các máy xét nghiệm hiện đại, máy chụp X-quang, máy chụp CT 768 lát cắt và 1975 lát cắt thế hệ mới, máy đo chức năng hô hấp,… phục vụ tối ưu cho quá trình chẩn đoán, điều trị bệnh. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh áp dụng quy trình thăm khám, điều trị chuyên nghiệp, khoa học, với những tiện ích y tế chất lượng, có chính sách chi phí phù hợp, áp dụng đầy đủ bảo hiểm…
Đôi khi virus HMPV có thể gây ra một số biến chứng nghiêm trọng, đòi hỏi người bệnh phải nhập viện chữa trị, bao gồm: viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi, nhiễm trùng tai (viêm tai giữa), cơn hen suyễn hoặc COPD bùng phát…
Hiện chưa có vắc xin ngăn ngừa HMPV virus. Loại virus này lây qua tiếp xúc gần, mỗi người có thể áp dụng một số biện pháp để tự bảo vệ bản thân và tránh bị nhiễm trùng như:
Một số câu hỏi thường gặp liên quan đến virus HMPV:
Cuối năm 2024 và đầu năm 2025, Trung Quốc chứng kiến sự gia tăng của các ca nhiễm HMPV virus, thậm chí khiến các bệnh viện bị quá tải. Virus HMPV đã gây ra sự gia tăng các ca bệnh tại nhiều tỉnh phía bắc Trung Quốc, đặc biệt xảy ra nhiều ở trẻ em dưới 14 tuổi. Sự gia tăng của các ca nhiễm virus HMPV trùng với thời tiết lạnh hơn và thời gian mọi người hoạt động trong nhà tăng lên – đây là các điều kiện thường thúc đẩy sự lây truyền của virus đường hô hấp.
Virus HMPV có thể lây nhiễm trong cộng đồng. Tại Hoa Kỳ, HMPV virus lưu hành theo những mùa hàng năm riêng biệt, bắt đầu vào mùa đông và kéo dài đến hoặc qua mùa xuân năm sau.
Virus HMPV dễ lây từ người sang người thông qua dịch tiết khi hắt hơi và ho; tiếp xúc cá nhân gần gũi (như chạm, bắt tay); chạm vào những vật thể hoặc bề mặt chứa virus sau đó chạm vào mũi, miệng hoặc mắt…
Virus HMPV có thể gây bệnh đường hô hấp, thường dẫn đến các triệu chứng tương tự cảm lạnh, nhưng một số người có thể mắc bệnh nặng, thậm chí đe dọa sức khỏe, tính mạng. Người bệnh có nhiều nguy cơ bị bệnh nặng hơn trong lần đầu tiên nhiễm virus Human Metapneumovirus.
Đó là lý do vì sao trẻ nhỏ có nguy cơ mắc bệnh do nhiễm HMPV virus mức độ năng cao hơn. Cơ thể nhận được một số biện pháp bảo vệ (miễn dịch) từ lần nhiễm trùng đầu tiên, sau đó có nhiều khả năng gặp triệu chứng nhẹ như cảm lạnh nếu nhiễm HMPV virus lần nữa. Người trên 65 tuổi và người đang gặp vấn đề về hệ hô hấp hoặc có hệ miễn dịch suy yếu cũng có thể bị những triệu chứng nặng.
Các trường hợp nhiễm HMPV virus mức độ nhẹ thường kéo dài vài ngày đến 1 tuần. Ở trường hợp nặng, người bệnh có thể mất nhiều thời gian hơn để cải thiện tình trạng sức khỏe. Người bệnh cũng có thể gặp những triệu chứng dai dẳng như ho và mất nhiều thời gian hơn để khỏi.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, virus HMPV xuất hiện phổ biến và thường dẫn đến các triệu chứng điển hình. Hầu hết người bệnh sẽ khỏe lại sau vài ngày, nhưng bệnh cũng có thể dẫn đến các biến chứng nặng. Ngay khi gặp các triệu chứng nghi do nhiễm HMPV virus, người bệnh nên đến bệnh viện uy tín, có chuyên khoa Hô hấp để thăm khám.
